X
x جهت سفارش تبليغ در سایت ثامن بلاگ کليک کنيد

یورو و دلار paypal
مطالب و دانستنی های

معماری داخلی وفضامندی

تعداد نظرات : 0


معماری داخلی وفضامندی

فرهاد احمدی-چکیده:طراحی داخلی در طول تاریخ به واسطه میزان دانش انسان ، شناخت مسائل فنی ، مصالح و امکانات صورت های مختلفی یافته است.


مثلاً کندها ، که جزء اولین دخل و تصرفات بشر در طبیعت بوده است را می توان جزء نخستین فضاهای داخلی دانست . این فضاها دهلیزهایی هستند که پوسته ای از جنس طبیعت دارند و می شود از آن ها تلقی نوعی فضای داخلی نمود . در بررسی های باستان شناسانه می بینیم که در درون این کندها صفه هایی ایجاد شده که به واسطه آنها کارکردها و یا عرصه ها از هم تفکیک می شده اند.

دریافت متن کامل مقاله [ دریافت فایل ]


برچست ها :
تعداد بازدید : 160

نقش طاق در معماری اسلامی

تعداد نظرات : 0

 

 

 

 

 

 

 

انواع سازه ها را قبل از ورود مصالح جدید در ایران را میتوان به ۲ دسته تقسیم کرد.

۱) سیستم ایستایی تیر پوش(سنگین):
در این نوع سازه ها نیرو ها عمدتا ناشی از وزن بنا به وسیله تیر های چوبی یا سنگی به ستون ها انتقال پیدا میکند و از آنجا به تکیه گاه منتقل میشود.
۲) سیستم ایستایی فشاری (طاقی):
عملکرد در این نوع سازه ها بر مبنای انتقال سریع نیروی وزن زیاد بنا به شالوده وکم کردن تاثیر خمش است.سازه ای دارای مقاومت فشاری نسبتا زیادی هستند ولی در برابر کشش مقاومت بالی ندارند.حال در اجرای طاق ها برای کاهش وزن آنها و هم چنین پیاده سازی یک تهویه طبیعی به جهت جلوگیری از ورود گرما در تابستان وخروج گرما در تابستان معمولا طاق ها را به صورت دو لایه اجرا میکنند که در بعضی موارد در طراحی فاصله ۲ طاق آنقدر زیاد میشود که آدم به راحتی میتواند در بین دو لایه در حرکت کند.البته همواره از ظاهر سازه قادر به تعیین نوع سیستم باربری آن نیستیم چون در بعضی از سازه ها به علت زیبایی بنا از طاق های کاذب استفاده میکنند ولی سیستم سازه ای آنها تیر پوش است.
● مصالح ساخت سازه های طاقی:
تمامی مصالح ساختمانی را میتوان به ۲ شاخه عمده تقسیم کرد:
۱) مصالح سنگین مانند سنگ وآجر
۲) مصالح سبک مانند چوب.
اکثرمصالح سنگین قدیمی دارای سختی ومقاومت بالا وانعطاف پذیری پایین میباشند.اما اکثر مصالح سبک حالت ارتجاعی داشته ونسبتا از مقاومت کششی بالایی بر خودار بودند.
در معماری اسلامی در ایران وبه طور اخص در سازه های طاقی اکثر از مصا لح سنگین استفاده شده است بااین تفاوت که در این میان از چوب به عنوان عنصری کمکی تقویت مقاومت سازه در برابر کشش وعاملی برای حل مشکلات ایستایی بنا استفاده شده است.
حال اگر در معماری مناطق مختلف کمی تعمق بکنیم در مناطقی بیشتر به سازه های طاقی برخورد میکنیم که مصالح رسی به عنوان مصالح قالب مطرح باشند.
حال سعی میکنیم در اینجا به طور اختصار در مورد مصالح به کار رفته در طاق ها صحبت کنیم.
۱) آجر:
آجر که جزئ مصالح سنگین است به عنوان اصلی ترین مصالح در معماری اسلامی کاربرد دارد .قابلیت فیزیکی وفنی وهم چنین کار پذیری وشکل ورنگ آن را از خواص مهم این ماده ساختمانی هستند.
۲) سنگ:
ازسنگ می توان به عنوان یک عنصر کمکی و تزیینی در طاق ها نامبرد وکمتر میتوان طاق هایی سنگی یافت که البته از این نوع طاق ها بندرت در گوشه وکنار ایران یافت میشود.
۳) چوب:
در معماری اسلامی از مقاومت کششی چوب در سازه های طاقی مثل قوس طاق وگنبد برای رفع مسئله رانش استفاده شده است.به عنوان مثال در مسجد جامع اصفهان برای مهار قوسهای مختلف از این روش استفاده شده است وهم چنین در گنبد های دو پوسته از قرن هفتم به بعد استفاده از چوب در فواصل مختلف در لای جرزهای دیوار برای جلوگیری از خرد شدن آجرها بر اثر فشار زیاد به کا رگرفته شده است.
۴) ملاتها:
در روند تکامل فنون ساختمان وبخصوص در ساخت سازه های عمودی وهم چنین سازه های عمودی وهم چنین سازه های طاقی ملاتها همیشه نقش مهمی را در امکان دادن به شکل گیری سازه های پیچیده ایفا کرده اند.
ملات به عنوان یک ماده چسبنده عمل میکند .در ساخت سازه های طاقی سازندگان از ملات های مختلفی استفاده می کرده اند که ما در اینجا به مهم ترین آنها یعنی ملا تهای گچی ونیز ملات های آهک اشاره میکنیم.
۱_۴) ملا ت های گچی:
چسبندگی بالا گیرش سریع واستحکام اولیه گچ باعث به کا رگیری وسیع آن در اجرای ساختمانهای طاقی شده است و در واقع بر پا کردن یک سازه طاقی مثل گنبد انواع طاقها وقوسها که در آنها از قالب چوبی استفاده نشده است ملزم به استفاده از این ماده است.
۲_۴) ملاتهای آهکی:
اهمیت این ملات در ساخت سازه های طاقی بیشتر به خاطر استفاده از آن در پایه ریزی پی ها میباشد .یکی از مهم ترین ملاتهای آهکی ملات ساروج است که اگر چه در اجرا مشکلاتی دارد ولی دارای مقاومت نهایی قابل توجهی است. حال بعد معرفی مصالح ساخت سازه های طاقی به بررسی انواع بنا های طاقی خواهیم پرداخت.
۱) قوس:
اولین سازه طاقی مورد بررسی قوس است.غیاث الدین جمشید کاشانی قوس را چنین تعریف میکند:قوس جسمی منحنی شکل بریا پوشش است.که دهانه آن از عمقش بیشتر باشد.تعادل قوس رابطه نزدیکی با پی وگشتاور وارد شده از طرف بارها که به شانه قوس انتقال پیدا میکند دارد.فن اجرای این سازه نسبت به زمان خود روش پیشرفته ای بوده است.قدمت قوس به چند هزرا سال قبل از میلاد مسیح میرسد واستفاده از این عنصر ساختمانی در حدود ۳۰۰۰ سال قبل در تمدن بین النهرین رایج بوده است. یکی از انواع قوسها قوس کاذب است.در این قوس وزن هر آجر یا سنگ بر روی نصف آجر یا سنگ زیرین خود به صورت عمودی وارد شده وسپس به پایه انتقال پیدا میکند.
برای اجرای قوسها از آجر برروی زمین ساخته وداخل قالب را با نی وملات گچ پر کرده وبعد از خشک شدن وبیرون آوردن آن قرینه آن را در همین قالب ساخته وبه کمک چوب بر روی دیوار سوار میکنند .برای دهانه های بزرگ چون اسختن وریختن قالب گچی بر روی زمین و سوار کردن آن بر دیوار میسر نبوده برروی بنا تکه قوس را اجرا میکرده اند.
۲) طاق:
از تجسم یک قوس در فضا طاق بوجود میآید .ساختمان طاق از رگه های آجری تشکیل شده است وتقریبا همان مشخصات ایستایی قوس را در فضا دارد.تفاوت قوس وطاق در میزان پوشش محل مورد نظر میباشد.قوسها برای پوشش مکانهایی که دهانه آنها از عمقشان کوچکتر است کاربرد دارند.طاق را درابعاد گوناگون وشکلها وگونه های مختلف طوری مورد استفاده قرار داده اند که انسان را به تعجب وا میدارد.پوشش بناهایی مثل مسجد جامع اصفهان با حدود ۴۷۶ طاق به اشکال گوناگون از نمونه های کم نظیر معماری جهان میباشد.
▪ انواع طاقها:
الف) طاق آهنگ:
این طاق به شکل یک نیم استوانه تو خالی میباشد واز حرکت یک قوس در امتداد یک خط بوجود میآید.استفاده از این نوع طاق معمولا مناسب فضاهای مستطیل شکل مثل راهروها وایوانها ست.نمونه های زیادی از این نوع طاق در معماری قبل وبعد از اسلام ساخته شده اند به عنوان مثال در دوره های ساسانی بناهایی مثل طاق کسری ازاین نوعند.هم چنین در مسجد تاریخانه دامغان ومساجد جامع نایین اصفهان اردستان نطنز وگوهر شاد فضاهای بزرگ با این نوع طاق پوشیده شده اند.
ب) طاق ترکین:
از نظر هندسی از تقاطع دو طاق آهنگ بوجود میآید.فضایی که این طاق میپوشاند به شکل مربع مستطیل یا چند ضلعی منتظم است.در سطح داخلی این طاق نسبت به قوسهایی که به کار رفته است ترکهایی دیده میشود.از نظر اجرایی طاق ترکین باید همزمان از روی چهار دیوار بر پا میشود ومثل سایر طاقها اجرای آن بدون استفاده از قاب صورت میگیرد.ازاین نوع طاق در پوشش چند فضا در مسجد جامع اصفهان استفاده شده است به طور کلی درمعماری ایران ازاین نوع طاق کمتر استفاده شده است.
ج) طاق چهار بخش:
این نوع طاق مانند ترکین از تقاطع دو طاق آهنگ بوجود میآید بااین تفاوت که در این نوع طاق به جای اینکه چهار ضلع طاق برروی چهار سطح تکیه کنند برروی چهار نقطه استوارند.
قسمت حمال طاقهای چهار بخش از چهار طاق وچهار ترک تشکیل شده است.بارهای وارده کلا توسط مجموعه ای از قوسهای به هم چسیده که ترکها را میسازند به چهار تکیه گاه منتقل میشوند.اجرای این طاق از چهار گوشه آن شروع وبه راس آن ختم میشود.
د) طاق وتویزه:
این روش ساختمانی یکی از پیشرفته ترین فنون طاق سازی میباشد.این طاق بر مبنای عناصری به نام تویزه یا لنگه شکل میگیرد.لنگه ها وتویزه ها قوسهای پیش سلاخته ای هستند که در کار گذاشته میشوند وسپس دورآنها را با آجر میپوشانند.شکل به دست آمده را باریکه طاق نیز میگویند.در کاخ عالی قاپو از باریکه طاقها به عنوان اسکلت بندی بنا استفاده شده در این قسمت دو نوع از انواع مختلف آن یعنی طاق کجاوه و کاربندی را معرفی میکنیم:
▪ طاق کجاوه:
این نوع طاق تمام بار های وارده از پوشش اصلی خود را به باریکه های طاق منتقل میکند.از این نوع طاق در خانه های یزدی ویا در مسجد جامع تبریز استفاده شده است.
▪ طاق کاربندی:
با کاربرد لنگه ها وتویزه ها واستفاده از آجر از نظر فنی واجرایی سازه ای سبک وسریع الاجراواز نظر ظاهری سازه ای زیباست.طرز اجرای کاربندی به این ترتیب است که ابتدا دو یا چهار طاق کامل به عنوان تویزه اصلی وباربر بنا کرده وبقیه باریکه ها را به آن ها متصل میکنند.پس از اینکه همه باریکه ها را به این روش بر پا کردند روی آنها طاق میزنند.برای دهانه های نسبتا بزرگ بنا بر مسائل ایستایی میبایست از باریکه طاقهای بزرگی استفاده کرد.


برچست ها :
تعداد بازدید : 135

جزوه درس تنظیم شرایط محیطی

تعداد نظرات : 0


جزوه درس تنظیم شرایط محیطی را به صورت یک فایل pdf با حجم 3.954  از اینجا دانلود کنید.




فایل دانلود: جزوه درس تنظیم شرایط محیطی



برچست ها :
تعداد بازدید : 3342

مراحل مختلف ساخت يك ساختمان

تعداد نظرات : 0

ـ بازديد زمين وريشه كني

2ـپياده كردن نقشه

3ـگود برداري

4-بتن ريزي مگر


5-پياده كردن نقشه فنداسيون

6-آرماتور گذاري

7-بستن بلتها

8-مشخص كردن و اجراي بيسپليتها

9-قالب بندي

10-بتن ريزي فنداسيون

11-باز كردن بيس پليتها و گروت ريزي روي آن

12-نصب ستون

13-نصب تيرها و اتصالات در سازه به ستونها

14- سقف



ساخت خانه های متحرک یکی از متدهای پیشرفته در امر مقاوم سازی در برابر زلزله است از این روش در ساخت ساختمان ها، آپارتمان ها، کارخانه ها و ساختمانهای مراکز تجاری استفاده می شود. این روش بسیار کم خرج است و در مناطقی که از نظر مقاومت در مقابل زلزله از سطح پایینی برخوردارند و در نواحی زلزله خیز سراسر جهان واقع شده اند بسیار مناسب و مقرون به صرفه می باشد بدین ترتیب تمامی اصول ساختمان سازی به سمت ساختمان سازی مکانیکی متحول می شود. این ساختمان ها در برابر تمامی بلایای طبیعی از قبیل سیل، آتشفشان، رانش زمین و همچنین در مقابل زلزله های خطرناک و مهیب و حملات تروریستی هم مقاوم می باشد.

این طریقه مقاوم سازی که شیوه مهندسی ساختمانی "هاپکن" نام دارد نوعی مهندسی مکانیکی است که مدیریت و ابداع و سنجش تکنیکی آن را فردی به نام هاپکن به انجام رسانیده است. وی تا کنون چندین مورد از ماشین آلات مکانیکی را طراحی کرده و در این زمینه چند ابداع نوین داشته است.

وی طی مطالعاتش در دانشگاه فنی و همندسی هلند انیشه ساخت سیستم ساختمان ساری خانه های متحرک به فکرش خطور کرد. چندین سال بعد وی ایده اش را در این خصوص تکمیل کرد.



دیوار های این خانه از بتون درست شده است و بوسیله میله های فلزی کششی عمودی کاملا فشرده می شوند. بدین ترتیب بدلیل استفاده از مواد جامد فشرده و سنگین نیرو وارده به اجزای پایینی ساختمان بسیار افزایش می یابد. الببه باید گفت که دیوارهای هر طبقه بصورت کنترل شده ایی به آن فشار وارد می شود و میزان فشار وارده در تمامی طبقات یکسان است. علاوه بر یک میله عمود در هر طبقه از 3 میله افقی هم استفاده می شود.

در این ساختمان ها از مصالحی استفاده می شود که کار گذاردن آنها به آسانی صورت می گیرد که به موجب آن دیوار های ساختمان با بکار بردن میله های کششی محکم و مقاوم می شوند.

از دو گونه مصالح در ساختن ساختمان ها استفاده کرد:

_بلوک های سیمانی که در بسیاری از ساختمان ها در سراسر دنیا از آن استفاده می شود. با اندازه های lxwxh=400x200x200 mm, که در هر یک از آنها دو سوراخ وجود دارد.

_این نوع بسیار ارزان قیمت است و در آن فقط از میزان کمی ملاط(گل و آهک) استفاده می شود.

پس از اینکه مصالح ساختمانی تهیه شد، کار ساخت آن شروع می شود. این ساختمان می تواند طوری ساخته شود که در آن اصلا از ملاط استفاده نشود. دیوار ها فقط از طریق همان میله های کششی به اندازه کافی محکم و مقاوم می شوند. بدین ترتیب سوار کردن دیوارها بر روی ساختمان، تغییر شکل ظاهری آنها و جابجا کردن آنها بسیار آسان می شود.



آزمایش

در هفتم ماه ژوئن سال 2001 آزمایشی را بر روی یکی از این ساختمان ها بمنظور اثبات ضد زلزله بودن آن ترتیب داده شد، این آزمایش با حضور تعداد کثیری از مردم صورت گرفت که در میان آنها روزنامه نگاران و خبرنگاران بسیاری از رسانه های رادیو و تلویزیون هم حضور داشتند.

برای این کار ما ابتدا ساختمانی را بر طبق قوانین ساختمان سازی مکانیکی بنا کردیم این ساختمان از تعدادی میله های فشرده عمودی و افقی، استوانه های آهنی در دور میله های عمودی را می پوشاند، صفحه های مسطح و یک سری قاب های ارتجاعی استفاده شد. در فونداسیون این ساختمان چارچوب های لولا دار استعمال شد.







این خانه توسط جرثقیل در زاویه 30 درجه از سطح زمین بالا برده شد سپس این خانه که 220 متر مربع مساحت داشت را از همان ارتفاع رها کردند این کار را دو بار دیگر هم تکرار کردند اما هیچ اتفاقی نیافتاد و ضد زلزله بودن خانه بدین ترتیب اثبات شد.

اگر ما عامل تکانه را Cs = 2,5 در نظر بگیریم آنگاه شتاب هم راستا در این اسکلت برابر با 2/5*g*sin30=2/5*0/5*9/81=12/26[m/s2] خواهد بود که این رقم با اندازه یک زلزله شدید برابری می کند. بنابراین فشاری که در طی این زلزله به ساختمان وارد شده برابر با یک زلزله بسیار عظیم است.

مقاوم سازی خانه ها به روش هاپکن و از طریق ساخت خانه های متحرک امکان پذیر شد. روش ساختاری خانه های متحرک تکمیل شد و نه تنها خانه های مس*****ی بلکه ساختمان های اماکن تجاری نیز از آن بهره مند شدند. این
ساختمان ها علاوه بر اینکه در مقابل وقایع طبیعی همچون زمین لرزه، رانش زمین مقاومت می کنند، در مقابل حمله های تروریستی هم همچنان پابرجا باقی
می مانند.

این ساختمان های ضد زلزله از اجزای خاصی ساخته شده اند که این اجزا همان مصالحی هستند که ساختمان را در مقابل زمین لرزه های مهیب و عظیم مقاوم می سازد. این شیوه مقاوم سازی بسیار کم هزینه است و در عین حال برای سرزمین های آباد در معرض زلزله در سراسر جهان مفید واقع خواهد شد. این شیوه ساختمان سازی اصول اساسی اش را از ساختمان سازی مکانیزه عاریت گرفته است.

نکاتی ساده و اجرایی در ساختمان سازی

نکاتی ساده که در ساخت یک ساختمان باید مورد توجه قرار گیرد:
- براي اندازه گيري عمليات خاكي در متره و برآورد از واحد متر مكعب استفاده
مي شود.

- آجر خطائي ، آجري است كه در اندازهاي 5×25×25 سانتيمتر در ساختمانهاي قديمي براي فرش كف حياط و غيره بكار مي رفت.

- چنانچه لازم باشد در امتداد ديواري با ارتفاع زياد كه در حال ساختن آن هستيم بعدا ديوار ديگري ساخته شود بايد لاريز انجام دهيم.

- هرگاه ابتدا و انتهاي يك ديوار در طول ديوار ديگري بهم متصل شود ، به آن ديوار در تلاقي گفته مي شود.

- در ساختمانهاي مسكوني (بدون زيرزمين)روي پي را به طور معمول بين 30 تا 50 سانتي متر از سطح زمين بالاتر مي سازند كه نام اين ديوار كرسي چيني است.

- قوس دسته سبدي داراي زيبايي خاصي بوده و در كارهاي معماري سنتي استفاده مي شود.

- حداقل ارتفاع سرگير در پله 2 متر مي باشد.

- ويژگيهاي سقف چوبي :الف)قبلا عمل كلافكشي روي ديوار انجام مي گيرد ب)عمل تراز كردن سقف در كلاف گذاري انجام مي شود ج)فاصله دو تير از 50 سانتيمتر تجاوز نمي كند د)تيرها حتي الامكان هم قطر هستند.

- گچ بلانشه كندگير بوده ولي داراي مقاومت زياد مانند سيمان سفيد است.

1- به سيمان سفيد رنگ معدني اكسيد كرم اضافه مي كنند تا سيمان سبز به دست آيد.

- سنگ جگري رنگ كه سخت ، مقاوم و داراي رگه هاي سفيد و در سنندج و خرم آباد فراوان است.

- دستگاه كمپكتور ، دستگاهي است كه فقط سطوح را ويبره مي كند ، زير كار را آماده و سطح را زير سازي مي كند.

- عمل نصب صفحات فلزي (بيس پليتها) در زمان 48 ساعت بعد از بتن ريزي صورت مي گيرد.

- زماني كه خاك (زمين) بسيار نرم بوده و مقاومت آن كمتر از يك كيلوگرم بر سانتيمتر مربع باشد از فونداسيون پي صفحه اي استفاده مي گردد.

- قطر دايره بتون خميري ، بر روي صفحه مخصوص آزمايش آب بتون ، حدود 30 تا 35 سانتيمتر مي باشد.

- حدود درجه حرارت ذوب شدن خاك آجر نسوز 1600 درجه مي باشد.

- نام آجري كه از ضخامت نصف شده باشد ، آجر نيم لايي ناميده مي شود.

- نام ديوارهاي جداكننده و تقسيم پارتيشن نام دارد.

- عمل برداشتن خاك كف اطاق و ريختن و كوبيدن سنگ شكسته بجاي آن را بلوكاژ مي گويند.

- زمين غير قابل تراكم هوموسي ناميده مي شود.

-عمق پي هاي خارجي يك ساختمان در مناطق باران خيز حداقل 50 سانتيمتر است.

- نام فضاي موجود بين دو رديف پله چشم ناميده مي شود.

- در سقف هاي چوبي حداكثر فاصله دو تير 50 سانتيمتر است.

- سيمان نوع اول براي ديوارها و فونداسيونهاي معمولي استفاده ميگردد.

- اكسيد آهن را براي تهيه سيمان قرمز رنگ ، با كلينگر سيمان سفيد آسياب مي كنند.

- نام ديگر لوله هاي سياه بدون درز مانسمان نام دارد.

- سريعترين و عملي ترين وسيله اجراي اتصالات ساختمان ،پلها و نظاير جوش مي باشد.

- حاقل درجه حرارت براي بتن ريزي 10 درجه مي باشد.

- ضخامت اندود سقف با ملات گچ و خاك بايد بين 1 تا 2 سانتيمتر باشد.

- اندود زير قيروگوني ، ماسه سيمان است.

- چنانچه گودبرداري از سطح زمين همسايه پائين تر باشد ، حداكثر فاصله شمعها 5/2 متر مي باشد.

- در پي كني هاي كم عمق در زمين هاي ماسه اي حدود زاويه شيب 30 تا 37 درصد مي باشد.

- براي ايجاد مقاومت مناسب در طاق ضريس حداقل خيز قوس بايد 3 سانتيمتر باشد.

- لوله هاي مانسمان سياه و بدون درز ، گاز رساني

- در بتون ريزي ديوارها و سقفها ، صفحات قالبي فلزي مناسب ترند.

- از اسكديپر براي خاكبرداري ، حمل ، تخليه و پخش مواد خاكي استفاده مي گردد.

- اتصال ستون به فونداسيون به وسيله ستكا انجام مي گيرد.

- براي لوله كشي فاضلاب يهتر است از لوله چدني استفاده گردد.

- پر كردن دو يا سه لانه از تيرآهن لانه زنبوري در محل تكيه گاهها جهت ازدياد مقاومت برشي است.

- بهترين و با استفاده ترين اتصالات در اسكلت فلزي از نظر استحكام و يك پارچگي اتصالات با جوش است.

- ارتفاع كف داربست جهت اجراي طاق ضربي تا زير تيرآهن سقف برابر است با قدبنا+پنج سانتيمتر.

- در ساختمانهاي مسكوني كوچك (يك يا دو طبقه) قطر داخلي لوله هاي گالوانيزه براي آب رساني بايد 2/1 اينچ باشد.

- وجود سولفات سديم،پتاسيم و منيزيم محلول در آب پس از تركيب با آلومينات كلسيم و سنگ آهك موجود در سيمان سبب كم شدن مقاومت بتون مي گردد.

- زمان نصب صفحات بيس پليت به طور معمول بايد 48 ساعت پس از بتون ريزي فونداسيون انجام شود.

- براي ساخت بادبند بهتر است از نبشي ، تسمه ، ناوداني و ميلگرد استفاده گردد.

- هدف از شناژبندي كلاف نمودن پي هاي بنا به يكديگر و مقاومت در برابر زلزله مي باشد.

- سقفهاي كاذب به طور معمول حدود 30 تا 50 سانتيمتر پايين تر از سقف اصلي قرار مي گيرد.

- قلاب انتهايي در ميلگردهاي يك پوتربتوني براي عامل پيوند بيشتر آرماتور در بتون مي باشد.

- حد فاصل بين كف پنجره تا كف اطاق را دست انداز پنجره ميگويند.

- در ساخت كفراژ ستونها ، قالب اصلي ستون بوسيله چوب چهارتراش مهار مي گردد.

- طول پله عبارت است از جمع كف پله هاي حساب شده با احتساب يك كف پله بيشتر.

- آجر جوش بيشتر در فونداسيون مورد استفاده قرار مي گيرد.

- اثر زنگ زدگي در آهن با افزايش قليايت در فلز نسبت مستقيم دارد.

- از امتيازات آجر لعابي صاف بودن سطوح آن ، زيبايي نما ، جلوگيري از نفوز آب مي باشد.

- در كوره هاي آجرپزي بين خشتها صفحه كاغذي قرار مي دهند.

- بهترين نمونه قطعات كششي ضلع تحتاني خرپاها مي باشد.

- تيرهاي بتن آرمه، خاموتها(كمربندها) نيروي برشي را خنثي مي كنند.

-چسبندگي بتون و فولاد بستگي به اينكه آرماتورهاي داخل بتون زنگ زده نباشد.

- شيره يا كف بتون زماني رو مي زند كه توسط ويبره كردن هواي آزاد داخل بتون از آن خارج شده باشد.

- آلوئك در اثر وجود دانه هاي سنگ آهن در خشت خام در آجرها پديدار مي گردد.

- خشك كردن چوب به معني گرفتن شيره آن است.

-لغاز به معني پيش آمدگي قسمتي از ديوار.

- مقدار كربن در چدن بيشتر از سرب است.

- لوله هاي آب توسط آهك خيلي زود پوسيده مي شود.

- آجر سفيد و بهمني در نماي ساختمان بيشترين كاربرد را دارد.

- آجر خوب آجري است كه در موقع ضربه زدن صداي زنگ بدهد.

- لاريز يعني ادامه بعدي ديوار بصورت پله پله اتمام پذيرد.

- كرم بندي هميشه قيل از شروع اندود كاري گچ و خاك انجام مي گيرد.

- براي خم كردن ميلگرد تا قطر 12 ميليمتر از آچار استفاده مي گردد.

- اسپريس يعني پاشيدن ماسه و سيمان روان و شل روي ديوار بتوني.

- براي ديرگيري گچ ساختماني از پودر آهك شكفته استفاده مي گردد.

- مشتو يعني ايجاد سوراخهائي در سطح خارجي ديوارها جهت ساختن داربست.

- بتون به طور معمول پس از 28 روز حداكثر مقاومت خود را به دست مي آورد.

- پيوند هلندي از اختلاط پيوندهاي كله راسته و بلوكي شكل مي گيرد.

- وجود بند برشي در پيوند مقاومت ديوار را ضعيف مي كند.

- كاملترين پيوند از نظر مقاومت در مقابل بارهاي فشاري وارده پيوند بلوكي مي باشد.

- قپان كردن در اصطلاح يعني شاقولي نمودن نبش ديواره.

- خط تراز در ساختمان براي اندازه برداريهاي بعدي و مكرر در ساختمان است.

- ضخامت و قطر كرسي چيني در ساختمانها بيشتر از ديوارهاست.

- پارتيشن ميتواند از جنس چوب ، پلاستيك و فايبرگلاس باشد.

- از ديوارهاي محافظ براي تحمل بارهاي افقي و مايل استفاده مي شود.

- ملات باتارد از مصالح ماسه ، سيمان و آهك ساخته مي شود.

- مقدار عمق سطوح فونداسيونها از زمين طبيعي در همه مناطق يكسان نيست.

- ملات ساروج از مصالح آهك ، خاكستر ، خاك رس ، لوئي و ماسه بادي ساخته مي شود.

- ملات در ديوار چيني ساختمان حكم چسب را دارد.

- ملات آبي اگر بعد از ساخته شدن از آب دور نگهداشته شود فاسد مي گردد.

- در مجاورت عايقكاري (قيروگوني)از ملات ماسه سيمان استفاده مي شود.

- براي ساخت ملات باتارد آب + سيمان 250+آهك 150+ ماسه

- پيه دارو تركيبي از مصالح آهك ، خاك رس ، پنبه و پيه آب شده

- ابعاد سرندهاي پايه دار 1 تا 5/1 عرض و طول 5/1 تا 2 متر .

- به طور معمول براي كرم بندي ديوارهاي داخلي ساختمان(اطاقها) از ملات گچ و خاك استفاده مي شود.

- طرز تهيه گچ دستي يا گچ تيز عبارت است از مقداري آب + گچ بااضافه مقداري سريش.

- وجود نمك در ملات كاه گل موجب ميشود كه در آن گياه سبز نشود.

- هنگام خودگيري حجم گچ 1 تا 5/1 درصد اضافه مي شود.

- گچ كشته يعني گچ الك شده ورزداده + آب.

- اندودهاي شيميايي در سال 1948 كشف شد كه تركيب آن پرليت ، پنبه نسوز مواد رنگي و ميكا مي باشد كه بعد از 8 ساعت خشك ميشوند و بعد از دو تا سه هفته استحكام نهايي را پيدا مي كنند و در مقابل گرما ، سرما و صدا عايق بسيار خوبي هستند.

- سراميك بهترين عايق صوتي است ، زيرا سلولهاي هوايي بسته اي دارد كه ضخامت آن 6 تا 10 ميليمتر است.

- آكوسيت نيز عايق خوبي براي صداست.

- اندازه سرندهاي چشم بلبلي 5 ميليمتر است.

- سرند سوراخ درشت به سرند ميليمتري مشهور است.

- اندودهاي هوايي يعني اندودي كه در مقابل هوا خودگيري خود را انجام مي دهند.

- تركيب اندود تگرگي يا ماهوئي پودر سفيد سنگ + سيمان رنگي +آب (در حالت شل) مي باشد.

- وقتي با سنگ سمباده و آب روكار سيماني را مي شويند تا سنگهاي الوان خود را نشان دهند به اصطلاح آب ساب شده مي گويند.

- كار شيشه گذاري در آب ساب و شسته انجام مي گيرد.

- فرق اندود سقف با ديئار در فضاهاي بسته (مانند اطاق) اين است كه اندود سقف سبك و ديوارها معمولي مي باشد.

- مهمترين عامل استفاده از اندود در سقف هاي چوبي محافظت از آتش سوزي مي باشد.

- سقفهايي با تيرآهن معمولي طاق ضربي و بتني مسلح در درجه حرارت 400 تا 500 درجه تغيير شكل پيدا مي كنند.

- ضخامت اندود گچ و خاك حدودا 2 سانتيمتر است.

- توفال تخته 30 تا 40 سانتيمتري كه تراشيده و سبك است.

- علت ترك اندود در سقفهاي چوبي افت تيرهاست.

- سقف كاذب در مقابل گرما ، سرما ، رطوبت و صدا عايق خوبي به حساب مي آيد.

- در زير سازي سقف جهت اجراي اندود در كنار دريا از ني بافته شده بيشتر استفاده مس شود.

- توري گالوانيزه در نگهداري پشم شيشه در سقفهاي سبك ، سطح ديوارهاي قيراندود و سطح تيرآهنهاي سقف كاربرد دارد.

- مصرف ميلگرد جهت اجراي زير سازي سقفهاي كاذب 9 عدد در هر متر مربع مي باشد.

- موارد اصلي استفاده از سقفهاي كاذب بيشتر به منضور كم كردن ارتفاع ، عبور كانالها و لوله ها و زيبايي آن مي باشد كه شبكه آن حتما بايد تراز باشد.

- بهتر است در سقفهاي بتوني ميله هاي نگهدارنده سقف كاذب قبل از بتون ريزي كار گذاشته شود.

- در سقفهاي كاذب مرتبط با هواي آزاد(مانند بالكن) اندود گچ + موي گوساله و آهك استفاده مي شود.

- شالوده در ساختمان يعني پي و فونداسيون.

- ابعاد پي به طور معمول به وزن بنا و نيروي وارده ، نوع خاك و مقاومت زمين بستگي دارد.

- در نما سازي سنگ ، به طور معمول ريشه سنگ حداقل 10 سانتيمتر باشد.

- در فشارهاي كم براي ساخت فونداسيونهاي سنگي از ملات شفته آهك استفاده مي شود و براي ساخت فونداسيونهايي كه تحت بارهاي عظيم قرار مي گيرند از ملات ماسه سيمان استفاده مي شود.

- در ساختمان فونداسيونهاي سنگي پر كردن سنگهاي شكسته را ميان ملات اصطلاحا پر كردن غوطه اي مي نامند.

- پخش بار در فونداسيون سنگي تحت زاويه 45 درجه انجام مي گيرد.

- در ساختمانهاي آجري يك طبقه براي احداث فونداسيون اگر از شفته آهكي استفاده شود اقتصادي تر است.

- در پي هاي شفته اي براي ساختمانهاي يك تا سه طبقه 100 تا 150 كيلو گرم آهك در هر متر مكعب لازم است.

- اصطلاح دو نم در شفته ريزي يعني تبخير آب و جذب در خاك.

- معولا سنگ مصنوعي به بتن اطلاق مي شود.

- زاويه پخش بار فنداسيون بتني نسبت به كناره ها در حدود 30 تا 45 درجه مي باشد.

- بتن مكر براي پر كردن حجمها و مستوي كردن سطوح كاربرد دارد.

- مهمترين عمل ويبراتور دانه بندي مي باشد.

- به طور معمول بارگذاري در قطعات بتني بجز تاوه ها پس از هفت روز مجاز مي باشد.

- از پي منفرد بيشتر در زمينهاي مقاوم استفاده مي شود.

- بتون مسلح يعني بتن با فولاد.

- از نظر شكل قالبندي براي فونداسيونها قالب مربع و مسطيل مقرون به سرفه مس باشد.

- پي هاي نواري در عرض ديوارها و زير ستونها بكار مي رود و در صورتيكه فاصله پي ها كم باشد و با ديوار همسايه تلاقي نمايد پي نواري بيشترين كاربرد را دارد.

- در آسمان خراش ها ، به طور معمول از پي ژنرال فونداسيون استفاده مي شود و وقتي از اين نوع پي در سطحي بيش از سطح زير بنا استفاده شود زمين مقاوم و بارهاي وارده بيش از تحمل زمين است.

- هرگا فاصله پي ها از هم كم بوده يا همديگر را بپوشند يا يك از پي ها در كنار زمين همسايه قرار گيرد از پي هاي مشترك استفاده مي شود.

- اصطلاح ژوئن درز انبساط است.

- ميتوان به جاي دو پي با بار مخالف از پي ذوزنقه اي استفاده كرد.

- بهترين و مناسب ترين نوع پي در مناطق زلزله خيز پي راديه ژنرال است.

- در اجراي شناژبندي جهت اتصال به فونداسيون به طور معمول شناژها از بالا و پايين همسطح هستند.

- در كفراژبندي پي چهارگوش از نظر سرعت و اجرا اقتصادي تر است.

- در عايق بندي از گوني استفاده مي كنيم ،زيرا از جابجايي قير جلوگيري مي كند و حكم آرماتور را دارد كه در پشت بام از جلو ناودان به بعد پهن مي شودكه در 2 لايه گوني انجام مي گيردكه گوني ها در لايه بعدي نسبت به لايه قبل با زاويه 90 درجه برروي هم قرار مي گيرند.

- زير قيروگوني از اندود ملات ماسه سيمان استفاده مي شود كه بعضي از مهندسان در زير قير اندود ملات ماسه آهك استفاده مي كنند كه در اينصورت قيروگوني فاسد مي شود.

- از قلوه سنگ (ماكادام) در طبقه هم كف مي توانيم بجاي عايق كاري استفاده كنيم كه ضخامت آن حدود 40-30 سانتيمتر خواهد بود.

- اگر در عايقكاري ، قير بيش از حد معمول مصرف شود باعث مي شود قير در تابستان جابجا شود.

- عايقكاري قيروگوني مي بايست از سر جانپناه حدودا 20 سانتيمتر پايينتر شروع شود و قيروگونيي كه روي جانپناه كشيده مي شود براي جلوگيري از نفوذ بارش با زاويه است.

- سطح فونداسيون به اين دليل عايق مي شود كه از مكش آب توسط ملات ديوار چيني ها به بالا جلوگيري ميكند.

- در عايقكاري عمودي روي ديوارهاي آجري بهتر است كه از اندود ماسه سيمان استفاده شود.

- اصطلاح زهكشي يعني جمع كردن و هدايت آب ،كه فاصله آبروها در زهكشي بايد به حدي باشد كه به پي ها نفوذ نكند.

- اگر توسط سفال زه كشي كنيم بايد حتما درز قطعات را با ملات پركنيم.

- حداقل شيب لوله هاي زه كشي به سمت خوضچه 2 تا 4 درصد مي باشد.

- حداقل شيب لوله هاي فاضلاب 2 درصد است.

- براي جلوگيري از ورود بو به داخل ساختمان ، شترگلو را نصب مي كنند.

- عليترين نوع لوله كشي فاضلاب از نوع چدني مي باشد كه با اين وجود در اكثر ساختمانها از لوله هاي سيماني استفاده مي شود كه ضعف اين لوله ها شكست در برابر فشارهاي ساختمان مي باشد.

- سنگ چيني به سبك حصيري رجدار بيشتر در ديوار و نما سازي استفاده مي شود.

- ضخامت سنگهاي كف پله و روي دست انداز پنجره 5/4 سانتيمتر مي باشد.

- جهت اتصال سنگهاي نما به ديوار استفاده از ملات ماسه سيمان و قلاب مناسبتر مي باشد كه جنس قلابها از آهن گالوانيزه مي باشد.

- سنگ مسني به طور معمول در روي و كنار كرسي چيني نصب مي شود و زواياي اين سنگ در نماسازي حتما بايستي گونياي كامل باشد.

- در نما سازي طول سنگ تا 5 برابر ارتفاع آن مي تواند باشد.

- به طور معمول 30 درصد از سنگهاي نما بايستي با ديوار پيوند داشته باشند كه حداقل گير سنگهاي نما سازي در داخل ديوار 10 سانتيمتر است.

- در بنائي دودكشها باستي از مخلوطي از اجزاء آجر استفاده شود.

- در علم ساختمان دانستن موقيعت محلي ، استقامت زمين ، مصالح موجود ، وضعيت آب و هوايي منطقه براي طراحي ساختمان الزامي مي باشد.

- در طراحي ساختمان ابتدا استقامت زمين نسبت به ساير عوامل الويت دارد و لازم به ذكر مقاومت خاكهاي دستي همواره با زمين طبيعي جهت احداث بنا هرگز قابل بارگذاري نيست.

- زمينهاي ماسهاي فقط بار يك طبقه از ساختمان را مي تواند تحمل كند.

- هنگام تبخير آب از زير پي هاي ساختمان وضعيت رانش صورت مي گيرد.

- زميني كه از شنهاي ريز و درشت و خاك تشكيل شده دج ناميده مي شود كه مقاومت فشاري زمينهاي دج 10-5/4 كيلوگرم بر سانتيمتر مربع مي باشد.

- مطالعات بر روي خاك باعث مي گردد وضع فونداسيون ، ابعاد و شكل آن بتوانيم طراحي كنيم.

- در صحرا براي آزمايش خاك از چكش و اسيد رقيق استفاده مي گردد.

- سيسموگراف همان لرزه نگار است.

- خاكي كه برنگ سياه قهوه اي باشد مقاومتش بسيار عالي است كه نفوذ آب در آنها كم و به سختي انجام مي گيرد.

- سنداژيا گمانه زني همان ميله زدن در خاك و برداشت خاك از زمين مي باشد.

- اوگر همان لوله حفاري است.

- خاك چرب به رنگ سبز تيره و داراي سيليكات آلومينيوم آبدار است.

- معيار چسبندگي خاك اين است درصد دانه هاي آن كوچكتر از 002/0 ميليمتر باشد.

- اصطلاحا خاك مرغوب زد نامگذاري مي شود.

- براي جلوگيري از ريزش بدنه و ادامه پي كني و همين طور جلوگيري از نشست احتمالي ساختمان همسايه و واژگوني آن و جلوگيري از خطرات جاني بايد ديوار همسايه را تنگ بست كه تحت زاويه 45 درجه انجام مي گيرد.

- ديوار اطراف محل آسانسور به طور معمول ازمصالح بتون آرمه مي سازند.

- پي سازي كف آسانسور به طور معمول 40/1 متر پايين تر از كفسازي است.

- قديمي ترين وسيله ارتباط دو اختلاف سطح بواسطه شيب را اصطلاحا رامپ مي گويند كه حداكثر شيب مجاز آن 12 درصد مي باشد كه ات 5/2 درصد آن را ميتوان افزايش داد.

- براي ساختن پله گردان بيشتر از مصالح بتون آرمه و آهن استفاده مي شود.

- پله معلق همان پله يكسر گيردار است.

- پله آزاد در ورودي ساختمان به حياط يا هال و نهار خوري استفاده مي شود.

- پله هاي خارجي ساختمان حتي الامكان مي بايست آجدار باشد.

- به فضاي موجود بين دو رديف پله چشم پله مي گويند.

-فواصل پروفيل هاي جان پناه پله 12-7 سانتيمتر مي باشد.

- شاخكهاي فلزي جتنپناه بهتر است كه از پهلو به تير آهن پله متصل شود.

- سرگير يا حدفاصل بين دو رديف پله كه رويهم واقع مي شوند حداقل 2 متر مي باشد.

- طول پله مساوي است با تعداد كف پله منهاي يك كف پله.

- پيشاني پله به سنگ ارتفاع پله اطلاق مي شود.

- براي جلوگيري از سرخوردن در پله لب پله ها را شيار و اجدار مي سازند و گاهي اوقات لاستيك مي كوبند

- اتصال پله هاي بالا رونده به دال بتني (پاگرد) يه روي دال بتني متصل مي شوند ولي پله هاي پايين رونده در دال بتني بايستي به مقابل دال بتني وصل شوند.

- به طور معمول برای اجراي جانپناه پله از مصالح چوبي بیشتر استفاده می شود.

- پله هايي كه مونتاژ مي شوند به پله هاي حلزوني معروف هستند.

از نظر ايمني اجراي پله فرار با مصالح بتني مناسبتر است.

- تيرهاي پوشش دهنده بين دو ستون (روي پنجره ها و درب ها ) نعل درگاه نام دارد كه انتقال بار توسط آن يكنواخت و غي يكنواخت است.

-گره سازي در چهار چوبهاي درب و پنجره و دكوراسيون بكار مي رود.

- تحمل فشار توسط بتن و تحمل كشش توسط فولاد را به اصطلاح همگن بودن بتن و فولاد مي نامند.

- بالشتك بتوني در زيرسري تيرآهن هاي سقف مصرف مي شود كه جنس آن مي تواند فلزي ، بتوني زير سري و بتوني مسلح باشد.

- در اجراي تير ريزي سقف با تيرآهن ، مصرف بالشتك كلاف بتني و پليت مناسبتر است.

- بالشتك هاي منفرد زيرسري ، حداقل ريشه اش از آكس تير ريزي سقف 25 سانتيمتر است.

- اجراي مهار تير ريزي سقف با ميلگرد معمول تر مي باشد.

- براي تراز كردن تير ريزي سقف بايد بوسيله سيمان همه در يك افق ترازي قرار گيرد.

- طاق ضربي از نظر ضخامت به سه دسته تقسيم مي شودكه معمول ترين آن نيم آجره مي باشد كه مهمترين عامل مقاومت در طاق ضربي خيز قوس مناسب است.

- در زمستان پس از دوغاب ريزي طاق ضربي ، بلافاصله بايستي كف سازي كامل روي سقف انجام شود.

- اگر هوا باراني باشد پس از اتمام طاق ضربي نبايد دوغاب ريخت.

- سقفهاي بتني قابليت فرم(شكل) گيري بهتري دارند.

- وظيفه انسجام و انتقال نيروها در سقفهاي بتني بعهده آرماتور مي باشد.

- اودكادر سقف هاي بتني به منظور خنثي كردن نيروي برشي بكار مي رود.

- بطور نسبي عمل بتون ريزي بين دو تكيه گاه مي بايست حداكثر طي يك روز عملي شود.

- از ويژگي هاي سقفهاي مجوف سبكي آن است كه در اين سقف ها آرماتور گذاري بصورت خرپا مي باشد.

- تفاوت سقف هاي پيش فشرده با سقف هاي مجوف سفالي كشيده شدن آرماتورها مي باشد.

- حداقل زمان بريدن ميلگردها در سقفهاي پيش تنيده به طور معمول 7 روز مي باشد.

- نيروي كششي ذخيره شده در آرماتور سقفهاي پيش تنيده عامل خنثي كننده نيروي فشاري است.

- در سقفهاي مجوف هنگامي از تيرهاي دوبل استفاده مي شود كه دهانه و طول تير زياد باشد.

- قبل از ريختن پوشش بتون در اجراي تيرچه بلوكها ابتدا مي بايست سطح تيرچه و بلوك مرطوب شود.

- اصطلاحا ميش گذاري در بتن مسلح آرماتورهاي شبكه نمره كم اطلاق مي گردد.

- حداكثر فاصله دو تير در سقفهاي چوبي 50 سانتيمتر مي باشد.

- به طور معمول زمان باز كردن قالبهاي مقعر در سقف هاي بتوني 5 روز مي باشد.

- استفاده از قالبندي مقعر بتني در سقفهاي اسكلت فلزي و بتني معمولتر است.

- كابلهاي برق در سقفهاي مقعر داخل لوله هاي فولادي تعبيه مي شود.

-- در ساختمان هايي كه بيشتر مورد تهديد آتش سوزي بهتر است نوع بنا بتني باشد.

- در كارخانه هاي صنعتي به طور معمول از سقف اسپيس دكس استفاده مي شود.

- اصطلاحا مفهوم سرسرا همان سقف نورگير است.

- در شيشه خورهاي نورگير سقف براي فضاهاي وسيع از سپري استفاده ميشود زيرا از خمش در طول جلوگيري مي كند.

- مهمترين مزيت سقفهاي كاذب آكوستيك بر سقف هاي كاذب عايق در برابر صدا مي باشد.

- مهمترين مزيت سقفهاي كاذب آلومينيومي عدم اكسيداسيون آن مي باشد.

- روش جلوگيري از زنگ زدگي آرماتور در بتن اين است كه جرم آن را مي گيريم و داخل بتن قرار مي دهيم.

- اتصال سقف كاذب در راستاي ديوارها باعث پيش گيري از جابجايي سقف و تركهاي موئين خواهد شد.

- قرنيز يكطرفه آب را به يك سمت منتقل مي كند و هنگامي از قرنيز دو طرفه هنگامي استفاده مي شود كه دو طرف ديوار آزاد باشد.

- قرنيز حتما بايد آبچكان داشته باشد كه آبچكان شياره زير قرنيز مي باشد.

- قرنيزي كه توسط آجر چيده مي شود هره چيني مي نامند.

- قرنيز پاي ديوارهاي داخلي به منظور جلوگيري از مكش آب توسط گچ و … و جلوگيري از ضربه ها و خراش ها استفاده مي شود و حتما بايد آبچكان داشته باشد.


برچست ها :
تعداد بازدید : 192

طراحی اتاق برای پسران

تعداد نظرات : 0

این یک واقعیت شناخته شده است که پسرها عاشق فعالیت های ورزشی هستند. اگر پسر شما یکی از این بچه های ورزش دوست است، دکور کردن اتاق او با یک تم ورزشی، ایده بسیار خوبی است. حال ممکن است این سوال برایتان پیش بیاید که از کجا باید شروع کنید؟

توصیه ما این است که تنها به یک رشته ورزشی بپردازید، پس ورزش مورد علاقه فرزند خود را تعیین و روی آن تمرکز کنید. در این مطلب ایده های مفیدی برای طراحی اتاق پسرانه با تم ورزشی مطرح شده که می تواند کمک زیادی برای شما باشد.


اگر پسر شما به طور کلی طرفدار ورزش است و اکثر رشته های ورزشی را دوست دارد، توصیه می کنیم دیوارهای اتاقش را با رنگی با تناژ خنثی مانند قهوه ای مایل به زرد، بژ یا آبی که مکمل اغلب دکوراسیون های ورزشی هستند رنگ آمیزی کنید.


 روی دیوارها را با پوسترها و یادگار ی هایی که تیم های مورد علاقه کودک را در رشته های مختلف ورزشی به تصویر می کشند، تزئین کنید. طبقه و قفسه هایی را نیز روی دیوار تدارک ببینید تا جوایز ورزشی او را که از مدرسه دریافت کرده است و عکس هایی را که با هم تیمی های خود دارد، روی آن طبقات به نمایش بگذارد.


اگر فرزند شما علاقه زیادی به تاریخ ورزش دارد و در این زمینه مطالعه و تحقیق کرده است، می توانید اتاقش را با چاشنی قدیمی ورزشی بیارایید. برای این کار، عکس هایی از تیم های قدیمی ورزشی در رشته های مختلف را تهیه و بر دیوار اتاق او نصب کنید.

 همچنین می توانید کاپ ها و جوایز ورزشی که در دوران های قدیمی به تیم های برگزیده اهدا شده را به صورت نمادین، از مغازه های عتیقه فروشی خریداری کنید و در دکوراسیون اتاق فرزندتان به نمایش بگذارید.

● فوتبال


فوتبال یکی از محبوب ترین رشته های ورزشی در دنیاست که روز به روز بر محبویتش اضافه می شود. اغلب پسربچه ها طرفدار سرسخت این رشته ورزشی هستند و هر کدام برای خود فوتبالیستی را به عنوان قهرمان ورزشی در ذهن دارند و الگوی خود قرار داده اند.


بنابراین به سادگی می توانید یک تم فوتبالی به دکوراسیون اتاق فرزندتان بدهید. دکوراسیون با تم فوتبال بسیار ساده است. اولین کاری که باید انجام دهید، رنگ آمیزی اتاق با ترکیب رنگی سیاه و سفید به عنوان تداعی کننده توپ فوتبال است. قدم بعدی، تعویض دکوراسیون تخت خواب کودک است. برای ملحفه و روتختی تخت خواب فرزندتان نیز به دنبال گزینه ای باشید که تم فوتبالی داشته باشد.

 از آنجایی که فوتبال یک رشته ورزشی پرطرفدار است، یافتن چنین روختی دشوار نیست. همچنین می توانید کوسن هایی تهیه کنید که روکش آنها لباس های قدیمی فوتبال باشد. این لباس ها را می توانید از لباس های ورزشی قدیمی فرزند خود یا لباس های ورزشی قدیمی در فروشگاه های دست دوم تهیه کنید.


خرید چند توپ فوتبالی (چهل تکه) که باید آنها را با کمک نخ از جای جای سقف بیاویزید نیز می تواند هر چه بیشتر این تم را برای فضا تداعی کند. تا به اینجا بیشتر مسیر را پیموده اید و تا حد زیادی این تم برای دکوراسیون اتاق پسرتان تعریف شده است.

 برای تکمیل این تم در دکوراسیون، توصیه می کنیم یک تی شرت و شورت فوتبالی را که در فروشگاه های ورزشی وجود دارد، به صورت نمادین بر دیوار اتاق نصب کنید. زدن پوستر قهرمان فوتبالیست فرزندتان بر دیوار نیز می تواند او را خوشحال و راضی کند.

● بسکتبال

برای خلق دکوراسیون با تم بسکتبال می توانید از رنگ لباس تیم محبوب پسرتان برای رنگ آمیزی اتاق و رنگ روتختی استفاده کنید و رنگ توپ و زمین مسابقه بسکتبال را در قالب اکسسوری های کوچک مانند کوسن ها یا پرده ها به فضا وارد کنید.

همچنین آویختن توپ بسکتبال، از سقف، از جمله مهم ترین و ابتدایی ترین کارهایی است که باید انجام دهید. یکی از اقدامات خلاقانه، نصب یک حلقه بسکتبال کوچک بر دیوار اتاق به صورت نمادین است. در نهایت برای تکمیل دکوراسیون، پوستری بزرگ ار بسکتبالیست مورد علاقه فرزندتان را نیز بر دیوار نصب کنید. مطمئنا پسر شما از داشتن چنین اتاقی بسیار لذت خواهد برد.

● کاراته

اگر فرزند شما به تازگی شروع به آموختن هنر رزمی کاراته کرده است، ایده خوبی است که دکوراسیون اتاقش را طوری تدارک ببینید تا فعالیت و علاقه فعلی او را به تصویر بکشد. کاراته یک فعالیت بسیار سالم است. این ورزش علاوه بر اینکه سبب ورزیده شدن ذهن و بدن می شود و کمک می کند


 فرد تکنیک های دفاع از خود را بیاموزد، همچنین روحیه منظم و مرتب بودن و احترام گذاشتن به دیگران را نیز در فرد ارتقا می دهد. ایجاد دکوراسیونی با تم کاراته برای اتاق پسرتان کار دشواری نیست؛ کافیست این نکات و ایده ها را بدانید و رعایت کنید:

اتاق خواب پسر شما برای داشتن تم کاراته باید به رنگ سفید خالص رنگ آمیزی شود. نه تنها دیوارها، بلکه میز تحریر، کمد و تخت خواب فرزندتان نیز باید به رنگ سفید باشد. با این کار و هم زمان استفاده از مقداری رنگ مشکی به عنوان چاشنی، می توانید تضادی چشم گیر و زیبا خلق کنید که تداعی کننده ورزش کاراته است.

در مورد دکوراسیون تخت خواب نیز توصیه می کنیم از ملحفه ها و روتختی با ترکیب رنگی سیاه و سفید استفاده کنید که البته بهتر است در این ترکیب رنگی میزان رنگ سفید بیشتر باشد. همچنین استفاده از کوسن های کوچک به رنگ قرمز می تواند هم کنتراست زیبایی با ترکیب رنگی سیاه و سفید ایجاد کند و هم در تعریف تم کاراته برای دکوراسیون فضا کمک کرده باشد.

مناسب ترین گزینه برای کفپوش اتاق کاراته پسر شما لمینیت و کفپوش های چوبی طبیعی است. این سطوح می تواند سطح مناسب و ایده آلی برای تمرین های فرزندتان به وجود آورد. همچنین برای تلطیف فضا و ایجاد سطوحی گرم و نرم برای فعالیت های غیر ورزشی فرزندتان، از یک قالیچه کوچک به رنگ سیاه و سفید استفاده کنید.

دکوراسیون دیوارها نقش مهمی در تعریف یک تم در دکوراسیون دارد. برای تعریف تم کاراته برای اتاق فرزندتان، تعدادی از عکس های او را که در لباس کاراته انداخته است قاب کرده و بر دیوار نصب کنید. همچنین یک دست لباس کاراته را به صورت نمادین بر دیوار نصب کنید.

بسته به سن فرزندتان، اگر در سنین پایین تری قرار دارد، پوسترهایی از فیلم های پاندای کونگفوکار یا بچه های کاراته کار را بر دیوار نصب کنید. اگر پسرتان در سنین بالاتری است، پوستری از کاراته کاران مورد علاقه اش را بر دیوار نصب کنید.


بر دیوار سفید رنگ اتاق فرزندتان طبقاتی سیاه رنگ نصب کنید تا بتواند مدال ها و جوایز خود را روی آنها به نمایش بگذارد. نصب آینه ای قدی بر دیوار، برای تمرین کردن فرزندتان مقابل آن را نیز فراموش نکنید.


مبلمان و تجهیزات دیگری را که قصد دارید برای اتاق فرزند خود تهیه کنید، از قبیل قفسه کتابخانه و… به رنگ مشکی در نظر بگیرید. این کار سبب می شود راحت تر اتاق خود را سازمان یافته نگه دارد.
اتاق را بیش از حد پر نکنید و فضای کافی برای تمرین کردن حرکات ورزشی برای او باز بگذارید.

اگر پسرتان دوست دار رشته های دیگری از ورزش از قبیل تنیس، پینگ پنگ یا اسکی است نیز، می توانید به صورتی که بالا بیان شد ولی مرتبط به رشته مورد نظر خودتان اقدام کنید و با قراردادن ابزار لازم


برای این ورزش در دکوراسیون، تم ورزشی مورد نظر خود را کامل کنید. البته فراموش نکنید که ابتکارات و خلاقیت هایی را نیز باید خودتان انجام دهید و از قوه تخیل و خلاقیت پسرتان نیز حتما کمک بگیرید.

منبع : مجله منزل


برچست ها :
تعداد بازدید : 321

نکاتی در مورد بتن ریزی (سیمان،مصالح، آب)

تعداد نظرات : 0



۱ - انتخاب سیمان

استفاده از سیمانهای با حرارت هیدراتاسیون کم، ممکن است تا حدودی سبب تخفیف اشکالات مربوط به از دیاد درجه حرارت بتن شود. ولی باید درنظر داشت که مصرف سیمانهای مذکور پیشگیری های لازم را غیر ضروری نمی سازد. گر چه در درجه حرارتهای معمولی، سیمانهای با حرارت هیدراتاسیون کم، آهسته تر از سیمانهای معمولی هیدراته می شوند ولی میزان هیدراتاسیون آنها با زیاد شدن درجه حرارت افزایش می یابد. هرنوع سیمانی که مصرف شود وقتی بتن گرم می شود قابلیت کاربردخودرا سریعتر از موقعی که سرد باشد از دست می دهد به علاوه گر چه وقتی سیمان با حرارت زائی کم به کار رود درجه حرارت بتن ممکن است تا حدودی در تمام مراحل پائین تر باشد، ولی در شرایط خشک کننده، تبخیر آب در مراحل اختلاط، حمل، جادادن و عمل آوردن، تسریع خواهد شد. اگر بخواهیم عیوبی نظیر ترک خوردگی خمیری یا به عبارتی ترک خوردگی ناشی از باد رخ ندهد، لازم است برای به حداقل رساندن این تبخیر تدابیری اتخاذ گردد.







۲ - انبار کردن مصالح سنگی

اقدامات انجام شده در جهت محدود کردن درجه حرارت دانه های سنگی انبار شده بیشترین تأثیر در به حداقل رساندن درجه حرارت بتن تازه را به وجود می اورد. به نظر می رسد سایه انداختن و آب پاشی توده دانه های سنگی انبار شده در اغلب اوقات صرفاً بخاطرحجم مصالح غیر عملی باشد. معهذا مشکلات را ممکن است در بسیاری از مواردبتوان با محدود کردن مقادیر سنگی به ابعاد عملی کاهش داد. به این معنی که مقادیر به اندازه مصرف در بتن ریزی روز بعد مورد نیاز است می توان در زیر سایه قرار داد و خنک کرد.




۳ - آب

بعضی اوقات پیشنهاد اینست که آب مورد نیاز برای اختلاط را سرد نمائیم ،در حالیکه به لحاظ نظری این موضوع مطلوب است ولی در عمل برای بتن ریزی های زیاد، مقادیر یخ مورد تقاضا به ندرت در مدت کوتاه و با نرخ مناسب در دسترس می باشد. در مواردیکه آب مصرفی از مخازن ذخیره آب استفاده می شود بایستی مخازن مذکور را پوشانیدویا از طریق قراردادن آنها در سایه و رنگ آمیزی با رنگهای منعکس کننده در مقابل تششع خورشیدی محافظت نمود.
چنانچه آب مصرفی از لوله آب رسانی و یا شیلنگ های طویل متصل به لوله اصلی شهر بدست می آید، بایستی جذب حرارتی آنها را از طریق گذاردن روپوش و یا کپه کردن خاک روی آنها ودرصورت امکان از طریق دفن لوله به حداقل رسانید.


برچست ها :
تعداد بازدید : 66

ریتم در معماری

تعداد نظرات : 0

ریتم به تکرار منظم یا هماهنگ خطوط، اشکال، فرمها یا رنگها گفته می شود، و شامل نظریه بنیادی تکرار است که به عنوان تدبیری برای سازماندهی فرم ها و فضاها در معماری محسوب می شود. تقریبا تمامی انواع بناها از اجزائی تشکیل شده اند که بالطبع تکرار می گردند. تیرها و ستونها تکرار می شوند تا دهنه های تکراری سازه و مدول های فضا را تشکیل دهند. درها و پنجره ها به طور مکرر سطح بنا را سوراخ می کنند تا ورودی نور، هوا، مناظر و مردم را به ان میسر سازند. تکرار فضا ها اغلب برای تامین نیاز های عملکردی مکرر یا مشابه در برنامه ی بنا حاصل می شود.

ritm ریتم در معماری

ادامه مقاله در ادامه مطلب

ساده ترین شکل تکرار نوع خطی ان است که از اجزای زیادی تشکیل می شود در هر حال برای این که اجزا به طریقه ی تکرار دسته بندی شوند لازم نیست کاملا مشابه باشند انها ممکن است دارای یک خصیصه مشترک یا یک مخرج مشترک باشند ودر عین حال که تک تک منحصر به فرد هستند متعلق به یک خانواده باشند
خصوصیات فیزیکی که بر اساس انها فرم و فضا های معماری می توانند به طریقه تکرار سازماندهی شوند :
اندازه شکل خصو صیات جزییات

در هنر تجسمی ریتم معنایی تصویری دارد و عبارت است از تکرار تغییر و حرکت عناصر بصری در فضای تجسمی به عبارت دیگر تکرار منظم ومتوالی یک عنصر تصویری ضرب اهنگ بصری را بوجود می اورد.

 

به طور کلی ریتم چهار دسته ضرب اهنگ بصری را می توان نام برد:

۱)تکرار یکنواخت: در این نوع ضرب اهنگ یک تصویر به طور یکنواخت و به صورت متوالی تکرار می شود
این ریتم باعث نوعی نوعی حرکت و عکس العمل خود به خودی شده وتوجه مخاطب را به دنبال خود هدایت می کند اما به واسطه عدم تنوع تاثیری منفی نیزدر پی دارد و پس از مدتی ملال اور و کسالت بار خواهد شد.

۲) تکرار متناوب: در این ضرب اهنگ یک عنصر بصری تکرار می شود اما تکرار ان با تغییرات متنابی متنوع خواهد شد به طوری که در هر مخاطب همواره نوعی انتظار برای تکرار دارد

۳) تکرار تکاملی: در این نوع ضرب اهنگ یک تصویر ویا یک عنصر بصری از یک مرتبه و حالت خاص شروع می شود و به تدریج با تغییراتی به وضعیت و یا حالتی تازه تر می رسد. به طوری که نوعی رشد وتکامل را در طول مسیر تغییرات خود دنبال می کند .مانند ماه

۴)تکرار موجی: در این نوع ضرب اهنگ که عمدتا با استفاده از حرکت منحنی سطوح و خطوط به وجود می اید و از نوعی تناوب هم بر خوردار است نمونه کاملی از ضرب اهنگ تجسمی است .مانند شن های صحرا
ریتم وسکون
تعریف ریتم : به عنوان یک قاعده کلی ، بر اساس تکرار عناصر درفضا و زمان شکل می گیرد.
در معماری : ساده ترین نوع آن تکرار منظم عناصر معماری در امتداد یک خط مستقیم است.
سکون و توقف با مفهوم مکث در معماری جنبه ای کاربردی دارد. پاگرد پله ها ، میادین و گره های شهری از نمودهای کاربردی آن است. گاهی با ایجاد یک عامل یا عنصر در فضای معماری و جلب توجه بیننده ، عامل مکث و سکون را می توان به خوبی پدید آورد.
ریتم در طراحی
با بریدن چند قطعه مقوای متفاوت از لحاظ رنگ و اندازه مستطیل و مربع و مثلث،و ترکیب آنها در داخل کادر انواع ریتم ها را تجربه کنید.علاوه بر موارد فوق ،تجمع و تراکم اجزا نیز می توانند عاملی برای به وجود آوردن ریتم باشند.درختی که در طبیعت مشاهده می کنیم برگهای درهم و انبوهی دارد،لیکن نظم و ریتمی در تمام اجزا و در کل درخت حاکم است که از لحاظ زیبایی شناسی ،چشم را خسته نمی کند و تنوعات گوناگونی را از تمام ابعادی که تا کنون بررسی کردیم در نظر می آورد.اگر همین دیدگاه و هدف را در حین چیدن اجزای طبیعت بیجان در کنار یکدیگر حفظ کنیم ،می توانیم به ترکیب بندی خوب با ریتمی مناسب دست یابیم.

ریتم را می توان مکمل مبحث کادر و تعادل و توازن در یک اثر هنری دانست. چنانچه در حین طراحی به تمامی عوامل یاد شده یعنی ریتم،تعادل ،توازن توجه داشته باشید،می توانید نمونه های قابل توجهی از ترکیب بندی های آگاهانه را ارائه دهید.ترکیب بندی ،علاوه بر نظم میان اشیاء در طبیعت بیجان ،شامل نظم میان افراد یک یا چند نفر در یک کادر نیز می گردد .

معماری – ریتم – موسیقی

معماری مدرن میباشد. گمان میکنم این بطور حتم راز موسیقی است که ساختار عملکرد، هرچند که ما میگوییم ساختار و محتوی خیلی مشابه و همانند میباشد. محتوی مملو از احساسات و ساختار موسیقی خیلی بهم نزدیکند. بنابراین همیشه نوعی ارتباط عجیب بین معماری و موسیقی از ابتدا وجود داشته.”. “من به ساختمان نگاه نمیکنم. حتی یک نگاهم بهش نمی اندازم. به این دلیل که من واقعا برای یک ساختمان خاص موسیقی نمیسازم. این ایده است نه ساختمان واقعی که نتیجه شده آن است.

این ایده است که فضای معماری و موسیقی، به نوعی همدیگر را تکمیل میکنند.”.
“زمانیکه از من خواسته میشود چنین کاری انجام بدهم غافلگیر نمیشوم،
زیراکه سالهاست که با ان روبرو شده ام. من احساس و نظری دارم،
سعی نمیکنم برای فضا موسیقی بسازم؛ این کار تقریبا غیرممکن است.
ترجیحا خارج از یک احساس خویشاوندی با معمار موسیقی میسازم، به
زبان مشترک و روشی واقعی یا که با استراتژی مشابه و تقریبا با زبان
متفاوت کارمیکنیم؛ فکر میکنم روش بهتری برای ارائه دادنش خواهد
بود.”.

“زمانیکه با یک فیلمساز کار میکنم، به اصول و مواد بصیریش نگاه میکنم. موسیقی ساختار فیلم را جز به جز بیان میکند. ما نمیتوانیم بگوییم که موسیقی ساختار ساختمان را جز به جز بیان میکند. آمیزش با معماری با اینکه خیلی باشکوه و غنی است ولی خیلی تنگاتنگ نیست.”. “در خواست ساختن اهنگ برای موزه هنر میلواکی تلفنی انجام شد ومن هم قبول کردم. هیچ عکس و ترسیمی از آن ندیدم. خیلی ساده، آنها چیزی برایم نفرستادند.

این مورد اغلب اتفاق میافتد. قطعه ای برای موزه آلمان ساختم که هرگز ندیده بودمش تا زمانیکه به آنجا رفتم. من برای افتتاح موزه جدید در کلمبوس اوهایو، مرکز وکسنر طراحی شده توسط پیتر آیزنمن موسیقی ساختم. هیچ کسی برای من نقشه های آنجا را نفرستاد.” “من با ریچارد سرا کار میکنم. ما اتاقی را باهم ساخته بودیم جاییکه موسیقی و فضا مناسب همدیگر بودند، این یک پروژه خاص بود”

“مشکل اینجاست زمانیکه آنها به آهنگساز فکر میکنند که کار
تمام شده. فقط در زمانهایی که هنرمند در مراحل آغاز طراحی
بوده است من قادر به همکاری بوده ام مانند آنچه با ریچارد سرا
انجام داده ام. حالا من در این موقعیت مسخره هستم، جایی با
فرانک گهری. من فرانک را بخوبی میشناسم و تمایلش نسبت به
طراحی سالن اپرا، من قصد دارم در این سالن که او ساخته،
کاری اجرا کنم. من از ۲۰ سال پیش اورا میشناسم، این خیلی
جالب توجه خواهد بود، ما می‌تونیم راجع به

آن صحبت کنیم. موضوع آزار دهنده این است که همکاری واقعی از زمانی آغاز شده است که آنها به آهنگساز فکر کرده اند و این خیلی دیر است.”. “من مایلم همکاری درست و از ابتدای طراحی با یک معمار داشته باشم و مایلم این کار به زودی را با فرانک، اگر بخواهد و یا شخص دیگری انجام دهم”.
فیلیپ گلاس
گوته:
گوته روزی گفته بود: « یک فیسلوف برجسته، از معماری به مثابة ” موسیقی منجمد ” سخن می گوید .ادعای او باعث شد بسیاری اظهار عدم رضایت کنند. به اعتقاد ما این اندیشه واقعاً زیبا را نمی توان بهتر از نامیدن معماری چونان موسیقی “خاموش ” بیان کرد» .
ریتم موجود در اپرای سیدنی

به هر حرکتی که از الگویی تکرار شونده از عناصر
یا نقوش به صورت منظم یا نا منظم تکرار شده باشد
ریتم گفته میشود. این ریتم میتواند ناشی از دید ما باشد
که به دنبال عناصر تکراری ترکیب می رود و یا
ناشی از جسم ما که به دنبال عبورکردن از یک توالی
فضائی است. ضمنا ریتم شامل نظریه بنیادی تکرار
هم میباشد که در معماری برای سازماندهی طبیعی

تکرار شوند هستند ساخته میشوند. نظریه تکرار تیرها و ستونها-دهانه های سازهای تکراری و…

عناصر موجود در یک ریتم نا منظم بر طبق موارد زیر گروه بندی می شود. نزدیکی یا مجاورت انها نسبت به هم ویژگی های بصری مشترکی که انها نسبت به هم دارند. اصل تکرار برای سازمان دهی عناصر تکراری در یک ترکیب از هر دو مفهوم بصری که در بالا گفته شد استفاده می کند. در ساختمان اپرای سیدنی از این ویژگی معماری استفاده شده است و تکرار یکی از ویژگی های بارز این بنا

میباشد که { همانند موجهای دریایی توالی دارد.} در ساختمان اپرای سیدنی از توالی غلافها برای به وجود اوردن فضاها استفاده شده است.
طراح وطرح اپرای سیدنی
از میان ۲۲۲ طرح ارائه شده برای ساختمان اپرای سیدنی طرح معمار دانمارکی ((جوئرن آتزن)) مورد تصویب قرار گرفت. جنبه های اقتصادی-خلاقیت وانقلابی بودن طرح موجب پیروز شدن طراح شد وهمین جنبه های طرح- ساختمان اپرای سیدنی را به یکی از شاخص ترین کارهای معماری دنیا تبدیل کردند. ایده (اتزون) این بود که ساختمانی بسازد که اینه تمام نمای بادبانهای کشتی ها- امواج اقیانوس و نماد واضحی از صدف های دریا یی باشد.

(مشاهده طرح اولیه) از انجا که طرح اولیه از نظر جنبه های سازه ای ان قابل اجرا نبود- در سال ۱۹۶۲ با طرح جدید مهندسی سقف های صدفی شکل شروع وتا ۱۹۶۷ ادامه یافت.
اپرای سیدنی پس از ۱۴ سال عملیات اجرایی ساخته شد- ساختمان اپرای به دلیل اکوستیک قوی ان-که امواج صوتی را در کمتر از۲ ثانیه مستهلک می کند- شهرت دارد.
ریتم موسیقی فضا
مصداق مفاهیم وحدت و کثرت را در مورد فراگردهای گسترشی جهان (منجمله در مورد روند حرکت انسان پیاده در فضا) می توان بررسی کرد. حرکت انسان مانند هر فراگیرد دیگر، به صورت کل یا مجموعه پویشی است که از تکرار یک واحد (قدم ) به صورت کثرت (قدم ها) شکل می گیرد. به بیان دیگر فراگرد حرکت یعنی قدم زدن، مبین کثرتی است، متکی بر واحدی جزیی چون قدم .

هر گونه پویشی مانند این که از تکرار واحدی در بطن زمان شکل بگیرد، متضمن تصور «ریتم » یا پریود است (چه در موسیقی و چه در هر پویش و گسترشی که بر مبنای تکرار واحد استوار باشد) در این مورد نظریه ای وجود دارد که موسیقی و آواز، اولین بار بر اساس ریتم کار دست جمعی به وجود آمده است . ا. ح . آریان پور در کتاب خود «جامعه شناسی هنر» چنین می نویسد: «… گروهی به کار دست می زنند، از آن میان یکی به تناسب حرکت کار، برای خود زمزمه می کند چون این گروه در کار – از هماهنگی و همکاری برخوردارند، زمزمه او توجه

دیگران را به خود می کشد… سپس دیگران با حرکات بدن و صدای خود او را همراهی می کنند. به این طریق زمینه یک آهنگ، یک شعر و یک رقص فراهم می آید و بر اثر تکرار، تصحیح و تثبیت می شود…..». به این ترتیب ما ریتم هایی از جنبش های «بیانی » مختلف داریم . (از جنس حسی، بصری، صوتی و غیره ) این ریتم ها می توانند با یکدیگر تلفیق شوند. یعنی بر یکدیگر و بر حرکات عملی انسان منطبق گردند و به عنوان تنظیم کننده و رهبری کننده حرکات عمل نمایند.

تأثیر هماهنگ شده عوامل مختلف چون نور و صدا، و غیره می تواند با حرکات عملی، تلفیق شده و موجب پیدایش احساس زیبا در شخص گردد. در یک بیان معمارانه، فواصل منظم سایه و روشن فضا می تواند با «ریتم مشخص » بر حرکات انسان در فضا منطبق شود. این انطباق، منظم کننده و رهبری کننده آن حرکات در فضا است . به عنوان مثال از یک حرکت «ریتمیک» متشکل از نور و تاریکی در رابطه با حرکت انسان، می توانیم قدم زدن در کنار یک ردیف ستون، یک ردیف درخت، ردیف

نورگیری های سقفی یا معبری که در شب با چراغ به فواصل معین روشن شده را تصور کنیم . همین طور تعدادی دهنه های ثابت قوس ها وگنبدها که باعث ایجاد یک جریان متناوب فضایی می شوند. این تعبیری است از در برگرفتن موسیقی در معماری به اتکاء ادراکی از مفهوم موسیقی «ریتم فضا».
ریتم و چگونگی آن در بناهای مختلف

استفاده از یک شکل هندسی برای ایجاد ریتم
اسفاده از یک شکل ناهمگون وایجاد ریتم

تکرار عناصر مشابه= دایره – مربع – مستطیل
تکرار مثلث قائم زاویه در پوسته رویی و تکرارمستطیل در پوسته زیری
تکرار ستون در نما
تکرارفرم مستطیل به عنوان پلان( سایت مجموعه)
تکرار فرم حباب و ایجاد ریتم متناوب
ریتم موجود در طبیعت
تکرار ستونها وایجاد ریتم
تکرار ستونهای سنگی


برچست ها :
تعداد بازدید : 102

انواع ساختمان

تعداد نظرات : 0

انواع ساختمان

در معنای کلی هر سازه‌ای را می‌توان ساختمان نامید، در اینجا منظور از ساختمان بناهای ساخته شده با مصالح بنایی (آهن، سیمان، گچ، آجر و ...) می‌باشد.
اصولا ساختمان را از لحاظ مصالح مصرفی و نوع کاربرد آن می‌توان به دو دسته تقسیم نمود.[۲]

 انواع ساختمان از لحاظ مصالح مصرفی

ساختمان‌های بتنی

ساختمانی است که برای اسکلت اصلی آن از بتن آرمه (سیمان، شن، ماسه و فولاد به صورت میلگرد ساده یا آجدار) استفاده شده باشد.

در این نوع ساختمان، سقفها به وسیله تاوه (دال)‌های بتنی پوشیده می‌شود، و یا از سقف‌های تیرچه بلوک و یا سایر سقف‌های پیش ساخته استفاده می‌شود.
برای ساخت دیوارهای جدا کننده (پارتیشن‌ها) ممکن است از انواع آجر مانند سفال تیغه‌ای، آجر ماشینی سوراخ دار، آجر معمولی فشاری و یا تیغه گچی و یا چوب استفاده شود.
همچنین ممکن است از دیوارهای بتن آرمه هم استفاده شود که در این صورت نوع این دیوارها دیوار برشی می‌باشد.
در این نوع ساختمان برای ساخت شاه تیرها و ستون‌ها از بتن آرمه (بتن مسلح) استفاده می‌شود.

 ساختمان‌های فلزی

در این نوع ساختمان‌ها برای ساختن ستون‌ها و پل‌ها از پروفیل‌های فولادی استفاده می‌شود.
در ایران معمولا برای ساختن ستون‌ها از تیر آهن‌های I دوبل و یا بال پهن‌های تکی استفاده می‌نمایند.
برای اتصالات از نبشی-تسمه و برا س ل سیب ی زیر ستون‌ها از صفحه فولادی استفاده می‌شود و معمولا دو قطعه را به وسیله جوش به هم متصل می‌نمایند (استفاده از پرچ یا پیچ و مهره نیز متداول است).

ساختمان‌های آجری

برای ساختمان‌های کوچک که از ۴ طبقه تجاوز نمی‌نمایند می‌توان از این نوع ساختمان استفاده نمود.
اسکلت اصلی این نوع ساختمان‌ها آجری بوده و برای ساختن سقف‌ها در ایران معمولا از پروفیل‌های فولادیI و آجر به صورت طاق ضربی استفاده می‌گردد؛ و یا از سقف تیرچه و بلوک استفاده می‌شود.
در این نوع ساختمان برای مقابله با نیروهای جانبی (نظیر زلزله) باید حتما از شناژهای روی کرسی چینی و زیر سقف‌ها استفاده شود؛ همچنین در ساختمان‌های آجری معمولا دیوارهای حمال در طبقات مختلف روی هم قرار می‌گیرند و اغلب پارتیشن‌ها نیز همین دیوارهای حمال می‌باشند.
حداقل عرض دیوارهای حمال نباید از ۳۵ سانتی متر کمتر باشد.

 ساختمان‌های خشتی و گلی

اسکلت اصلی این نوع ساختمان‌ها از خشت خام و گل می‌باشد و تعداد طبقات آن از یک طبقه تجاوز نمی‌کند و در مقابل نیروهای جانبی همانند زلزله به هیچ وجه مقاومت نمی‌نمایند.

 ساختمان‌های چوبی

این نوع ساختمان‌ها در مناطقی که چوب با قیمت ارزان در دسترس است ساخته می‌شوند (مانند شهرهای جنوبی کشور اتریش، بعضی ایالت‌های کشور آمریکا و ...).
ساختمان‌های چوبی در ایران به علت کمبود منابع کمتر ساخته می‌شود.

 ساختمان‌های ترکیبی

ممکن است ساختمانی از دو یا چند نوع از انواع فوق ساخته شود مانند ساختمان‌های فلزی-بتنی و یا فلزی-آجری و ...

انواع ساختمان از لحاظ نوع کاربرد

ساختمان‌ها از لحاظ کاربرد به انواع ساختمان‌های مسکونی، اداری، بیمارستان‌ها، انبارها، مدارس و مکان‌های عمومی مانند باشگاه‌ها و ورزشگاه‌ها و ... تقسیم می‌شود.


برچست ها :
تعداد بازدید : 59

روش هاي علمي ساخت بنا

تعداد نظرات : 0

امروزه طراحي و ساخت واحدهاي تجاري و اداري و مسكوني بر اساس يافته هاي علمي و علم روز بناشده است
- مقاومت و پايداري كه حركاتي ناشي از تورم و جمع شدگي و يا يخ زدگي خاك زيرين كه آسيب زيادي به واحدهاي ساخته شده ميرساند مد نظر مي باشد .
- پي ها طوري طراحي ميشوند كه نشست هاي ناهمسان محدود گردد اما درجه اين محدوديت يا سازگاري ساختماني به ماهيت روي پي ها بستگي دارد . خاكهاي مناسب كه در زير فشار بار ماهيت رفتار مشابه اي از خود نشان مي دهند از اصول اولييه انتخاب ما مي باشند. مركز تحقيقات ساختماني (building research staion) بيش از 30 سال است كه براي پي هاي واقع در خاك رس قابل انقباظ به دور از پوشش گياهي عميق ريشه حداقل عمق m 9/0 را پيشنهاد كرده است و تجارب اخير مانند خشكسالي در سال 1976 درستي اين پيشنهاد را به اثبات رسانده است .
- اعظم بتن از ذرات سنگهاي شكسته و ماسه تشكيل شده است كه به آنها سنگدانه گفته مي شود ماده اي كه سنگدانه ها را به هم مي چسباند سيمان نام دارد و به آن ماتريس ياخميره گفته مي شود .
- سيمان از حرارت دادن پودر ريزدانه خاك رس و سنگ آهك به همراه آب در دماي تقريباُ 1300 درجه ساخته مي شود . در اين درجه حرارت آهك و خاك رس ذوب شده و تشكيل كلينكر مي دهند در مرحله بعد اين كلينكر با افزودن كمي سنگ گچ به صورت پودر ريزدانه سيمان آسياب مي شود .
- مقررات ساختماني سال 1385 ملزم مي كند كهكفها در برابر عبور رطوبت به داخل ساختمان از مقاومت كافي برخوردار باشد چون بتن در مقابل رطوبت حا لت تراوا دارد براي ايجاد سد موثر در برابر صعود رطوبت زمين معمولاُ حضور يك لايه عايق رطوبتي در زير ’ داخل يا بالاي دال كف هاي ملكي به زمين ضرورت دارد بين لايه بايد عايق رطوبتي درون ديوارها پيوستگي داشته باشد تا در برابر رطوبتي كه از ميان لبه هاي دال بتني و ديوارها صعود مي كند به صورت سدي يك پارچه عمل كند .
- وظيفه يك ديوار محصور ساختن و حفاظت از ساختمان يا تقسيم كردن فضاي داخلي آن است . مشخصات عملكردي يك ديوار عبارتند از : 1. مقاومت و پايداري 2. مقاومت در برابر رطوبت و آب و هوا و زمين 3: دوام و عدم نياز به نگهداري 4. آتشپادي 5. مقاومت در برابر انتقال حرارت 6. مقاومت در برابر صوتهاي هوايي و ضربه اي .
-كف سطحي افقي است كه براي تحمل وزن افراد اثاثيه تجهيزاتيا ماشين آلات طراحي و ساخته مي شود . كف بايد به اندازه كافي سخت باشد تا در زير بار سازه كف ديوارها تقسيم تجهيزات بارهاي زنده و استاتيك مورد نظر نسبتاُ پايدار وافقي بماند .
مشخصات عملكردي كفها عبارتند از : 1. مقاومت و پايداري : مقاومت كف به خصوصيات مصامحي بستگي دارد كه در ساخت كف به كار رفته است 2. مقاومت در برابر آب و هوا و رطوبت زمين : همكف ساختمانها به ويژه ساختمان گرم شده با انتقال رطوبت زمين زيرين به بالا كف مرطوب سرد و ناراحت كننده اي ايجاد ميكند كه اين امر به نوبه خود مستلزم گرمسازي اضافي است تا شرايط راحت مناسبي فراهم گردد . 3. دوام و عدم نياز به نگهداري : همكف هاي داراي تكيه گاه يك پارچه كه در مقابل صعود رطوبت زمين مورد حفاظت قرار گرفتند و كفهاي آزاد فوقاني با محصور شدن در ميان ديوارها و بام و داشتن تكيه گاه محكم و حفاظت كافي بايد در طول عمر ساختمان با يك كار نگهداري و تعمير ناچيز از دوام كافي برخوردار باشد . 4. آتشپادي: كفهاي آزاد فوقاني بايد طوري ساخته شوند كه در زمان آتش سوزي به مدت كافي جهت فرارساكنين از داخل ساختمان مقاومت كند. 5. مقاومت در برابر انتقال حرارت : كف بايد در مواردي كه معمولاً اختلاف دماي دو طرف كف زياد است مانند مكانهايي كه كف در معرض هواي بيرون قرار دارد مقاومت كافي در برابر انتقال حرارت ايجاد كند.
- بام تخت يا مسطح بيشتر همانند يك كف عمل مي كند زيرا به صورت سكوي ترازي جهت تحمل بارها طراحي شده است . بارهايي كه بام تحمل مي كند مانند فشارمكش بادوبرف معمولاً از بارهاي روي كف كمتر است .مشخصات عملكردي بامها عبارتند از: 1. مقاومت : مقاومت بام به خصوصيات مصالح ساختماني مورد استفاده و شكل ساخت آن به صورت سكوي تخت يا نوع قالب مثلث بندي بستگي دارد . مقاومت بامهاي شيب دار به شكل مثلث بندي سازه بام وابسته است .
1. پايداري: بام بايد طوري ساخته شود كه بدون تغيير شكل يا تاييدگي غير مجازبار مرده سازه پوشش بام عايق بندي و رويه هاي داخلي باروبرف و فشار مكش ناشي از باد را تحمل .كند بار مرده را مي توان از روي وزن واحد مصالح در bs648 محاسبه كردبارهاي برف را از روي بارش متوسط برف تعيين مي كنند فشار باد روي بام به ميزان در معرض بودن ارتفاع و شكل بام و ساختمانهاي محيطي بستگي دارد. بادي كه روي بام مي وزد در سمت بادگير فشار و در سمت مقابل ساختمان مكش ايجاد مي كند . پيش بيني دقيق ميزان فشار واقعي بر روي ساختمانها كار بسيار دشواري است . 2. مقاومت در برابر آب وهوا: بام از طريق مصالح پوششي خود از ساختمان در مقابل باران حفاظت مي كند. اين مصالح پوششي از لايه پيوسته و ناتراواي پوشش آسفالتي كه به صورت افقي ايجاد مي شود تا واحدهاي كوچك سفال كه با همپوشاني در شيب چيده مي شوند تا باران به سرعت به پيش آمدگيهاي لبه بام هدايت شود متفاوتند .هرچه پوششهاي بام نظير سفال يا سنگ لوح كوچكتر باشند به همان نسبت شيب بام بيشتر باشد تا باراني كه از درزها ي ميان سفال يا سنگهاي لوح به پشت سفال يا سنگ لوح همپوشاني زيرين جاري مي شود به پايين شيب هدايت كند.3.دوام و عدم نياز به نگهداري :دوام يك بام تا حد زيادي به توانايي پوشش در دور نگه داشتن باران و برف بستگي دارد نفوذ دائمي آب به داخل سازه مي تواند به پوسيدگي چوب – خوردگي فولاد يا خرد شدن بتن منجر مي گردد.مصالح سنتي يعني سفال و سنگ لوح چنانچه براي دور كردن باران با شيب كافي و شكل دو پوششي صحيح چيده شوند وآرايش آنها نيز به هم نخورد سالها عمر مفيد خواهند كرد. به خاطر تفاوت شكل رنگ و بافت سنگ لوح طبيعي و سفالهاي دست ساز معمولاً اين مصالح سنتي يك نماي اصيل و جذاب به ساختمان مي بخشد . اين پوشش به خوبي تا عمر مفيد پيش بيني شدهُ ساختمان دوام خواهد كرد . مصالح پوششي بامها ي مسطح نظير آسفالت و نمد قير اندود ماهيتاً عمر متوسطي دارند چراكه در نتيجه اكسيد و سخت شدن تدريجي اين مصالح عمر مفيد آنها به 20 تا حداكثر 30 سال مي رسد . 4. آتشپادي: كنترل گسترش آتش سوزي در خانه هاي مسكوني با توجه به مصالح پوششي بام سازه بام متناسب با نزديكي مرزهاي محوطه ساختماني محدود مي گردد. مصالح سنتي يعني سفال سنگ لوح و ورق هاي فلزي غير آهني همچنين آسفالت ماستيكي به گسترش شعله كمك نمي كند و بنابراين در استفاده از آنها محدوديتي وجود ندارد. نمد قير اندود و پوشش بام به خودي خود تا حدودي به گسترش شعله كمك مي كند مگر اينكه با لايه اي از خورده سنگ به عمق mm12.5 سفالهاي غير قابل اشتعال ‚ اندود شمشه اي ماسه و سيمان با ماكادام پوشانده مي شود. 4.مقاومت در برابر انتقال حرارت : مصالح سازه و پوشش بام معمولاً عايقهاي حرارتي ضعيفي محسوب مي شوند و براي ايجاد و عايق بندي در مقابل اتلاف يا جذب زياد حرارت بايد از نوعي مادهُ عايق خوب به شكل تخته هاي سبك ‚ حصير يا مواد فله اي استفاده كرد. حداكثر مقدار (u ) عايق بندي حرارتي منازل مسكوني 25/0 درصد تعيين شده است. اقتصادي ترين روش عايق بندي حرارتي بامهاي شيبدار ‚قرار دادن يا نصب نوعي مادهُ عايق بندي در ميان يا بر روي تيرچه هاي سقف است چرا كه مساحت سقف زير بام از سطح شيبدار آن كمتر است. اين لايهُ عايق بندي در ميان يا بر روي تيرچه هاي سقف است چرا كه مساحت سقف زير بام از سطح شيبدار آن كمتر است. اين لايه عايق بندي هم زمان دو كار انجام مي دهد ‚ ازاتلاف گرماي ساختمان به فضاي بام جلوگيري مي كند و از ميزان انتقال حرارت فضاي بام به ساختمان مي كاهد. چنانچه فضاي زير بام در مقابل جذب يا از دست دادن حرارت عايق بندي نشود بايد مخازن ذخيره آب و لوله هاي موجود در فضاي زير بام را در مقابل آسيبهاي احتمالي ناشي از يخ زدگي عايق بندي كرد. در مواردي كه عايق بندي حرارتي در سطح سقف انجام مي شود بام تقريباً از دمايي همچون دماي هواي بيرون برخوردار است اين شكلي از ساخت سرد يا بام سرد است با قرار دادن عايق بندي در بالاي سقف بام‚ ساختمان از هواي خارج عايق ميشود و دمايي تقريباً يكسان با دماي هواي داخل پيدا ميكند اين شكل كار را گاهي ساخت گرم مي نامند. زيرا سازه بام به اندازه فضاي داخل ساختمان گرم استو به اين نوع بام نيز بام گرم گفته مي شود. مزيت بام گرم به ويژه در بامهاي چوبي آن است كه ضرورتي به تهيه بام در مقابل ميعان رطوبت وجود ندارد و نقطه ضعف اين است كه چون عايق بندي مستقيماً در زير پوشش بام قرار مي گيرد مصالح پوششي بام در فاصله ميان روزهاي آفتابي داغ و شبهاي سرد به شدت تحت تاثير نوسانات حرارتي قرار مي گيرند زيرا سازه بام در صورت جذب نيز مقدار ناچيزي از سرما يا گرما پوشش بام را به خود مي گيرد.
بهینه سازی مصرف سوخت در كشور به منظور اجرای برنامه های بهینه سازی و در جهت تحقق و دستیابی بر اهداف مورد نظر برنامه پنج ساله سوم توسعه ، سازمان بهینه سازی مصرف سوخت كشور (I.F.C.O) وابسته به شركت ملی نفت ایران (N.I.O.C) تشكیل گردید .
این سازمان در مراستای اجرای سیاست های استراتژیك بخش انرژی كشور و نیز طبق ماده ۱۲۱ قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی كشور در بخش انرژی مبنی بر اعمال صرفه جویی ، منطقی كردن مصرف انرژی و حفظ محیط زیست و تحقق هر چه بهتر سیاست ها با اهداف جلوگیری از اتلاف منابع تجدیدناپذیر و ارتقاء كارآیی مدیریت انرژی فعالیت می نماید . فعالیتهای سازمان بهینه سازی مصرف سوخت كشور در زیر بخشهای خودرو ، حمل و نقل ساختمان مسكن و صنعت متمركز گردیده است .
با توجه به موارد فوق الذكر سهم مصرف سوخت در ساختمان های حدود ۳۸% از سوخت كشور می باشد .
امروزه اهميت و نقش انرژي در زندگي و توسعه و پيشرفت جوامع، آشكار‌تر از هميشه است و در عين حال منابع و انواع انرژي‌هاي مورد استفادۀ بشر در معرض دگرگوني‌هاي بسيار جدي است.
مشكلات منابع انرژي فسيلي، از يك سو آلودگي‌هاي زيست‌محيطي و از سوي ديگر پايان‌پذيري آن عنوان مي‌شود. با عنايت به اين موضوع كه ارتقا و حتي بقاي تمدن بشري در گرو در دسترس بودن انرژي است 2 محور مستقل در برخورد با معضل انرژي اهميت پيدا مي‌كند. اول اينكه استفاده بخردانه از منابع موجود انرژي و سپس جست‌وجوي منابع نوين انرژي جهت جايگزيني با منابع سنتي.
مقررات ملي ساختمان مجموعه‌اي از ضوابط فني، اجرايي و حقوقي لازم‌الرعايه در طراحي، نظارت و اجراي عمليات ساختماني اعم از تخريب، نوسازي، توسعه بنا، تعمير و مرمت اساسي، تغيير كاربري و بهره‌برداري از ساختمان است كه به منظور تأمين ايمني، بهره‌دهي مناسب، آسايش، بهداشت و صرفه اقتصادي فرد و جامعه وضع شده است.
اين مقررات مجموعاً از 20 مبحث تشكيل شده كه مبحث نوزدهم آن به عايق‌كاري حرارتي ساختمان‌ها اختصاص يافته است. از دستاوردهاي اجراي ضوابط مبحث 19 مي‌توان به كاهش ميزان اتلاف انرژي در بخش گرمايش و سرمايش ساختمان، ارتقاي تكنولوژي، كيفيت ساخت و افزايش سطح آسايش ساكنان ساختمان اشاره كرد.
آنچه مشخص است حدود 70 درصد مصارف خانگي انرژي مي‌تواند با مقولۀ مبحث 19 در ارتباط باشد. مواردي چون گرمايش و سرمايش فضاي آزاد، گرم كردن آب و روشنايي منازل از جمله مواردي است كه در رعايت اين مبحث نقش دارند. استفاده از عايق‌كاري حرارتي در ساختمان، عايق‌بندي تأسيسات موتورخانه و بهره‌بردن از لامپ‌هاي كم‌ مصرف مي‌تواند تأثير مستقيم در اين ميزان مصرف انرژي داشته باشد.
به‌رغم اهميت بسيار و با وجود مصوبات لازم و ابلاغ رسمي اجراي آن در سال 82، اجراي اين مقررات در كشورمان و خصوصاً شهر تهران با توفيق همراه نبوده است.
براي اين عدم توفيق دلايل زيادي از جمله هزينه اقتصادي اجراي عايق‌كاري براي بخش خصوصي، كمبود مصالح مناسب و استاندارد، ساخت و ساز سنتي به همراه فقدان ارتقاي تكنولوژي ساخت وجود دارد. اگر به موارد مذكور عدم وجود فرهنگ صحيح مصرف از سوي شهروندان نيز اضافه شود، نياز مبرم به فرهنگ‌سازي همه‌جانبه هم براي بخش خصوصي و هم براي مجموعه‌هاي دولتي جهت ايجاد وحدت رويه و پرهيز از ايجاد تداخل در وظايف سازمان‌هاي مسئول احساس مي‌شود.
يكي از موضوعات هميشه مطرح در اجراي مرحله به مرحلۀ ضوابط اين مبحث، اجراي آن با رعايت اولويت‌بندي مناطق 22 گانۀ شهر تهران است. البته اين پيشنهاد نيز بدون ايراد نخواهد بود و اولين و مهم‌ترين نقصان آن اجراي تبعيض‌آميز قوانين و مقررات براي يك جامعۀ واحد است.
با اين وجود ارزيابي‌ها و بازديدهاي كارشناسي حاكي است، شرايط اجراي ضوابط مبحث 19 مقررات ملي ساختمان و نظارت بر آن در تمامي مناطق 22‌گانه يكسان نيست. در اين ارزيابي، (در اولويت بندي منطقه‌اي) مناطق بر اساس مشخصات زير مورد ارزيابي قرار گرفته‌اند:
1 - مساحت منطقه
2 - اقتصاد صنعت ساختمان و ساكنان
3 - وضعيت آب و هوايي
4 - توان فني كارشناسان حوزه معاونت شهرسازي
5 - همكاري پرسنل در شهرداري منطقه
6 - آمار پروانه‌هاي صادره در هر سال
طبيعي است كه هر چه سطح پوششي يك منطقه وسيع‌تر باشد ساخت و ساز گسترده‌تر و وسيع‌تر خواهد بود و سرمايه‌گذاري در آن منطقه مي‌تواند مفيدتر باشد، البته سطح منطقه مي‌تواند در نحوه پراكندگي ساختمان‌ها و ارتفاع يا تعداد طبقات ساختمان‌ها نيز تأثيرگذار باشد كه از لحاظ قوانين اهميت بسزايي دارد.
البته نبايد فراموش كرد كه منظور از اقتصاد، توان مالي ساكنان مناطق است كه به‌طور تقريبي و تجربي سنجيده شده‌اند، ضمناً مي‌دانيم كه اجراي ضوابط رابطۀ مستقيم با توان مالي ساكنين هر منطقه دارد. اين مسئله با توجه به حجم، كيفيت و تراكم ساخت و ساز مشخص مي‌شود.
چنانچه اقدامات بهینه سازی در ساختمان ها (مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان ) انجام نگردد و طبق روال كنونی به مصرف ادامه دهیم طی سالهای ۱۳۸۱ الی ۱۳۹۰ به میزان هفتاد میلیارد دلار مصرف سوخت خواهیم داشت . (منبع و مأخذ سازمان بهینه سازی سوخت كشور است )
امكان صرفه‌جويي 50 درصدي مصرف انرژي بخش ساختمان
اشاره: مصرف بيش از حد و نامتعارف انرژي در بخش ساختمان، يكي از خصيصه‌هاي بارز اقتصاد ايران بوده كه باعث بروز مشكلا‌ت فراواني شده است.
اصلا‌ح مصرف بيش از حد استاندارد در اين بخش، يكي از اهدافي است كه در قالب «مبحث نوزدهم مقررات ملي ساختمان» دنبال مي‌شود. كارگاه آموزشي صرفه‌جويي انرژي در ساختمان با چنين رويكردي در هفته پاياني اسفند ماه 1385 در سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور، برگزار شد. ‌آنچه در پي مي‌آيد برخي از مباحث مطرح شده در اين همايش توسط آقايان: طهماسبي، نصيري، باب‌الحوائجي، صفري و محمودي است.
مديريت انرژي در ساختمان

مديريت انرژي در ساختمان شامل مباحث مختلفي است كه در چهار سرفصل بهينه‌سازي در سيستم‌هاي روشنايي، پوسته ساختمان، سيستم‌هاي سرمايشي و گرمايشي و سيستم‌هاي اداره هوا، تقسيم‌بندي مي‌شود.
در بهينه‌سازي سيستم‌هاي روشنايي بايد به نكات مختلفي توجه داشت،
در مورد بهينه‌سازي در پوسته ساختمان نيز توجه به اين نكته ضروري است كه امكان صرفه‌جويي تا 50 درصد وجود دارد و بر موارد مهمي مثل روشنايي و تهويه مطبوع تأثيري مستقيم مي‌گذارد. ضمن آنكه امكان اعمال و نظارت قانونمند در مرحله ساخت وجود دارد.
ارتقاي سيستم‌هاي موجود
كاهش مصرف انرژي از طريق پوسته ساختمان مي‌تواند با ابزارهاي زير محقق شود:
1 طراحي ساختمان ( فرم، پلا‌ن، رنگ و جنس مصالح نماي ساختمان)2 جهت كلي ساختمان3 سمت قرارگرفتن پنجره‌ها 4 محوطه‌سازي و استفاده از گياهان (سايه‌اندازي روي ساختمان، بادشكن گياهي) 5 جدار نورگذر (پنجره‌هاي چندجداره، قاب‌هاي استاندارد، درزبندي پنجره‌ها، پوشش‌هاي مخصوص شيشه) 6 سقف كاذب7 سايه‌بان 8 عايق‌هاي حرارتي در ديوارها

هر يك از اين مباحث مي‌تواند شامل اجزاي مختلف باشد. براي مثال، سيستم‌هاي گرمايشي مي‌تواند از طريق ارتقاي سيستم بويلرها كه خود شامل مباحثي همچون اصلا‌ح اندازه، جايگزيني سيستم‌هاي پربازده، استفاده از سيستم‌هاي چند بويلري به جاي سيستم تك بويلري، استفاده از مشعل‌هاي جديد (حذف شمعك و بهبود احتراق)، كنترل‌كننده‌هاي دما و فشار، استفاده از گرماي لوله‌هاي دودكش در پيش گرمايش آب ورودي، استفاده از دودكش با قطر مناسب و كاهش هواي اضافي است، صورت گيرد.
بهينه‌سازي در سيستم‌هاي سرمايشي از طريق ارتقاي سيستم چيلرها، استفاده از تهويه طبيعي در شب، تلطيف هواي محيط با نصب آب‌نما و فواره و كاشت درختان برگ ريز قابل انجام است.

محاسبات در مبحث نوزدهم مقررات ملي ساختمان

مبحث نوزدهم مقررات ملي ساختمان ضوابط طرح، محاسبه و اجراي عايق‌كاري حرارتي پوسته ساختمان ‌را تعيين مي‌كند و شامل دو روش تجويزي و كاركردي است.
روش تجويزي از سادگي بيشتري نسبت به روش كاركردي برخوردار بوده اما مطابق ضوابط مبحث 19 تنها در مورد ساختمان‌هاي محدودي قابل اعمال است.
اما روش كاركردي كه نيازمند محاسبات پيچيده‌تري روي تمام اجزاي پوسته ساختمان بوده، در تمام ساختمان‌ها قابل اعمال است. در اين روش، به طور خلا‌صه، ضريب انتقال حرارت طرح ساختمان محاسبه و با ضريب انتقال حرارت مرجع مربوط به طراحي مورد نظر مقايسه مي‌شود.

به منظور انجام محاسبات عايق‌كاري حرارتي ساختمان مطابق ضوابط مبحث 19، آشنايي با مفاهيم و تعاريفي در رابطه با انتقال حرارت از ساختمان لا‌زم است كه از آن جمله مي‌توان به موارد زير اشاره كرد: تعريف فضاهاي كنترل‌شده و كنترل‌نشده تعريف پوسته خارجي و فيزيكي تعيين ضريب هدايت حرارت يك ماده تعيين مقاومت حرارتي جدار يك يا چند لا‌يه تعيين ضريب انتقال حرارت سطحي يك جدار تعيين ضريب كاهش فضاهاي كنترل‌نشده تعيين ضريب انتقال حرارت طرح
محاسبات عايق‌كاري حرارتي ساختمان به روش كاركردي شامل 8 مرحله است: تعيين گروه‌ساختمان، استخراج ضرايب انتقال حرارت مرجع با توجه به گروه و عوامل ويژه فرعي، تعيين فضاهاي كنترل‌شده و كنترل‌نشده ساختمان و محاسبه‌ سطوح خالص عناصر پوسته ساختمان چهار مرحله نخست اين محاسبات است.
در مراحل بعدي، محاسبه‌ ضرايب انتقال حرارت عناصر ساختمان، تعيين ضرايب كاهش فضاهاي كنترل‌نشده، محاسبه ضريب انتقال حرارت ساختمان و مقايسه با ضريب انتقال حرارت مرجع صورت خواهد گرفت.
انتخاب روش‌هاي بهينه‌سازي پوسته ساختمان به منظور دستيابي به ضوابط مبحث نوزدهم و محاسبه‌ ضريب انتقال حرارت ساختمان پس از بهينه‌سازي، آخرين مرحله اين فرآيند است
در مورد تعيين گروه‌ساختمان توجه به اين نكته ضروري است كه اولين گام در انجام محاسبات مبحث 19 (در هر دو روش كاركردي و تجويزي) گروه‌بندي ساختمان موردنظر است. در مبحث نوزدهم مقررات ملي، ساختمان‌ها از لحاظ ميزان صرفه‌جويي لا‌زم در مصرف انرژي به چهار گروه زير تقسيم مي‌شوند:
گروه 1: ساختمان‌هاي با صرفه‌جويي در مصرف انرژي زياد
گروه 2: ساختمان‌هاي با صرفه‌جويي در مصرف انرژي متوسط
گروه 3: ساختمان‌هاي با صرفه‌جويي در مصرف انرژي كم
گروه 4: ساختمان‌هاي بدون صرفه‌جويي در مصرف انرژي
از ديگر نكات، تعيين فضاهاي كنترل‌شده و كنترل‌نشده ساختمان است.
در ابتداي انجام محاسبات در مورد حرارت ساختمان مورد طراحي، لا‌زم است فضاهاي كنترل‌شده و كنترل‌نشده آن، مشخص شود.
فضاهاي كنترل‌شده، بخش‌هايي از فضاي داخل ساختمان هستند كه به علت داشتن عملكرد خاصي، به‌طور مداوم و تا دمايي برابر يا بالا‌تر (يا پايين‌تر) از دماي زيستگاه، گرم (يا خنك) مي‌شوند. فضاهاي كنترل‌نشده بخش‌هايي از فضاي ساختمان هستند كه تعريف فضاي كنترل شده در موردشان صادق نيست (مانند راه‌پله‌ها و سرويس‌هايي كه مورد گرمايش و سرمايش قرار نمي‌گيرند.)

سيستم‌هاي كنترل هوشمند موتورخانه

ميزان درجه حرارت آب گرم چرخشي و مصرفي در موتورخانه‌هاي رايج به صورت دستي و با تنظيم درجه حرارت ترموستات ديگ و پمپ‌هاي سيركولا‌سيون انجام مي‌شود كه اغلب درجه ترموستات‌ها براي تأمين گرمايش مداوم، روي يك عدد ثابت بالا‌ قرار مي‌گيرد كه با توجه به تغييرات دماي هوا در طول شبانه‌روز، دماي داخل ساختمان از محدوده آسايش تجاوز مي‌كند و موجب مصرف بيهوده سوخت و انرژي مي‌شود. همچنين در بسياري از ساختمان‌هاي غيرمسكوني با كاربري اداري، عمومي، آموزشي و تجاري كه از فضاي ساختمان به صورت غيرپيوسته و تنها در بخشي از ساعات روز استفاده مي‌شود، قابليت اعمال خاموشي يا كنترل تجهيزات در وضعيت آماده باش با روش فعلي تنظيم دستي ترموستات ديگ‌ها و پمپ‌ها وجود ندارد.
بنابراين با توجه به عدم كارآيي دقيق و محدوديت‌هاي كنترلي ترموستات‌هاي دستي، ضرورت استفاده از سيستم‌هاي كنترل هوشمند موتورخانه مشهود است كه مي‌تواند اهداف متفاوتي را دنبال كند از جمله: راهبري و كنترل صحيح تجهيزات موتورخانه شامل مشعل‌ها و پمپ‌ها بهينه‌سازي و جلوگيري از مصرف بيهوده سوخت و انرژي الكتريكي تثبيت محدوده آسايش حرارتي ساكنان ساختمان كاهش استهلا‌ك تجهيزات و هزينه‌هاي مربوط كاهش هزينه‌هاي سرويس و نگهداري تأسيسات حرارتي كاهش توليد و انتشار آلا‌ينده‌هاي زيست محيطي.
هنگام استفاده از موتورخانه در ساختمان‌هاي مسكوني يا غيرمسكوني با در نظر گرفتن شرايط گرمايشي مطلوب، مشعل‌ها و پمپ‌ها توسط يك منحني حرارتي كنترل مي‌شوند. دماي آب گرم چرخشي تأسيسات، تابعي از درجه حرارت محيط خارج ساختمان است و به صورت لحظه اي و خودكار متناسب با تغييرات دماي خارج ساختمان كنترل و باعث ايجاد دماي يكنواخت در داخل ساختمان مي‌شود. هنگام گرم شدن دماي محيط خارج ساختمان مشعل‌ها و پمپ‌ها به‌اندازه‌اي كار مي‌كنند كه گرمايش در حد مورد نياز و در محدوده آسايش حرارتي تأمين شود و از توليد بيش از حد حرارت كه موجب باز شدن پنجره‌ها به منظور تعديل دماي اتاق‌ها مي‌شود، جلوگيري مي‌كند. براي تأمين دماي آب گرم مصرفي مطابق با شرايط مطلوب تعريف شده نيز تجهيزات موتورخانه به‌اندازه‌اي كار مي‌كنند كه تنها دماي آب گرم مصرفي در ساعت‌هاي مورد نظر به حد تعريف شده و مطلوب برسد .
هنگام استفاده از موتورخانه در ساختمان‌هاي مسكوني يا غيرمسكوني با در نظر گرفتن شرايط گرمايشي مطلوب، مشعل‌ها و پمپ‌ها توسط يك منحني حرارتي كنترل مي‌شوند. دماي آب گرم چرخشي تأسيسات، تابعي از درجه حرارت محيط خارج ساختمان است و به صورت لحظه اي و خودكار متناسب با تغييرات دماي خارج ساختمان كنترل و باعث ايجاد دماي يكنواخت در داخل ساختمان مي‌شود. هنگام گرم شدن دماي محيط خارج ساختمان مشعل‌ها و پمپ‌ها به‌اندازه‌اي كار مي‌كنند كه گرمايش در حد مورد نياز و در محدوده آسايش حرارتي تأمين شود و از توليد بيش از حد حرارت كه موجب باز شدن پنجره‌ها به منظور تعديل دماي اتاق‌ها مي‌شود، جلوگيري مي‌كند. براي تأمين دماي آب گرم مصرفي مطابق با شرايط مطلوب تعريف شده نيز تجهيزات موتورخانه به‌اندازه‌اي كار مي‌كنند كه تنها دماي آب گرم مصرفي در ساعت‌هاي مورد نظر به حد تعريف شده و مطلوب برسد .
در ساختمان‌هاي با كاربري غيرمسكوني نظير اداره‌ها، مدارس، مجتمع‌هاي تجاري و... نيز به دليل غيرپيوسته بودن ساعت بهره برداري از ساختمان، سيستم كنترل هوشمند موتورخانه توسط يك تقويم زماني پس از ساعت كاري و تا زمان پيش راه‌اندازي موتورخانه در صبح روز بعد، موتورخانه را به طور كامل خاموش يا در وضعيت آماده‌باش (كنترل دماي آب گرم چرخشي در يك دماي ثابت و پايين) قرار مي‌دهد.
سيستم‌هاي كنترل هوشمند موتورخانه داراي ويژگي‌هاي خاصي است از جمله: مستقل بودن عملكرد سيستم از مساحت زيربناي ساختمان، پيك زدايي در زمان اوج مصرف گاز، كنترل مستقيم و از مبداC تجهيزات حرارتي ساختمان، بهينه‌سازي مضاعف مصرف سوخت در ساعت‌هاي تعطيلي ساختمان‌هاي غيرمسكوني و صـرفه‌جويي هوشمنـد در پيش راه‌انـدازي و تسـريع در خـاموشي (يا دمـاي آماده‌باش.)

با افـزايش مساحت زيربنـاي ساختمـان، مصرف سوخت و انرژي آن افزايش مي‌يابد و موجب مي‌شود تا اجراي روش‌هاي متداول بهينه‌سازي مصرف انرژي پرهزينه‌تر شود اما در موتورخانه هر ساختمان، صرف نظر از مساحت آن، تنها با نصب يك دستگاه سيستم كنترل هوشمند با هزينه اي ثابت، اين روش بهينه‌سازي اجرا مي‌شود.
از سوي ديگر، محدوده زماني اوج مصرف گاز مقارن با غروب خورشيد و كاهش دماي هوا و نياز به افزايش فرآيند گرمايشي ساختمان‌هاست. نكته قابل توجه ديگر، زمان پايان ساعت كاري اداره‌ها، مجتمع‌هاي عمومي‌و تجاري و مدارس بوده كه به طور دقيق هم‌زمان با ساعت اوج مصرف گاز است.
اين در حالي است كه با توجه به اطلا‌عات ارسالي از سنسور حرارتي ضلع شمالي ساختمان(با توجه به موقعيت خورشيد در ايران)، سيستم‌هاي كنترل هوشمند قادرند طبق برنامه جدول زماني و متناسب با سردي هواي خارج ساختمان موتورخانه‌ها را از چندين ساعت زودتر از ساعت شروع به كار ساختمان روشن يا از دماي آماده باش به شرايط تابع حرارتي برسانند. همچنين با توجه به دماي هواي خارج ساختمان و در ساعت‌هاي انتهايي كار ساختمان، موتورخانه را خاموش يا به دماي آماده باش مي‌برند كه موجب صرفه‌جويي هوشمند در مصرف سوخت مي‌شود.
رعايت مبحث 19مقررات ملي در12 ساختمان اداري دولتي
تشريح نكات مختلف در مورد مصرف انرژي در ساختمان در قالب يك طرح عيني ملموس‌تر است.
افزايش روز افزون مصرف انرژي در تمام شؤون زندگي و محدوديت منابع انرژي از يك سو و مصرف بي‌رويه آن توسط جوامع مختلف از سوي ديگر، علا‌وه بر آلودگي محيط زيست و هدر دادن سرمايه‌هاي ملي، زندگي آينده بشر را با مخاطره مواجه ساخته است.
اگر چه ايران از غني‌ترين منابع انرژي برخوردار است اما اتلاف انرژي و استفاده نادرست از آن خسارت‌هاي جبران ناپذيري را به بودجه سالا‌نه كشور تحميل مي‌كند.
محدوديت منابع فسيلي، رشد بالا‌ي مصرف سالا‌نه انواع انرژي در ايران، خارج شدن كشورمان از جرگه صادر كنندگان نفت از اوايل قرن آينده و بالطبع قطع درآمدهاي ناشي از صدور نفت باعث مي‌شود كه در صورت عدم برنامه‌ريزي و پيش بيني‌هاي لا‌زم، روند توسعه كشور به طور جدي تحت تأثير قرار بگيرد.
عدم كارآيي فني و اقتصادي مصرف انرژي و هدر رفتن قريب به يك‌سوم از كل انرژي در فرآيند‌هاي مصرف و مشكلا‌ت فرآيند زيست محيطي ناشي از آن، ضرورت مديريت مصرف انرژي و بالا‌ بردن بازده و بهره‌وري انرژي را بيش از پيش آشكار مي‌سازد.

نظارت بر اجراي مبحث نوزدهم مقررات ملي در 12ساختمان اداري توسط معاونت امور زيربنايي سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور در سال 1385 انجام شد. پس از انجام چندين بازديد، نقشه‌هاي وضعيت موجود ساختمان ها‌همراه با جزييات اجرايي بخش‌هاي مختلف پوسته خارجي ساختمان‌بررسي و در ادامه، پس از تعيين مشخصات فني اجزاي تشكيل‌دهنده پوسته خارجي و همچنين سيستم‌هاي پيش‌بيني‌شده در تأسيسات مكانيكي و برقي، انطباق با مبحث نوزدهم مقررات ملي انجام شد.

انواع عایق کاری :
1- عایق هایی که در ساختار آنها حبابهای هوا وجود دارد و باعث کاهش هدایت حرارت می شوند.
2- عایق هایی که حرارت را باز می تابند .پشت این عایق ها باید حدود 20 میلی متر فاصله هوایی تعبیه شود .
عایق ها چگونه ارزیابی می شوند ؟
فاکتور مهم در انتخاب عایق ها ، میزان مقاومت حرارتی آن هاست .هر قدر n مقاومت بالاتر باشد ، عایق حرارت را کمتر از خود عبور می دهد و صرفه جویی که به همراه دارد افزایش می یابد ، پس به جای ضخامت عایق ها ،باید مقاومت حراتی آن ها با هم مقایسه شوند.
عایق های گوناگون با مقاومتهای حرارتی برابر ، از نظر میزان صرفه جویی در انرژی همانند هستند و تنها اختلاف آنها در قیمت و محل کاربرد است

موارد بهینه سازی در ساختمانها :
موارد بهینه سازی به طور اختصار عبارتند از :
۱- عایقكاری حرارتی پوسته خارجی ساختمان
۲- مواد و مصالح مورد استفاده برای عایقكاری حرارتی پوسته خارجی ساختمان
۳- پنجره ها
۴- درزگیری
۵- عایقكاری حرارتی پوسته ساختمان
۶- جزئیات اجرایی ‍: عایقكاری دیوارها ، عایقكاری سقفها ، عایقكاری كفها
۷- اقدامات بهینه سازی در طراحی تاسیسات ساختمانها
۸- مقایسه هزینه های اقدامات بهینه سازی و سایر هزینه های موجود در ساختمانها
۱ - عایقكاری حرارتی پوسته خارجی
ساختمان به واسطه نوع مصالح مصرفی و گونگی قرارگیری اجزاء پوسته خارجی می تواند دمای داخل خود را تا مدتی حفظ نماید به دلیل اینكه همواره ساختمان با محیط اطراف خود مشغول تبادی دمایی است در تابستان گرمای بیرون از طریق سقف ، دیوارها و پنجره ها به داخل ساختمن نفوذ می كند و در زمستان هوای داخل ساختمان كه با صرف هزینه و مصرف سوخت گرم گردیده است از طریق پنجره ها و سقف و كف با بیرون تبادل حرارتی نموده و فضای داخل سرد می شود و ما دوباره باید برای گرم كردن آن سوخت مصرف كنیم .
اقدامات بهینه سازی سعی بر آن دارند كه این تبادل گرمایی بین فضای كنترل شده داخل ساختمان و فضای بیرون را به حداقل برسانند .
۲- مواد و مصالح مورد استفاده برای عایقكاری حرارتی پوسته خارجی ساختمان
برای عایقكاری حرارتی پوسته خارجی ساختمان اعم از دیوارها ، سقفها و كف ها می توان از انواع عایقهای حرارتی طبق جزئیات پیشنهادی كه در ضمائم ذكر گردیده استفاده نمود این عایقها شامل موارد ذیل می گردد :
ـ فوم (پلی یورتان)
ـ یونولیت (پلی استایرن)
ـ پشم سنگ
ـ پشم شیشه
۳- پنجره ها
حدود ۴۰% از اتلاف انرژی از طریق پنجره ها صورت می گیرد در صورتیكه در زمستان به قاب پنجره و یا شیشه آن دست بزنید خواهید دید كه سرد است . این دلیل تبادل حرارتی بین قاب پنجره و شیشه با فضای بیرون است .
برای رفع این مشكل با استفاده از شیشه های دوجداره تبادل حرارتی از طریق شیشه به حداقل ممكن خواهد رسید .(در شكل ضمیمه خصوصیات یك پنجره دوجداره استاندارد شرح داده شده است ) برای كاهش تبادل حرارتی از طریق قاب پنجره دو راه حل وجود دارد :
- استفاده از قاب پنجره كه ضریب حرارتی بسیار پائینی دارد (مانند قابهای پی ـ وی ـ سی )
- استفاده از نوعی قاب كه بخش درونی و خارجی آن بوسیله یك عایق حرارتی از یكدیگر جدا شده‌اند
۴- درزگیری
زمستانها كه جلوی پنجره می‌ایستید احساس می‌كنید كه هوای سرد از پنجره به داخل ساختمان وارد می‌شود این نفوذ هوا باعث سرد شدن فضای داخل شده و مصرف بیشتر سوخت را برای گرمایش به همراه دارد برای رفع این نقیصه دو راه‌حل وجود دارد .
استفاده از پنجره‌های استاندارد كه بین قطعات ثابت و متحرك از نوارهای درزگیر استفاده شده و دور شیشه های دو جداره آن لاستیك و اسفنج عرضه می‌گردند بین قسمت متحرك و ثابت پنجره استفاده نموده و دور شیشه‌ها لاستیك مخصوص نصب نمائید .
۵- عایقكاری حرارتی پوسته ساختمان
این نوع عایقكاری‌ها مشتمل بر موارد ذیل است :
- عایقكاری حرارتی سقفها
- عایقكاری حرارتی دیوارها
- عایقكاری حرارتی كفهای مجاور فضای باز
- استفاده از پنجره‌های مناسب در پوسته خارجی
۶- جزئیات اجرائی :
جزئیات اجرائی مشتمل بر موارد ذیل میگردد كه جزئیات آن طبق نقشه ضمیمه گویای آن است .
- عایقكاری دیوارها
- عایقكاری كفها
- عایقكاری سقفها
۷- اقدامات بهینه‌سازی در طراحی تاسیسات ساختمانها
در جهت افزایش كارائی سیستمهای تاسیساتی و كاهش مصرف سوخت در ساختمانها تمهیدات ذیل پیشنهاد می‌گردد .

۷-۱- عایق بندی حرارتی لوله‌های رفت و برگشت:
این عایق بندی شامل لوله‌های آبگرم مصرفی و لوله‌های مصرفی و لوله‌های حامل سیال گرم و سرد جهت گرمایش و سرمایش محیط می‌شود . عایقكاری حرارتی بر روی لوله‌های رفت و برگشت بایستی حداقل دارای ضخامت ۲ سانتی‌متر باشد .
۷-۲- عایق بندی حرارتی كانالهای هوا
كانالهای هوا (هوای گرم و سرد) بایستی با حداقل ضخامت ۲ سانتی‌متر پوشیده شود به سبب ایجاد شرایط بهداشتی و زیست محیطی استفاده از نوار كانال و بتونه (یاماستیك) توصیه می‌شود .
۷-۳- استفاده از مشعلهای استاندارد
۷-۴- نصب شیرهای رادیاتور مناسب (كاملاً باز و بسته شوند)
جهت كنترل گرمایش فضاها و استفاده حداكثر از ظرفیت گرمایی سیال حامل انرژی بایست از شیرهای رادیاتوری استفاده نمود كه كاملاً در حالتهای باز و بسته قرار می‌گیرند .
۷-۵- عایق بندی حرارتی منابع دو جداره ، منابع كوبلدار ، منابع انبساط و كلكتورها
۷-۶- استفاده از چیلرهای جذبی به جای چیلر تراكمی در كاربرد ظرفیت‌های بیش از ۲۰۰ تن تبرید و مساحت بیش از ۶۰۰ مترمربع توصیه می‌شود .
۷-۷- در اجرای تاسیسات محل موتورخانه مركزی زیر سقف و ترجیحاً در شمال ساختمان و دور از اتاق خوابها باشد .
۷-۸- استفاده از هوای برگشتی و تعبیه كانال برگشت هوا در طراحی سیستمهای تهویه مطبوع در ساختمانهای مسكونی .
۷-۹- هواكش‌ها در سمت و پشت باد در ساختمان در محلهای مناسب قرار گیرند .
۷-۱۰- استفاده از سختی‌گیر
در سیستمهای تاسیساتی و خصوصاً در مكانهائیكه آب دارای املاح بیش از حد استاندارد است استفاده از سختی‌گیر برای آب كل ساختمان توصیه می‌شود . استفاده از سختی‌گیر هم از بعد بهداشتی آب مصرفی و هم از بعد جلوگیری از رسوب املاك در لوله‌های سیستم تاسیسات و مجاوری آب دیگ و منابع دو جداره یا كویل‌دار و استفاده حداكثر از ظرفیت آنها انجام گیرد (توصیه می‌گردد سختی‌گیر از نوع مغناطیسی استفاده گردد) .
۷-۱۱- نصب رادیاتور و فن كویل استاندارد با راندمان بالا
۷-۱۲- نصب رادیاتور و فن كویل در زیر پنجره‌ها
۷-۱۳- نصب ترموستات بر روی دیگ
۷-۱۴- استفاده ازترموستات دردو‌حالت‌سرمایش و گرمایش در ساختمان مهم و ضروری است
۷-۱۵- عایق بندی حرارتی دیگ (دیگها باید با حداقل ضخامت ۳ سانتی‌متر عایق‌بندی شوند)
۷-۱۶- تجهیز سیستم لوله‌كشی آبگرم معدنی به لوله برگشت آبگرم با عیق‌بندی مناسب
۷-۱۷- استفاده از الكتروپمپهای مناسب از نظر ظرفیت و راندمان برای گردش آب
۷-۱۸- آب بندی شیرهای آب
۷-۱۹- تعبیه شیر فلكه مجزا برای هر واحد ساختمانی (آبگرم و آب سرد)
۷-۲۰- كنترل و بررسی و آزمایش كلیه سیستمهای تاسیساتی ساختمان
چند راهنمایی کلی برای نصب عایق ها
عایق ها در صورتی خوب کار خود را نجام می دهند که به طور صحیح نصب شده باشند.موارد زیر به شما کمک می کند تا بهترین کارایی از عایقهایی که نصب می کنید ببینید :
- هرگز عایق را فشرده نکنید .عایق باید پس از نصب همان ضخامت اولیه خود را داشته باشد در غیر این صورت مقدار مقاومت حرارتی آن کاهش می یابد و نمی توان آن طور که انتظار می رود جلوی انتقال حرارت را بگیرد .
- عایق کاری را به طور کامل روی تمام سطح انجام دهید . چرا که اگر تنها 5% از سطح خالی بماند ، ممکن است تا 50% از کارایی عایق کاری کاسته شود .
- مواد عایق را باید خشک نگه داشت ، زیرا به استثنای پلی استایرن که نسبت به آب مقاوم است ،بقیه عایق ها بر اثر رطوبت کارایی آنها پایین می آید . در برخی عایق های آزاد مقدار مقاومت حرارتی متناسب با تراکم عایق است نه ضخامت آن . در این عایق ها ، مقدار مقاومت ممکن است بعد از مدتی تا 20% کاهش یابد . از این رو باید بعد از نصب کننده عایق تضمین گرفت .
- از عایق های آزاد در سقف هایی که شیب زیادی دارند استفاده نکنید.
- در صورت استفاده از عایق های بازتابنده باید حتما پشت آنها یک لایه هوای ساکن به ضخامت 20 میلی متر وجود داشته باشد.تمام سوراخها و پارگی ها و درزها باید با نوارچسب پوشیده شوند.
- اطراف کابل های برق و لوازم الکتریکی را هرگز عایق کاری نکنید ،ایمن بودن عایق کاری باید توسط یک فرد متخصص بررسی شود .
- در فاصله کمتر از 90 میلی متر فنهای خروجی عایق نصب نکنید .
در فاصله کمتر از 25 میلی متر حبابهای لامپ و سرپیچ آنها عایق کاری نکنید

۸- مقایسه هزینه های اقدامات بهینه سازی و سایر هزینه های موجود در ساختمانها
مقایسه هزینه‌های اقدامات بهینه‌سازی و سایر هزینه‌های موجود در ساختمانها هزینه‌های اقدامات بهینه‌سازی در مقایسه با سایر هزینه‌های ساختمان از كمیت چندانی برخوردار نیست و علاوه بر آن بخشی از هزینه‌ها با توجه به كاهش حجم تاسیسات ساختمانی كاهش می‌یابد .
نقطه نظر فنی و اقتصادی و نتایج حاصله از اقدامات بهینه‌سازی ساختمان
۱- نقطه نظرات فنی حاصل از اقدامات حاصله از بهینه‌سازی در ساختمان عبارتند از :
۱-۱- كاهش مصرف سوخت
۱-۲- كاهش هزینه‌های پرداخت شده توسط مردم برای سوخت مصرفی
۱-۳- ایجاد شرایط مطلوب دمای ساختمان به دلیل بالا رفتن كیفیت ساخت بناها
۱-۴- كاهش آلودگی محیط زیست ناشی از مصرف سوخت های فسیلی
۲- نقطه نظرات ‌اقتصادی‌ حاصل ‌از نتایج اقدامات حاصله از بهینه‌سازی در ساختمان عبارتند از :
۲-۱- عایق كاری حرارتی پوسته ساختمان :
با عایق كاری حرارتی پوسته ساختمان سالیانه معادل ۱۹.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰ ریال (نوزده میلیارد ریال در سال) فقط در مناطق شهری صرفه‌جوئی در مصرف سوخت حاصل می‌گردد .
۲-۲- استفاده از پنجره‌های دو جداره استاندارد :
با استفاده از پنجره‌های دوجداره در ساختمانهای مناطق شهری صرفه‌جوئی در مصرف سوخت حدود ۱۶۶.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰ ریال (یكصد و شصت و شش میلیارد ریال در سال) را به دنبال خواهد داشت .
۲-۳- عایق كاری حرارتی كلیه تجهیزات سیستم گرمایش مركزی :
با این اقدام می‌توان سالیانه حدود ۵.۲۴۰.۰۰۰.۰۰۰ ریال (پنج میلیارد و دویست و چهل میلیون ریال) در مناطق شهری صرفه‌جوئی نمود .
۲-۴- كنترل ترموستاتیك سیستم گرمایش :
كنترل ترموستاتیك می‌تواند مصرف سوخت را به میزان قابل توجهی كاهش داده و معادل ۲۳۰.۰۰۰.۰۰۰ ریال (دویست و سی میلیون ریال در هر سال) در مناطق شهری صرفه‌جوئی به دنبال خواهد داشت .
* ضمناً موارد فوق‌الذكر از منبع و ماخذ سازمان بهینه‌سازی سوخت كشور استفاده گردیده است .
پایه و اساس كنترل و بررسی طراحی و نظارت بر اجراء طرح‌های تاسیساتی
به منظور طراحی تاسیساتی از نظر فنی و اقتصادی برابر دستورالعمل و ضوابط عمومی و خصوصی اعلام شده و رعایت كلیه مقررات ملی ساختمان یك ضرورت است .
بنابراین با توجه به موارد ذیل اساس و پایه طراحی تاسیساتی و نظارت بر اجراء طرح‌ها مشخص و اعلام می‌گردد .
۱- پایه و اساس طراحی تاسیساتی (مكانیكی و الكتریكی)
برابر مقررات و آئین نامه‌های سازمان نظام مهندسی ساختمان ، ساختمانهائیكه دارای پنج طبقه و با متراژ بیش از ۲۰۰۰ مترمربع داشته باشند نیاز به طرح مهندسی كه توسط مهندسین پایه یك و مهندسین مشاور ذیربط طبق اصول و مبانی تعریف شده مهندسی بایستی خواستار طرح تاسیساتی گردیده و سپس با توجه به موارد اعلام شده كه بایستی در تهیه طرح رعایت شده باشد مورد بررسی و كنترل فنی (كنترل مضاعف) و تائید كمیته فنی شهرداری را نیاز دارد .
۲- پایه و اساس نظارت بر اجراء طرحهای تاسیساتی
ساختمانهائیكه دارای طرح مهندسی و تائید شده كمیته فنی شهرداری را دارند عیناً در مراحل اجراء طرح بایستی توسط مهندسین ناظر تاسیساتی و با مشاورین فاز سه اجرائی ساختمانهای بزرگ (پنج طبقه به بالا) كنترل و به مرحله اجراء درآید و درخصوص طرحهائیكه زیر پنج طبقه می‌باشد مسئولیت كنترل و بررسی با نظارت مقیم بر اجراء طرح‌های ساختمانی و تاسیساتی می‌باشد.

گروه‌ بندي و برچسب‌گذاري عايق‌هاي حرارتي ساختمان

فرآورده‌هاي عايقكاري حرارتي به شرح زير گروه‌‌بندي مي‌شود: 1- فرآورده‌هاي پشم 1
معدني مصنوعي 2- فرآورده‌هاي پلي استايرن منبسط 3-فرآورده‌هاي فوم پلي استايرن اكسترود شده 4-فرآورده‌هاي فوم پلي‌يورتان صلب 5-فرآورده‌هاي فوم فنوليك 6-فرآورده‌هاي پشم چوب 7- فرآورده‌هاي پرليت منبسط 8-فرآورده‌هاي الياف چوب 9-فرآورده‌هاي چوب پنبه منبسط 10-فرآورده‌هاي شيشه سلولي.
يكي از مهمترين جنبه‌هاي كاربرد فرآورده‌هاي عايقكاري حرارتي نشانه‌گذاري و يا بعبارت ديگر برچسب‌گذاري آنهاست. با استفاده از برچسب محصول، طراح ساختمان قادر است فرآورده مناسب را با توجه به محل مورد نظر در ساختمان انتخاب كند. مشخصاتي که لازم است در برچسب آورده شود عبارتست از: مقاومت حرارتي و ضريب هدايت حرارتي، مقاومت فشاري يا تنش فشاري، مقاومت كششي موازي با سطوح، خواص انتقال بخار آب، جذب آب، واكنش در برابر آتش، رواداري ضخامت، پايداري ابعادي، چگالي. بكمك اين برچسب‌ها، براي انتخاب عايق حرارتي مناسب بايد به اقليم ، صرفه‌جويي انرژي براي فصول گرم و سرد، ثمربخشي تاسيسات سرمايش و گرمايش، مقطع ساختماني كه بايد عايق شود، امكانات مالي و موارد ديگر توجه نمود.
سازمان بهينه‌سازي مصرف سوخت کشور پروژه‌‌اي با عنوان " ارائه دستورالعمل تعيين مشخصات فني و روش گونه‌بندي عايق‌هاي حرارتي" به مرکز تحقيقات ساختمان و مسکن محول نمود که در سال 1382 خاتمه يافت. بخشي از يافته‌هاي اين پروزه در مقاله حاضر ارائه مي‌گردد.
كيفيت، اثربخشي و دوام عايق به مشخصات آن بستگي دارد. جهت تعيين مشخصات و ارزيابي كيفيت عايق حرارتي لازمست اين فرآورده‌ها نشانه‌گذاري و برچسب‌گذاري شوند. بكمك اين برچسب‌ها، براي انتخاب عايق حرارتي مناسب بايد به اقليم ، صرفه‌جويي انرژي براي فصول گرم و سرد، ثمربخشي تاسيسات سرمايش و گرمايش، مقطع ساختماني كه بايد عايق شود، امكانات مالي و موارد ديگر توجه نمود.
چند نوع عايق حرارتي تجارتي براي دستيابي به مقاومت حرارتي مورد نياز در دسترس است. انواع اصلي عايق‌هاي موجود در كشور پشم شيشه، پشم سنگ، پشم سرباره، پلي‌استايرن منبسط، پلي استايرن اکسترود شده و فوم پلي‌يورتان صلب است. ساير عايق‌هاي رايج در كشورهاي صنعتي عبارتند از : فرآورده‌هاي فوم فنوليك، فرآورده‌هاي پشم چوب، فرآورده‌هاي پرليت منبسط، فرآورده‌هاي الياف چوب، فرآورده‌هاي پشم پنبه، فرآورده‌هاي شيشه سلولي.
هريك از اين انواع عايق، روش‌هاي آزمايش و حدود مجاز استاندارد و نشانه‌گذاري خاص خود دارند. اگر عايق بدرستي نصب شود، انتقال گرما كه از طريق جدارهاي ساختمان انجام مي‌شود كاهش مي‌يابد. هدف عايقكاري حرارتي كاهش گرماي انتقال يافته با به حداقل رساندن اثرات شيوه‌هاي جداگانه انتقال حرارت است. براي مثال عايق پتويي پشم شيشه يا يك تخته صلب پلي‌استايرن كه فضاي خالي ديوار دوجداره را پر مي‌كند، انتقال حرارت را با تبديل فضاي خالي به تعداد زيادي فضاهاي هوايي بسيار كوچك كاهش مي‌دهد. فضاهاي هوايي كوچك حركت هوا را كاهش داده و همرفت را به حداقل مي‌رساند تا از توان عايقكاري هواي ساكن استفاده شود. بطور كلي ثمربخشي يك فرآورده عايقكاري حرارتي به نوع مصالح و در نتيجه ضريب هدايت حرارتي، چگالي و ضخامت آن بستگي دارد. اين موارد بايد همراه با ساير مشخصات لازم از جمله شماره استاندارد ويژگي فرآورده مربوط، مقاومت‌هاي مكانيكي و خواص انتقال بخار آب بر روي برچسب فرآورده عايقكاري حرارتي ثبت گردد.

گروه‌بندي فرآورده‌هاي عايق حرارتي

گروه‌بندي فرآورده‌هاي عايقكاري حرارتي با استفاده از نشانه‌گذاري و يا برچسب‌گذاري اين محصولات انجام مي‌شود. بنابراين نشانه‌گذاري فرآورده‌هاي عايقكاري حرارتي اهميت زيادي در انتخاب و طراحي جدارهاي ساختمان دارد. با استفاده از برچسب فرآورده، طراح ساختمان قادر است فرآورده مناسب را با توجه به محل مورد نظر در پوسته ساختمان مانند بام، كف پايين‌ترين طبقه يا ديوارهاي خارجي انتخاب كند.
با بررسي‌هاي بعمل آمده و مقايسه تقسيم بندي يا گونه‌بندي مصالح عايقكاري حرارتي در استانداردهاي معتبر اين نتيجه بدست آمد كه استاندارد اروپايي بهترين و مناسب‌ترين استاندارد در اين مورد است. بنابراين گونه‌بندي مصالح عايقكاري حرارتي با توجه به استاندارد اروپا به روش زير انتخاب گرديد: - فرآورده‌هاي پشم معدني مصنوعي،.1
فرآورده‌هاي پلي استايرن


برچست ها :
تعداد بازدید : 108

شیوه زندگی در مصر باستان

تعداد نظرات : 0


هر چند که بیشتر نواحی مصر باستان به شکل کویری بوده، اما رودخانه نیل هر ساله طغیان می کرده و رسوبات حاصلخیز کننده را در کرانه های اطراف خود پخش می کرده است . در این نواحی و مناطقی که با استفاده از کانالها آبیاری می شدند مردم به کشت غلات و پرورش گاو می پرداختند . در زمان درو، منطقه در اثر فعالیت مردم زنده می شد . کشاورزان غلات را بوسیله داسهای دارای تیغه های سنگی درو می کردند و کاتبان با استفاده از حروف تصویری ، میزان برداشت هر کشاورز را ثبت می کردند در طول دوران طغیان رودخانه، از کشاورزان برای ساخت بناهای بزرگ مانند اهرام، استفاده می شد.

 

درو کردن غلات

این نقاشی که بر روی دیوار یک مقبره در شهر تیبس کشیده
شده ، کارگران را در حال جمع آوری محصول
در کرانه های رودخانه نیل نشان می دهد.

 

مصریان صدهاخدای مختلف مذکور و مونث داشتند، که بیشتر آنها به صورت یکی از حیوانات نشان داده می شدند. بعضی از خدایان، خدایان محلی بودند هر کدام از 42 ناحیه مصر، خدای مخصوص خود را داشتند .
خدای خورشید مهمترین خدا خدای خورشید بود. او پادشاه خدایان بود او به شکلهای مختلفی در می آمد و اسامی مختلفی داشت تحت نام آمون �رع به شکل انسان در می امد و در جنگها از فرعون محافظت می کرد، با نام هاراختی � رع ، به شکل شاهیین بزرگ در آسمان، متجلی می شد که او را مسئول همه مخلوقات ، مردم ، حیوانات و حاصلخیزی زمین می نامیدند .

 

دیگر خدایان اصلی


هر کدام از خدایان مسئول اداره یک جنبه از زندگی مردم بودند توت با سری شبیه به لک لک ، خدای عقل مصریان باستان بود . خنوم که سری شبیه به قوچ داشت بر ظغیانهای رود نیل ، نظارت داشت.

 

پرستش خدایان اصلی


کاهنان، خدایان اصلی را در عبادتگاههای بزرگ پرستش می کردند . جانورانی در پیشگاه این خدایان ، قربانی می شدند و کاهنان غذای تهیه شده را به رسم پیشکش ، در معبد به جا می گذارند اگر این غذاها بوسیله خدایان خورده نمی شد ، کاهنان آنها را می خوردند.

 

خدایان ناظر بر زندگی روزمره


خدایان معروفی نیز بودند ، که مردم تصاویر آنها را در منزل نگهداری می کردند مردم این خدایان خود را با زندگی روز مره خود مرتبط می دیدند برای نمونه بس که سرش مانند سر شیر بود خدای خانواده محسوب می شدو توورت ، الهه ای که به شکل یک اسب ابی آبستن بود ، هنگام زایمان از زنان محافظت می کرد.


 

حقایق ثبت شده


مراحل و روش مومیایی کردن و مراسم تدفین اجساد، در مصر باستان و مدت 70 روز طول می کشید و نوار پیچ کردن آن 15 روز به طول می انجامد. یکی از مهم ترین مراسم، مرحله باز کردن دهان بود. برگذاری این مراسم به این منظور بود که گمان می کردند به فرد مرده ، امکان تسلط یافتن بر بدنش را می دهد و او را قادر می سازد تا بعد از مرگ بخورد و بیاشامدو در اطراف قدم بزند.

 

مومیایی کردن


مصریان برای آماده نمودن مردگان خود برای زندگی بعد ازمرگ، آنها را مومیایی می کردند آنها برای انجام این کار، اعضا داخلی را در می آوردند و منافذ و جاهای خالی بدن را توسط شراب خرما پر می کردند بعد بدن را با نمک قلیایی می پوشاندند و انرا به مدت 70 روز به حال خود رها می کردند بعد از این مرحله، بدن را می شستند و آن را در نوار های پارچه ای می پیچند.

 

تابوت مومیایی

این تابوتها جسد مومیایی شده را از شر حیوانات وحشی
و غارتگران مقبره ها حفظ می کردند .

 

 

مصر در عهد فراعنه


مصر باستان بوسیله فرمانروایی به نام فراعنه؛ اداره می شد این پادشاهان قدرتمند بمانند خدایان ، پرستش می شدند به شاهزاده ای ممکن بود فرعون شود، انواع ورزشها ، فنون جنگی و شیوه حکومت بخوبی آموزش داده می شد وی پیش از فرعون شدن، میبایست برای مدتی به همراه پدرش حکومت کند.برخی از فراعه پیشین در اهرام غول پیکری مدفون شدند حال آنکه نام و یاد بسیاری از فراعنه با نگارش کتیبه هایی بر روی اوبلیسکها زنده نگاه داشته شد.

معبد در ابوسیمبل

فرعون رامسس دوم ، دستور داد این معبد را از
صخره ای بلند و یکپارچه واقع در ابوسیمبل
در نزدیکی ساحل نیل ، بتراشند

 

در حدود 3100 ق.م

مصر علیا و مصر سلفی برای تشکیل حکومتی یکپارچه، متحد می شوند.

در حدود 2650 ق.م

جو سر (زوسر) فرعون مصر می شود مشاور او ، ایمهوتپ ، نخستین هرم را که سطوح جانبی آن به شکل پلکان می باشد بمثابه پلکانی به آسمان طراحی می کند.

در حدود 2575 ق.م

خوفو(خئوپس)، فرعون مصر ، هرم کبیر را در جیزه بنا می کند دو تن از جانشینان وی، خفره (خفرن) و منکور (میسرینوس) هرمهایی را در کنار این هرم می سازد . مجسمه ابوالهول نیز در همین مجموعه واقع در جیزه ، ساخته می شود .

حدود 2200 ق.م

خاندانهایی که با یکدیگر رقابت داشتند ، برای دست یافتن به حکومت مصر ، به جنگ می پردازد تجارت، هنر و صنعت رو به روال می گذارد.

حدود 2040ق.م

اشراف ساکن تیبس (تبس) بار دیگر مصر تجزیه شده را یکپارچه می سازد پایتخت از شهر ممفیس به شهر تیبس ، انتقال می یابد .

حدود 1674 ق.م

مهاجمان هیکسوس ، از اقوام چادر نشین ساکن خاور میانه ، سوار بر ارابه های خویش ، مصر را مورد تاخت و تاز قرار داده تسخیر می کنند پادشاهان آنها را با نام شبانان تاجدار می شناسند. حکومت آنان بیش از 100 سال طول می کشد.

1379 ق.م-1417 ق.م

دوران حکومت فرعون آمن هوتپ سوم ، عصر طلایی مصر محسوب گردد او پایتخت خود، تیبس را به شهری با شکوه تبدیل می سازد وکار ساخت معبد لوکسور (الاقصر) را آغاز می کند.

1379ق.م

آختانون فرعون مصر می شود او پایتخت را از شهر تیبس به مکانی در ساحل رود نیل، منتقل می سازد و مجسمه تمامی خدایان را بجز آتون ، خدای خورشید ، از بین میبرد همسرش ، نفرتی ، تی در امر حکومت، با او شریک است .

1336ق.م

توتانخامن فرعون مصر می گردد. او پرستش خدایان باستانی را دوباره رایج می سازد وی مدت کوتاهی حکومت می کند و هیچ جانشینی از خود بر جای نمی گذارد.

حدود 525 ق.م

مصر بوسیله ایرانیان ، تسخیر می گردد این کشور تا سال 404ق.م تحت حکمرانی ایرانیان، باقی می ماند.

332ق.م

اسکندر کبیر ، مصر را تسخیر می کند وی بسیاری از رسوم مصریان را در پیش می گیرد و معابد باستانی را مرمت می کند.

304 ق.م

پس از درگذشت اسکندر، حکومت مصر به دست یکی از سرداران وی به نام بطلیموس می افتاد او سلسله ای را بنیان می نهد که تا سال 30ق.م زمان خودکشی کلئوپاترا آخرین فرمانروای سلسله بطالسه دوام می یابد.
فراعنه در حدود 3000 سال بر مصر، باستان ، فرمانروایی کردند فرعون نه تنها قدرتمند ترین فرد در مصر محسوب می شود بلکه زیر دستانش وی را خدا می پندارند هر چند شواهد اندکی از دوره های خاصی از تاریخ مصر در دست می باشد، آثار و مدارکی از بسیاری از فراعنه بر جای مانده است.

توتانخامن

توتانخامن از سال 1361 تا 1352ذ ق.م فرمانروایی کرد پس از مرگ آختاتون ، پرستش خدایان دیگر را دوباره رایج ساخت شهرت وی بیشتر به خاطر مقبره اش می باشد این مقبره مملو از گنیجه های دست نخورده ، در سال 1922 میلادی بوسیله یک باستانشناس انگلیسی به نام هواردکاتر ، کشف شد.

 

جو سر


جوسر (زوسر) که در سال 2650 ق.م به قدرتمند به قدرت رسید ، معمار زیر دست خویش ، ایمهوتپ ، را مامور ساخت تا نخستین هرم را در سقاره بسازد این بنا که سطوح جانبی آن به جای اینکه شیب دار باشد به شکل پلکان ساخته شده است یک هرم تمام عیار محسوب نمی گردد با این وجود بنای یادبودی ، جالب توجه و یکی از نخستین بناهای سنگی عظیم ، به شمار می رود.


 

خوفو


خوفو، که حکومتش از 2575 ق.م آغاز گردید، هرم کبیر را �که بزرگترین هرم در مصر و چه بسا عظیم ترین بنای متعلق به دنیای باستان محسوب می گردد � در جیزه ، بنا نهاد .

 

هاتشپسوت


ملکه هاتشپسوت از 1503 تا 1482 ق.م فرمانروایی کرد قرار بود به عنوان نائب السلطنه در خدمت نا پسری خود توتموس سوم باشد ولی قدرت را برای خود قبضه کرد و نخستین فرمانروای زن، در مصر باستان گردید.

 

توتموس سوم


توتموس سوم ( از 1503 تا 1482 ق.م) قلمرو امپراتور مصر را به منتهی وسعت خود ، رساند هر چند 20 سال از دوران حکومت خود را تحت نفوذ ملکه هاتشپسوت ، سپری نمود.

 

 

آخناتون


آخناتون از 1379 تا 1362 ق.م فرمانروایی کرد تنها بر پرستش خدای خورشید، آتون اصرار می ورزید وی به همراه همسرش ، ملکه نفرتی تی ، پرستش خدایان دیگر را ممنوع کرد.


 

رامسس دوم


رامسس دوم از 1304 تا 1237 ق.م فرمانروایی کرد به مدت 67 سال فرعون مصر بود وی بنا های یادبود و معابد فراوانی ساخت، که بسیاری از آنها با مجسمه های غول پیکر خودش تزیین شده اند.


 

توتانخامن


توتانخامن در حدود 9 سالگی فرعون مصر می شود . اما دوران حکومت او (1352 قبل از میلاد تا 1361 قبل از میلاد) کوتاه بود و در سن 19 سالگی از دنیا رفت. هیچ کس از علت مرگ او در سن جوانی آگاه نیست . اما صدمه وارده به جمجمه او ، احتمال کشته شدن او را مطرح می کند .



 

شیوه زندگی در مصر باستان


هر چند که بیشتر نواحی مصر باستان به شکل کویری بوده، اما رودخانه نیل هر ساله طغیان می کرده و رسوبات حاصلخیز کننده را در کرانه های اطراف خود پخش می کرده است . در این نواحی و مناطقی که با استفاده از کانالها آبیاری می شدند مردم به کشت غلات و پرورش گاو می پرداختند . در زمان درو، منطقه در اثر فعالیت مردم زنده می شد . کشاورزان غلات را بوسیله داسهای دارای تیغه های سنگی درو می کردند و کاتبان با استفاده از حروف تصویری ، میزان برداشت هر کشاورز را ثبت می کردند در طول دوران طغیان رودخانه، از کشاورزان برای ساخت بناهای بزرگ مانند اهرام، استفاده می شد.

 


درو کردن غلات

این نقاشی که بر روی دیوار یک مقبره در شهر تیبس کشیده
شده ، کارگران را در حال جمع آوری محصول
در کرانه های رودخانه نیل نشان می دهد.

 

مصریان صدهاخدای مختلف مذکور و مونث داشتند، که بیشتر آنها به صورت یکی از حیوانات نشان داده می شدند. بعضی از خدایان، خدایان محلی بودند هر کدام از 42 ناحیه مصر، خدای مخصوص خود را داشتند .
خدای خورشید مهمترین خدا خدای خورشید بود. او پادشاه خدایان بود او به شکلهای مختلفی در می آمد و اسامی مختلفی داشت تحت نام آمون �رع به شکل انسان در می امد و در جنگها از فرعون محافظت می کرد، با نام هاراختی � رع ، به شکل شاهیین بزرگ در آسمان، متجلی می شد که او را مسئول همه مخلوقات ، مردم ، حیوانات و حاصلخیزی زمین می نامیدند .

 

دیگر خدایان اصلی


هر کدام از خدایان مسئول اداره یک جنبه از زندگی مردم بودند توت با سری شبیه به لک لک ، خدای عقل مصریان باستان بود . خنوم که سری شبیه به قوچ داشت بر ظغیانهای رود نیل ، نظارت داشت.

 

پرستش خدایان اصلی


کاهنان، خدایان اصلی را در عبادتگاههای بزرگ پرستش می کردند . جانورانی در پیشگاه این خدایان ، قربانی می شدند و کاهنان غذای تهیه شده را به رسم پیشکش ، در معبد به جا می گذارند اگر این غذاها بوسیله خدایان خورده نمی شد ، کاهنان آنها را می خوردند.

 

خدایان ناظر بر زندگی روزمره


خدایان معروفی نیز بودند ، که مردم تصاویر آنها را در منزل نگهداری می کردند مردم این خدایان خود را با زندگی روز مره خود مرتبط می دیدند برای نمونه بس که سرش مانند سر شیر بود خدای خانواده محسوب می شدو توورت ، الهه ای که به شکل یک اسب ابی آبستن بود ، هنگام زایمان از زنان محافظت می کرد.


 

حقایق ثبت شده


مراحل و روش مومیایی کردن و مراسم تدفین اجساد، در مصر باستان و مدت 70 روز طول می کشید و نوار پیچ کردن آن 15 روز به طول می انجامد. یکی از مهم ترین مراسم، مرحله باز کردن دهان بود. برگذاری این مراسم به این منظور بود که گمان می کردند به فرد مرده ، امکان تسلط یافتن بر بدنش را می دهد و او را قادر می سازد تا بعد از مرگ بخورد و بیاشامدو در اطراف قدم بزند. 

 

مومیایی "توتان خامون"

مومیایی کردن


مصریان برای آماده نمودن مردگان خود برای زندگی بعد ازمرگ، آنها را مومیایی می کردند آنها برای انجام این کار، اعضا داخلی را در می آوردند و منافذ و جاهای خالی بدن را توسط شراب خرما پر می کردند بعد بدن را با نمک قلیایی می پوشاندند و انرا به مدت 70 روز به حال خود رها می کردند بعد از این مرحله، بدن را می شستند و آن را در نوار های پارچه ای می پیچند.

 


تابوت مومیایی

این تابوتها جسد مومیایی شده را از شر حیوانات وحشی
و غارتگران مقبره ها حفظ می کردند .

 

 

مصر در عهد فراعنه


مصر باستان بوسیله فرمانروایی به نام فراعنه؛ اداره می شد این پادشاهان قدرتمند بمانند خدایان ، پرستش می شدند به شاهزاده ای ممکن بود فرعون شود، انواع ورزشها ، فنون جنگی و شیوه حکومت بخوبی آموزش داده می شد وی پیش از فرعون شدن، میبایست برای مدتی به همراه پدرش حکومت کند.برخی از فراعه پیشین در اهرام غول پیکری مدفون شدند حال آنکه نام و یاد بسیاری از فراعنه با نگارش کتیبه هایی بر روی اوبلیسکها زنده نگاه داشته شد.

معبد در ابوسیمبل

فرعون رامسس دوم ، دستور داد این معبد را از
صخره ای بلند و یکپارچه واقع در ابوسیمبل
در نزدیکی ساحل نیل ، بتراشند

 

در حدود 3100 ق.م

مصر علیا و مصر سلفی برای تشکیل حکومتی یکپارچه، متحد می شوند.

در حدود 2650 ق.م

جو سر (زوسر) فرعون مصر می شود مشاور او ، ایمهوتپ ، نخستین هرم را که سطوح جانبی آن به شکل پلکان می باشد بمثابه پلکانی به آسمان طراحی می کند.

در حدود 2575 ق.م

خوفو(خئوپس)، فرعون مصر ، هرم کبیر را در جیزه بنا می کند دو تن از جانشینان وی، خفره (خفرن) و منکور (میسرینوس) هرمهایی را در کنار این هرم می سازد . مجسمه ابوالهول نیز در همین مجموعه واقع در جیزه ، ساخته می شود .

حدود 2200 ق.م

خاندانهایی که با یکدیگر رقابت داشتند ، برای دست یافتن به حکومت مصر ، به جنگ می پردازد تجارت، هنر و صنعت رو به روال می گذارد.

حدود 2040ق.م

اشراف ساکن تیبس (تبس) بار دیگر مصر تجزیه شده را یکپارچه می سازد پایتخت از شهر ممفیس به شهر تیبس ، انتقال می یابد .

حدود 1674 ق.م

مهاجمان هیکسوس ، از اقوام چادر نشین ساکن خاور میانه ، سوار بر ارابه های خویش ، مصر را مورد تاخت و تاز قرار داده تسخیر می کنند پادشاهان آنها را با نام شبانان تاجدار می شناسند. حکومت آنان بیش از 100 سال طول می کشد.

1379 ق.م-1417 ق.م

دوران حکومت فرعون آمن هوتپ سوم ، عصر طلایی مصر محسوب گردد او پایتخت خود، تیبس را به شهری با شکوه تبدیل می سازد وکار ساخت معبد لوکسور (الاقصر) را آغاز می کند.

1379ق.م

آختانون فرعون مصر می شود او پایتخت را از شهر تیبس به مکانی در ساحل رود نیل، منتقل می سازد و مجسمه تمامی خدایان را بجز آتون ، خدای خورشید ، از بین میبرد همسرش ، نفرتی ، تی در امر حکومت، با او شریک است .

1336ق.م

توتانخامن فرعون مصر می گردد. او پرستش خدایان باستانی را دوباره رایج می سازد وی مدت کوتاهی حکومت می کند و هیچ جانشینی از خود بر جای نمی گذارد.

حدود 525 ق.م

مصر بوسیله ایرانیان ، تسخیر می گردد این کشور تا سال 404ق.م تحت حکمرانی ایرانیان، باقی می ماند.

332ق.م

اسکندر کبیر ، مصر را تسخیر می کند وی بسیاری از رسوم مصریان را در پیش می گیرد و معابد باستانی را مرمت می کند.

304 ق.م

پس از درگذشت اسکندر، حکومت مصر به دست یکی از سرداران وی به نام بطلیموس می افتاد او سلسله ای را بنیان می نهد که تا سال 30ق.م زمان خودکشی کلئوپاترا آخرین فرمانروای سلسله بطالسه دوام می یابد.
فراعنه در حدود 3000 سال بر مصر، باستان ، فرمانروایی کردند فرعون نه تنها قدرتمند ترین فرد در مصر محسوب می شود بلکه زیر دستانش وی را خدا می پندارند هر چند شواهد اندکی از دوره های خاصی از تاریخ مصر در دست می باشد، آثار و مدارکی از بسیاری از فراعنه بر جای مانده است.

توتانخامن

توتانخامن از سال 1361 تا 1352ذ ق.م فرمانروایی کرد پس از مرگ آختاتون ، پرستش خدایان دیگر را دوباره رایج ساخت شهرت وی بیشتر به خاطر مقبره اش می باشد این مقبره مملو از گنیجه های دست نخورده ، در سال 1922 میلادی بوسیله یک باستانشناس انگلیسی به نام هواردکاتر ، کشف شد.

 

جو سر


جوسر (زوسر) که در سال 2650 ق.م به قدرتمند به قدرت رسید ، معمار زیر دست خویش ، ایمهوتپ ، را مامور ساخت تا نخستین هرم را در سقاره بسازد این بنا که سطوح جانبی آن به جای اینکه شیب دار باشد به شکل پلکان ساخته شده است یک هرم تمام عیار محسوب نمی گردد با این وجود بنای یادبودی ، جالب توجه و یکی از نخستین بناهای سنگی عظیم ، به شمار می رود.


 

خوفو


خوفو، که حکومتش از 2575 ق.م آغاز گردید، هرم کبیر را �که بزرگترین هرم در مصر و چه بسا عظیم ترین بنای متعلق به دنیای باستان محسوب می گردد � در جیزه ، بنا نهاد .

 

هاتشپسوت


ملکه هاتشپسوت از 1503 تا 1482 ق.م فرمانروایی کرد قرار بود به عنوان نائب السلطنه در خدمت نا پسری خود توتموس سوم باشد ولی قدرت را برای خود قبضه کرد و نخستین فرمانروای زن، در مصر باستان گردید.

 

توتموس سوم


توتموس سوم ( از 1503 تا 1482 ق.م) قلمرو امپراتور مصر را به منتهی وسعت خود ، رساند هر چند 20 سال از دوران حکومت خود را تحت نفوذ ملکه هاتشپسوت ، سپری نمود. 

 

آخناتون


آخناتون از 1379 تا 1362 ق.م فرمانروایی کرد تنها بر پرستش خدای خورشید، آتون اصرار می ورزید وی به همراه همسرش ، ملکه نفرتی تی ، پرستش خدایان دیگر را ممنوع کرد.


 

رامسس دوم


رامسس دوم از 1304 تا 1237 ق.م فرمانروایی کرد به مدت 67 سال فرعون مصر بود وی بنا های یادبود و معابد فراوانی ساخت، که بسیاری از آنها با مجسمه های غول پیکر خودش تزیین شده اند.


 

توتانخامن


توتانخامن در حدود 9 سالگی فرعون مصر می شود . اما دوران حکومت او (1352 قبل از میلاد تا 1361 قبل از میلاد) کوتاه بود و در سن 19 سالگی از دنیا رفت. هیچ کس از علت مرگ او در سن جوانی آگاه نیست . اما صدمه وارده به جمجمه او ، احتمال کشته شدن او را مطرح می کند .


نقاب مومیایی

در نوامبر 1922 م باستانشناس انگلیسی ، هاوارد کارتر،
قبر توتانخامن را کشف کرد . نقاب این فرعون که از طلا ساخته
شده ، بیش از 10 کیلوگرم (22 پوند) وزن دارد

 

حقایق ثبت شده


مقبره معروف توتانخامن واقع در دره فراعنه ، در سال 1922 کشف گردید در این مقبره تعداد زیادی اشیاء از اثاث چوبی ظریف گرفته تا آلات موسیقی و جواهرات، برای استفاده فرعون در زندگی پس از مرگ ، جای داده شده است بسیاری از این اشیا از طلای یک پارچه ساخته شده اند و یا با روکشی از ورقه های نازک طلا ، تزیین شده اند . تنها، تابوت درونی که جنازه این فرعون جوان را در خود جای داده بود از 90 کیلو گرم (198 پوند) طلای ناب ، ساخته شده است.


برچست ها :
تعداد بازدید : 100

معماری هایتک و اکوتک

تعداد نظرات : 0

 

معماری هایتک و اکوتک

معماران این سبک :ریچارد راجرز-رنزو پیانو-نرمن فاستر

 

در سال 1971، دو معمار جوان ايتاليايي تبار به نام‌هاي ريچارد راجرز ساكن انگلستان و رنزوپيانو ساكن ايتاليا، در مسابقه طرح ساختمان مركز ژرژپمپيدو در پاريس در بين 681 شركت كننده برنده اعلام شدند. نماي اين ساختمان را مجموعه‌اي از دودكش‌ها، آبگردان‌ها، لوله‌هاي تأسيساتي و ستون‌ها، تيرها، بادبندها، راه پله‌ها و مسيرهاي رفت‌ و آمد تشكيل مي‌داد. اين معماران آغازگر سبكي در اروپا بودند كه به نام ‌هاي ـ تك يا تكنولوژي بسيار پيشرفته معروف گرديد. معماران اين سبك تكنولوژي را دستاورد بزرگ مدرنيته و مهم‌ترين عامل توسعه و پيشرفت در قرن بيستم می‌دانند. از نظر آنها، عصاره و مشخصه هر عصر در معماري آن دوره شكل كالبدي يافته است. به عنوان نمونه، معابد يونان باستان با آن نظم و تناسبات كامل هندسي، تبلور ذهنيت كمال گراي يونانيان باستان است و بناهاي عظيم روم باستان، نمايش قدرت امپراتوري و حكومت سزارها مي‌باشد و بالاخره كليساهاي سر به فلك كشيده گوتيك نمايش دهده ي قدرت كليسا و ذهنيت قرون وسطا است. به همين ترتيب، ساختمان‌هاي امروز مي بايد نمايش دهنده عصارة فكري و تكنيكي عصر حاضر يعني تكنولوژي باشد. نظريات و مباني معماري مدرن و هاي ـ تك در اصول، بسيار به يكديگر نزديك است و مي‌توان گفت كه معماري‌هاي ـ تك فرزند خلف معماري مدرن است. ولي از نظر شكلي تفاوت‌هاي بين اين دو مكتب معماري مشاهده مي‌شود. به طور كلي مي‌توان بيان كرد كه ‌آن سادگي و بي‌پيرايگي كه در معماري مدرن وجود دارد در هاي ـ تك ملاحظه نمي‌شود و اگر معماران مدرن در طرح‌هاي خود ماشين را به نمايش مي‌گذارند، معماران هاي ـ تك داخل ماشيين و اجزاء آن را نشان مي‌دهند.

 

برج ايفل در نمايشگاه 1889 پاريس ساختمان ايده‌آل و آرماني معماران هاي ـ تك است. برج ايفل با 330 متر ارتفاع و اسكلت فلزي نمايان، نمادي از دستاوردهاي تكنولوژي در عصر مدرن است.

 

اصول فكري و طراحي اين سبك را مي توان در ده مورد ذيل خلاصه كرد:

1. خوشبيني به علم و پيشرفت علمي و تكنيكي؛

2. نمايش تكنولوژي به عنوان عصاره و دستاورد عصر جديد؛

3. نمايش پروسه ساخت؛

4. شفاف نمودن، لايه لايه كردن و نمايش حركت در ساختمان؛

5. نمايش ساختار و اجزاء درون بنا در نماي ساختمان؛

6. استفاده از رنگ‌هاي روشن وساده؛

7. سازه و ساختار به عنوان تزئينات؛

8. استفاده از اجزاء كششي سبك؛

9. جدا كردن بخش‌هاي سرويس دهنده از قسمت‌هاي سرويس شونده؛

10. طراحي بام ساختمان به عنوان نماي پنجم ساختمان.

 

™دانلود کامل پروژه


برچست ها :
تعداد بازدید : 288

استانداردهای لازم برای طراحی فرهنگسرا

تعداد نظرات : 0

استانداردهای لازم برای طراحی فرهنگسرا

 

ضوابط و معیارهای طراحی فرهنگسرا

بخش های مختلف فرهنگسرا(بعضی الزامی و بعضی وابسته به نظر طراح دارد).

 

1-لابی وزیر مجموعه های آن شامل:

فضای انتظار و نشیمن
فروش اغذیه
محل نگهداری کودکان
عناصر خدمات عمومی مانند باجه های تلفن و اینترنت
عناصر دسترسی عمودی مانند رمپ،پله وآسانسور

 


2-غرفه های فروش محصولات فرهنگی و هنری


3-سایت اداری شامل:

اتاق کنفرانس
اتاق ریاست
دفاتر کار
بایگانی
آبدار خانه
سرویس های بهداشتی
محل انتظار ارباب رجوع و منشی

 

4-آمفی تئاتر و سینما


5-کتابخانه


6-گالری نمایش آثار هنری


7-کلاس ها و آتلیه های آموزشی شامل:

نقاشی
معماری
طراحی
عکاسی
مجسمه سازی
خوشنویسی
لابراتوار زبان و ...
8-واحد سمعی بصری و سایت رایانه
9-رستوران یا کافی شاپ


کتابخانه:


میزان فضاهای کتابخانه:

عوامل موثر بر تخصیص میزان فضاهای کتابخانه عبارتند از حجم مواد و متون و بخصوص کتابها،میزان سطح که در کتابخانه اشغال م کنند و میزان جمعیت کتابخانه که از طریق میزان گردش کتابها در سال تعیین می گردد.
فضای مورد نیاز برای محاسبه ی زیر بنای یک کتابخانه طبق فرمولی بنام
VSCاستانداردIFLAبه دست می آید.
(110/تعداد کتابها)+(مقدار محلهای نشستن+72/3)+(430/گردش کتابها)
مثلا برای جا دادن 110کتاب،یک متر مربع در نظر گرفته می شود.محل نشستن یک خواننده 72/3متر است.


ابعاد و استاندارد های پیشخوان و برگه دان:

حداکثر ارتفاع قفسه های فهرست معمولا به اندازه ی ارتفاع شش کشو است و در هر کشو نیز در حدود صد کارت جای می گیرد.فهرست معمولا در ارتباط مستقیم با میز امانت و میز اطلاعات مرجع قرار دارند و اغلب در مجاورت آنها مجموعه ای از کتابهای مرجع عمومی یا موارد استفاده ی همگانی نیز قرار می گیرند.از این رو محل قرار گیری فهرستها معمولا فضایی باز است که در نزدیک ورودی قرار دارد و بوسیله ی ردیفهایی از قفسه های فهرستها و پیشخوان بررسی و جستجو کشوها تشکیل شده است.وسعت چنین محلی برای چهار ردیف قفسه های دو طرفه در حدود 12 متر مربع برآورد می شود.


استانداردابعاد قفسه ها و عمق قفسه ها:

در اغلب کتابخانه ها حداقل90%کتابها دارای عرضی کمتر از 230 میلیمتر هستند و عملا می توان قفسه های با عمق200-230میلیمتر را استاندارد فرض کرد.در صورت بکارگیری قفسه های دو طرفه با عمق 450میلیمتر حتی صرفه جویی بیشتری در فضا به عمل می آید.
چنانچه نگهداری کتابهایی با ابعاد کمی بزرگتر مرد نظر باشد عمق 490میلیمترجوابگوست.طبق یک قاعده تجربی در یک کتابخانه 80%قفسه ها 200میلیمتری،15%آنها 250 میلیمتری و 5% آنها 300 میلیمتری هستند.


طول قفسه ها:

طول استاندارد،سالها برابر1940میلیمتر بوده است.زیرا که پذیرفته شده بود که چشم خواننده توانایی در بر گرفتن بیش از این اندازه را در یک نگاه ندارد.مطالعات بعدی اندازه بزرگتر تا 2220 میلیمتر را نیز تایید کرد.


ارتفاع قفسه ها:

ارتفاع کتابها بر فاصله ی میان طبقات و در نتیجه تعداد طبقات تاثیر می گذارد.در اکثر کتابخانه ها حداقل90% کتابها را می توان در طبقات مرکز تا مرکز 280 میلیمتر جای داد.به این ترتیب 7 طبقه و یک پا خور 150 میلیمتری مجموعا ارتفاع 2120 میلیمتر را برای قفسه ها بوجود می آورند که بالاترین قفسه در ارتفاع 1830 میلیمتری با دسترسی آسان قرار می گیرد.در مورد معلولین ارتفاع مناسب و دسترسی 1370 میلیمتر برای زنان و 1500 میلیمتر برای مردان می باشد.پایین ترین طبقه در ارتفاع 300 میلیمتری است و چهار طبقه 280 میلیمتری (300 میلیمتری)به روی آن می باشد.


استاندارد میزها:

میز ها از جمله مهم ترین وسائل فضاهای مطالعه هستند.
استاندارد میز ها برای میز های مختلف به شرح زیر است:

میز های 1 نفره:

رقم قابل قبول برای این میزها 600×900 میلیمتر می باشد.این رقم گاهی برای راحتی بیشتر خواننده تا یک متر نیز افزایش می یابد.اگر چه جذابیت بیشتری دارند ولی جای زیادی اشغال می کنند.


میزهای 2 نفره:

میزهای 2 نفره ای که از هم جدا نشده اند ظاهرا برای خوانندگانی که روبروی هم قرار می گیرند جذابیت چندانی ندارند ولی در صورت قرار گیری در یک سمت ابعاد پیشنهادی 1200×900 میلیمتر می باشد.


میزهای طولانی:

میز های طولانی قابلیت جای دادن 4 تا 12 نفر را دارند.میزهای 4 نفره از بروز شلوغی جلو گیری کرده و در عین حال نحوه ی قرار گیری آنها جذاب و انعطاف پذیر است.عرض آنها نباید از 1200 میلیمتر کمتر باشد.فضای جانبی میان خوانندگان نیز لازم است حداقل 900 میلیمتر باشد.بین میزهای موازی باید حداقل 1800 میلیمتر فاصله پیش بینی شود.در عین حال نباید در انتهای این میزها محلی را برای نشستن در نظر گرفت.


نور پردازی:

نور پردازی باید فضایی راحت برای مطالعه را بوجود آورد.موجب خستگی وخیرگی نشود،میزان گرما را افزایش ندهد وبه جلوه ی ساختمان بیفزاید.جهت بر آوردن موارد ذکر شده دو نوع نور وجود دارد:

1-نور مصنوعی                         2-نور طبیعی.

برای نور پروژه هم از نور طبیعی و هم از نور مصنوعی سقفی استفاده می شود.


روشنایی توصیه شده:

اتاق ها مطالعه(روزنامه و مجلات)200
میزهای مطالعه(کتابخانه های امانی)400
میزهای مطالعه(کتابخانه های مرجع)600
پیشخوان ها 600
مخزن بسته 100
صحافی 600
فهرست بندی،طبقه بندی و اتاق های مخزن400


آکوستیک:

هیچ استاندارد مشخصی در مورد آکوستیک کتابخانه وجود ندارد،اما اغلب حد تراز صداهای داخلی را 50 دسیبل(Db) تعیین می کنند.


تهویه ی مطبوع:

به منظور ایجاد بهترین شرایط برای نگهداری مواد و فنون،فضا باید عاری از هر گونه گرد وغبار اعم از گاز،مایع و اسید باشد ودما و رطوبت تحت کنترل باشد،چنین شرایطی تنها با نصب دستگاه کامل تهویه مطبوع امکان پذیر است.

 
گالری ها:


ساختار عمومی گالری ها:

فضای نمایشگاه بخش مهمی در این مجموعه به شمار می رود که خصوصیات آن بر مجموعه تاثیر می گذارد.تجربه فرد از فضای سه بعدی نمایشگاه نتیجه ی یک ادراک سریع است.این ادراک در محیطی با ساختار روشن،آسان تر و با خستگی کمتر به دست می آید تا در فضائی که ترکیب ضعیف و نا خوانایی دارد.نمایشگاه نوع خاصی از فضا است که در آن علاوه بر رابطه ی انسان،فضا یک رابطه ی پیچیده بین فضا و شئ وجود دارد.در قسمتهایی از نمایشگاه که دارای مجموعه های نمایشی ثابت است.معماری را می توان تا حد امکان با اشیاء تطبیق داد،ولی در قسمتهای قابل انعطاف،این امر فقط از طریق تزئینات و تمهیدات عملی است.


ترتیب قرار گیری اشیاء:

ترتیب اشیاء نمایشی به بازدیدکنندگان و خصوصیات اشیاء نمایش بستگی دارد.
رابطه ی بازدید کننده و شئ نمایشی به شرح زیر است:

1-هر چه نسبت بازدید کنندگان به اشیاء نمایشی کمتر باشد، امکان تمرکز واینکه هر بازدیدکننده بتواند آزادانه با شئ نمایشی ارتباط برقرار کند،بیشتر می شود.

2-در یک بازدید گروهی تماس نزدیک با شئ نمایشی بدون ایجاد مزاحمت برای سایر اعضاء گروه ممکن نیست. بازدیدکنندگان باید به ترتیبی گرداگرد شئ نمایشی قرار بگیرند که همگی فاصله شان تا آن مساوی باشد.


نورپردازی گالری ها:

الف)نور پردازی طبیعی(نور روز):

به دلایل اقتصادی،فیزیولوژیکی و تنوع،این نور پردازی هنوز بهترین وسیله ی روشنایی است و اگر مسائل حفاظتی اشیاء اجازه دهد ارجحیت،نور روز است.جهت نور ممکن است از بالا (عمودی)یا از پهلو(افقی)باشد.مدت هاست که ارزش نور پردازی از بالا در طراحی موزه ها استفاده می شود که امتیازات آن عبارتند از:
الف)نور پردازی از بالا روشی است راحت تر و ثابت تر در نور پردازی و کمتر در معرض موانع جنبی در داخل و خارج از بنا مانند ساختمانهای دیگر و درختان قرار می گیرد.
ب)نوری که از بالا به تصاویر یا سایر اشیاء به نمایش گذارده می تابد،قابل تنظیم است و تامین نور کافی و یکنواخت آن دیدی بسیار مناسب با حداقل بازتاب یا انحراف بوجود می آورد.
ج)امکان به نمایش گذاشتن اشیاء بیشتری را در فضای نمایشگاه امکان پذیر می سازد.
د)با توجه به حذف پنجره ها و کاهش راههای ارتباطی،فضای نمایشگاه از امنیت بیشتری برخوردار شده و تمهیدات امنیتی نیز کاهش می یابد.


ب)نور پردازی جانبی(افقی):

اینگونه نور پردازی از طریق پنجره ها و نور گیر های معمولی به اشکال و ابعاد مختلف و در مکانهای مناسب در دیوارها انجام می شود.پنجره ها و نورگیر ها معمولا یا در ارتفاعی که بازدید کننده قادر به دیدن محوطه ی بیرون باشد و یا در ارتفاعی بالاتر نصب می شود.
دیوارهایی که پنجره ها با ارتفاع معمولی بر روی آنها نصب شده،غالبا بدون استفاده هستند و علاوه بر آن اشیاء نمایشی که بر روی دیوار مقابل این پنجره ها نصب شده اند نیز به خاطر وجود نور از مقابل دارای انعکاس هستند که مانع دید کامل وروشن می گزدد.با این وجود،اینگونه پنجره ها برای اشیایی که روی دیگر دیوار ها و در زاویه ای درست نسبت به منبع نور قرار دارند،نور مناسب و دلپذیر به وجود می آورند.


ج)نور پردازی مصنوعی:

ملاحظات تکنیکی و مشکلات نگهداری مربوط به استفاده از نور مصنوعی از جمله عوامل موثر بر کاهش کاربرد نور مصنوعی در فضاهای نمایشگاهی بوده است.نور مصنوعی از منابع نقطه ای یا خطی تامین می گردد و از این رو چون سطوح تعدیل کننده شدت آن با نور فضا قابل مقایسه نیست،لذا دستیابی به شرایط مشابه نور روز نیز تا میزان محدودی امکان پذیر است.


حرکت و دسترسی گالری ها:

حرکت و دسترسی قسمتی از امر ارائه و نمایش اشیاء وعامل مهمی در سازماندهی فضائی نمایشگاه است.زیرا بطور نظری هیچ فضایی در منطقه ی نمایش اشیاء منحصرا به رفت و آمد اختصاص نداشته و هیج راهرو یا راه پله ای نباید حرکت سیال در این منطقه را محدود کند.دستیابی به این شرایط با اجتناب از مسائل روز امکان پذیر است.
الف)اجتناب از محدودیتهای با وقفه
ب)اجتناب از اختلاف سطوح زیاد


تنظیم شرایط محیطی:

رطوبت،دما و نور باعث فرسایش اشیاء‌می گردند،دمای15درجه سانتیگراد و رطوبت نسبی 60%برای اکثر نمایشگاهها مناسب می باشد.رطوبت نسبی نباید کم و زیاد گردد و این مساله با اشیاء نمایشی ارتباط مستقیم دارد،ولی در کل رطوبت نسبی 50% تا 6% توصیه می گردد.


تهویه ی مطبوع:

پیشرفت های علمی در امر خلق یک محیط مصنوعی،اکنون به مرحله ای رسیده است که امکان تامین مصنوعی شرایط جوی را به طور کامل فراهم ساخته است.در این شرایط ثابت،انعطاف پذیری و نظم را می توان در چهار چوب فضایی نمایشگاه تامین نمود.از جمله دیوارهای خارجی می توانند کاملا بسته بوده و به خوبی عایق شوند و در صورت وجود اشعه های نا مطلوب نوررر،می توان آنها را دقیق تر از نور روز بررسی و درمان کرد.


آکوستیک:

کنترل وطراحی آکوستیک باید هماهنگ با سایر جنبه های طراحی ساختمان نمایشگاه انجام شود.برای به حداقل رساندن نو فه ای که ناشی از نواحی و وسایل پر سر و صدا و شلوغ است،موقعیت ساختمان را باید در محلی ساکت و آرام پیش بینی نمود.در صورتی که یک منبع نوفه ی جهت دار در نزدیکی ساختمان قرار گرفته باشد ،می توان از عملکرد های مقاوم تر به عنوان مانع استفاده کرد و عملکردهای حساس تر را در فاصله ی بیشتری از منبع نوفه قرار داد.هماهنگی اصول آکوستیکی با خصوصیات معماری از یک سو مربوط به سبک معماری و سازماندهی فضایی آن می باشد و از سوی دیگر نیازمند توجه به خصوصیات مربوط به طراحی فنی ساختمان نمایشگاه قرار می گیرد.


حریق:

مقابله با حریق شامل مسئولیت حفظ متعلقات و حفاظت از بازدید کنندگان می باشد.بدیهی است نخستین اقدامات مقابله با آتش باید با شناخت محل،خصوصیات مصالح ساختمانی،مراقبت های لازم در بناهای مجاور،انتخاب مصالح ساختمانی مقاوم و پیشگشری لازم انجام پذیرد.بهتر است از به کار بردن هر گونه ماده قابل اشتعال به منظور تزئین و پوشاندن دیوارها خودداری شود.دقت بسیار باید به کار برد تا از اتصالات برق در سیستمهای الکتریکی خودداری شود.


ساختار عمومی فضاهای نمایشی:

ساختار عمومی فضاهای نمایشی می باید بر اساس سلسله مراتبی از فضاهای عمومی(مانند کارگاههای تولید نمایش و فضای کارمندان)استوار گردد و نحوه ی دسترسی به مجموعه فضای نمایشی و تردد در فضاهای داخلی آن با توجه به حریم محدوده فضایی بخشهای مختلف آن انجام گیرد.ساختار فضایی اینگونه ساختمانها را با توجه به اصول هدایت کننده می توان به دو عرصه بیرونی و درونی تقسیم نمود:
الف)عرصه ی بیرونی فضای نمایشی:این عرصه به طور کلی ارتباط مستقیم با تماشاگران است.
ب)عرصه ی درونی فضای نمایشی:این عرصه شامل کلیه ی فضاهایی است که مربوط به امور نمایشی و اداری می شوند و از این رو با کارکنان و بازیگران ارتباط مستقیم دارند.


شکل و انواع مختلف صحنه ی نمایش:

الف)تئاتر های دارای صحنه ی ایوانی که اینگونه تئاتر ها امکان نمایش فیلم را دارند.
ب)0تئاتر های دارای صحنه ی میدانی که صحنه از هر سو با تماشاچیان احاطه شده در اینگونه تئاتر ها حداکثر عمق میدان تماشاگران 6تا7 ردیف است و در صورتی که جایگاه در یک سطح باشد،حداکثر تماشاگر از 300الی 400 نفر بیشتر نخواهد بود.
ج)تئاتر های دارای صحنه ی هلالی یا صحنه ی آزادجلو آمده.در این تئاتر ها صحنه به قلب جایگاه تماشاگران کشیده شده و ورودیها معمولا در پشت صحنه و یا در داخل جایگاه تماشاگران قرار دارند.
د)نوع دیگر از تئاتر که ترکیبی از موارد بالاست در دوران ماصر مورد توجه طراحان بوده است.این نوع تئاتر با برخورداری از یک صحنه ی انعطاف پذیر برای تبدیل به شکلهای مختلف از خصوصیتی مستقل برخوردار است.صحنه در اینگونه از تئاتر ها می تواند با جابجایی صندلی ها و قسمتهایی از کف به صورت ایوانی-میدانی و هلالی ظاهر شود.به اینگونه صحنه ها چند شکلی می گویند.


شیب سالن نمایش:

در نمایشات تئاتری زنده معمولا از فاصله ی 12 متری ،حالتهای احساسی صورت بازیگران قابل روئیت نیست و حرکت آنها نیز از فاصله ی بیشتر از 20 متر نیز به خوبی دیده نمی شود.برای تامین دید بهتر تماشاگران لازم است تا کف جایگاه شیب ملایمی داشته باشد و یا به صورت پله ای طراحی شود.میزان شیب در طبقه ی همکف جایگاه برای حفظ امنیت تماشاگران و سهولت رفت و آمد افراد معلول که با صندلی چرخ دار حرکت می کنند،حداکثر 10% است و شیب های بیشتر به صورت پله ای باید طراحی شوند که حداکثر آن 35% است.


صندلی تماشاگران:

ابعاد صندلی تماشاگران طبق استاندارد ها حداقل عرض 45 سانتیمتر را باید داشته باشد و فاصله ی پشت تا پشت صندلی ها حداقل 90 سانتیمتر باشد و تا 1/1 متر نیز می تواند باشد.
حداکثر فاصله ی هر صندلی از در خروجی نباید از 15 متر بیشتر باشد و حداکثر فاصله ی هر صندلی از راهرو جانبی 450 سانتیمتر باشد و تعداد مجاز صندلی ها در هر ردیف به ازای هر راهرو 7 صندلی می باشد.بهترین چیدمان صندلی ها به صورت قوسی و اختصاص ندادن بهترین نقاط دید(مرکز)به راهرو می باشد.

اتاق رختکن(تنفس بازیگران):

این اتاق محل استراحت،رختکن و گریم بازیگران می باشد.در فضاهای نمایش کوچک یک اتاق 20 متر مربعی برای این منظور کافی است.ولی در فضاهای نمایش بزرگتر یک سالن غذاخوری یا آشپز خانه و محل استراحت جداگانه ای نیاز است.از این مکان یک اتاق پر و لباس،سرویس بهداشتی و آینه قدی،کمد وسایل و میز گریم برای گریم بازیگران قرار دارد.


اتاق سخنرانی:

در هنگام برگزاری جلسات سخنرانی در سالن نیاز به یک اتاق جهت میهمانان سخنران وجود دارد که قبل و بعد وبین سخنرانی از سخنران پذیرایی گردد.در این فضا که مساحت آن 30 متر مربع است ،سرویس های زنانه و مردانه ،محل نشستن و استراحت و سایر وسایل مانند کمد ،رختکن و ... وجود دارد.

نور پردازی صحنه:

نحوه ی تابیدن منابع نورانی در بالای صحنه و پلهای صحنه و پلهای روشنایی در بالای جایگاه تماشاگران قرار دارند،معمولا تحت زاویه ای بین 55 درجه تا 40 درجه است.به طوریکه تمام صحنه را از جلو تا عقب آن توسط یکی از عناصر نورانی و یا سایر آنها،پوشش داده شود.با افزایش ارتفاع منابع نور می توان دامنه ی پوشش آنها را نیز افزایش داد.


آکوستیک:

اکوستیک در هر فضای نمایشی قادر است تا انواع برنامه های نمایشی را تحت تاثیر قرار دهد و از ان جا که ایجاد تغییرات اساسی در وضعیت اکوستیک سالن های نمایش بسیار دشوار است، از این رو لازم است تا از ابتا تصمیمات لازم درباره ی خصوصیات اکوستیکی سالن های نمایشی گرفته شود .فضا های نمایشی باید در برابر کلیه نوفه های خارجی ناشی از صدای هواپیما ، ترافیک وهمهمه افراد در سالن انتظار عایق باشند و دستگاه های مکانیکی به گو.نه ای طراحی شده باشند که سطح نوفه ای که در داخل سالن نمایش ایجاد می شود از یک حد خاص تجاوز نکند . برای برنامه های نمایشی زنده در صورتی که حد اکثر تعداد تماشا گران 200 نفر باشند لزومی به استفاده از دستگاه های تقویت صدا نیست ودر صورت کاهش فاصله متوسط بین تماشاگران وبازیگران استفاده از تمهیدات اکوستیکی برای نمایشنامه های معمولی رضایت بخش می باشد . میزان شیب جایگاه همان قدر که برای شنیدن هم مهم است زیرا صدا در هنگام عبور از جایگاه به علت خاصیت جاذب بودن بدن تماشاگران ضعیف می شود ،از این رو با استفاده از باز تابنده های سقفی ،باید حد اقل شیب لازم را که مانع دیدتماشاگران نشود برای جایگاه در نظر گرفت.


ایمنی از حریق:

بروز نمایش در فضا های نمایشی  وخسارات وتلفات ناشی از ان اغب از عدم دقت در انتخاب وساخت موارد به کار رفته در ساختمان وتجهیزات ان ورعایت سایر پیش بینی های لازم برای جلو گیری از تو سعه ی اتش  وبه خصوص ایجاد دود می باشد . به طور کلی باید در اسکلت ساختمان حد اقل دو ساعت در مقابل اتش مقاومت داشته باشد واز مواد قابل اشتعال در ساخت دکور ها وبرای پوشاندن دیوار ها وسقف استفاده نشود و مواد جاذب صدا وسایر تجهیزات اکوستیکی نیز تا حد مطلوبی در مقابل اتش مقاومت داشته باشد . درتئاترها معمولا صحنه ی نمایش مهم ترین عامل ایجاد اتشودود است . برای مقابله با حریق بر روی صحنه می بایست اتش را درون چهار دیوار برج صحنه محبوس کرد وبا استفاده از جریان قوی هوا به سمت بالا که توسط دودکش اتوماتیک در بالای برج صحنه ایجاد می شود ،حرارت ودود را از تماشا گران دور نگاه داشت . نقشه وتجهیزات مربوط به پشت صحنه نیز باید به گونه ای طراحی شده باشد که از اتش سوزی جلو گیری کند ودر صورت بروز حریق در صحنه مانع گسترش ان به پشت صحنه شود . تجهیزات اطفا  حریق در فضا های نمایشی شامل کشف کننده های دود وحرارت ،شلنگ های قرقره ای ،کپسول های کربنیک و کپسول های پودری هستند. صحنه ی تئاتر هم در عین حال باید به سیستم اب پاش در بالای صحنه و بالای پرده ایمنی نیز مجهز بوده ودر ان شیر اب و سطل شن نیز پیش بینی شود . اغلب لوازم اطفا  حریق در راهرو ها قرار می گیرند و اگر وجود شان در این از قبل در نظر گرفته نشده باشد ،می توانند به موانع خطر ناکی تبدیل شوند واز این رو باید محل های خاصی را برای ان ها پیش بینی نمود .


استاندارد ها و ضوابط طراحی سینما:


سالن انتظار سینما:

طبق استانداردها و ضوابط طراحی سینما مصوب سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور حداقل میزان سطح اشتغال سالن انتظار سینما به ازای هر نفر 35 سانتیمتر مربع و حداقل حجم سرانه سالنهای سینما 5/1متر مربع می باشد.تعداد صندلیهای سالن به ازای هر 100 نفر 10 صندلی می باشد.در صورت داشتن اختلاف سطح سالن با بیرون حداکثر شیب راهرو ورودی 8% و عرض آن حداقل 2/1 متر می باشد.حداقل عرض ورودی سالن انتظار به ازای هر 100 نفر 56 سانتیمتر می باشد.


ورودی سینما:

به دلیل کار کردن سینما به مجتمع فرهنگی ، ورودی با ورودی مجتمع یکی است و فقط یک در برای ورود به سالن انتظار منظور می گردد.


گیشه بلیط فروشی:

گیشه در سینما باید در مکانی باشد که دید کافی بر فضای خارج سینما داشته باشد و در جایی باشد که صف مربوط به آن فراهم گردد و مردم در معبر عمومی و همچنین مانع ورود و خروج مردم از سینما نباشد.در گیشه بهتر است به درون سالن انتظار باز گردد ، ولی این در طوری نباشد که با باز شدن آن درون گیشه مشخص گردد و سطح آن به ازای هر نفر حداقل 3 متر مربع می باشد.


راهروهای سالن نمایش:

عرض راهروهای سالن را بر حسب تعداد جمعیت که از آن تخلیه می شوند محاسبه می شود.ولی نه یه این صورت که این عرض متغیر باشد.و اینگونه در نظر می گیریم که از تعداد جمعیت هر ردیف که در دو طرف آن راهرو می باشد، 60% آن از هر راهرو تخلیه می گردند.اگر عرض در خروجی سالن نمایش از عرض راهرو منتهی به آن بیشتر باشد باید حداقل فضایی برابر عرض خروجی جلوی در ورودی داشته باشد.حداکثر شیب مجاز در راهرو های سالن نمایش 8% می باشد و اگر شیب بیشتر باشد باید از پله در راهرو استفاده گردد که ارتفاع و عمق موثر پله باید طبق استاندارد ها باشد.پله ها ویا نقطه ی شروع شیب راهرو های سالن نمایش برای آگاهی تماشاگران باید با چراغ مخصوص روشن گردند.مصالح کف راهروها باید از مصالح غیر لغزنده و غیر اشتعال باشد.


صندلی تماشاگران:

استاندارد های صندلی تماشاگران در جداول ضمیمه آورده شده است . جنس و مصالح به کار رفته در صندلیهای سالن نمایش باید مقاوم ،قابل شست وشو ،غیر قابل اشتعال باشد و از نظر آکوستیکی،مقدار صدائی که آن ها جذب می کنند نباید به وجود ویا عدم وجود تماشاچی در آن ها وابسته باشد . چیدن صندلیها ی سالن نمایش مانند چیدمان صندلیهای آمفی تئاتر می باشد .


ورودی ها و خروجی های سالن سینما:

ورودی ها و خروجی های سالن نمایش سینما باید به گونه ای باشند که در معرض دید باشند و از ورود سر وصدا به داخل وخارج سالن جلو گیری کنند . حد اقل تعداد در خروجی سالن نمایش 2 عدد می باشد و فقط در موارد خاص مانند گنجایش سالن کمتر از 100 می تواند 1 عدد باشد . لازم به ذکر است که برای خروج از سالن نمایش بهتر از که در های سالن نمایش به طرف بیرون باز گردند . حد اقت فاصله دو در خروجی5 متر می باشد ونباید از در های یک لنگه استفاده نمود وباید از در های دو لنگه استفاده گردد . درهای سالن نمایش نباید قفل داشته باشند وبهتر است دارای ثابت کننده های فشاری باشند که با یک فشار روی آن ها،در ثابت گردد.


سرویس های بهداشتی سینما :

طراحی و اجرای ساختمانی قسمت های مختلف داخل سرویس های بهداشتی باید به گونه ای باشد که شست وشو وگندز دائی مستمر تمامی دیوارها و کف های سرویس میس گردد .


اتاق پروژ کتور وملحقات آن:

اتاق پروژ کتور شامل حد اقل 2 عدد پروژ کتور به ابعاد 100×60 سانتیمتر ،میز های بر گردان و باز بینی فیلم به ابعاد 80×120 سانتیمتر واتاق تقویت کننده های صدا می باشد . دستگاه هایی مانند رکتی نایر ،تابلوی اصلی برق اتاق پروژکتور ،ومسیر های نور سالن و قفسه های فلزی مخصوص نگهداری فیلم در فضاهای مستقل قرار دارند.اتاقک کوچکی جهت نگهداری باطریهای مخصوص روشنایی ایمنی سینما و سرویس بهداشتی در جنب اتاق پروژکتور قرار دارند.
ابعاد اتاق پروژکتور با توجه به ابعاد پروژکتور ها ، فواصل آنها از هم و از دیوارهای جانبی ،و میز های برگردان و بازبینی فیلم و دستگاههای تقویت صدا در نظر گرفته می شود.دیوارها و کف اتاق پروژکتور باید قابلیت 2 ساعت مقاومت در مقابل آتش سوزی را داشته باشند.مصالح به کار رفته در اتاق پروژکتور جهت نازک کاری و آکو ستیک نباید قابل احتراق باشند کف اتاق  پروژکتور برای انتقال کابلهای برق وصدا باید دو جداره بوده و کفپوش آن در مقابل برق عایق باشد . وجود شیر یا کبسول آتش نشانی در نزدیک اتاق پروژکتور نیز توصیه می گردد.


پرده نمایش فیلم:

نوع پرده سینما با توجه به ابعاد سالن ،قدرت پروژکتور ، بهره روشنایی پرده و میزان روشنایی مطلوب پرده انتخاب می شود . اندازه پرده با توجه به عرض سالن نمایش در قسمت جلوی آن ،ارتفاع سالن ، عمق سالن ودر نظر گرفتن فضائی در دو طرف پرده  برای رفت وآمد به پشت پرده و جمع شدن پرده محافظ تعیین می شود . پرده نمایش بهتر است دارای انحناء باشد :به خصوص در سالن های عریض، این انحناء کمانی از دایره به طول فاصله لنز پروژکتور از مرکز پرده می باشد . اسکلت نصب پرده ی نمایش باید بزرگتر از پرده باشد (30 سانتیمتر) تا نصب پرده آسان تر گردد واسکلت از دیوارپشت پرده باید به اندازه ای که برای نصب بلند گو ها مورد نیاز است (90 سانتیمتر) فاصله داشته باشد . وباید اشاره نمود که بهتر است دریچه های هواکش وخروجی هوا یا حتی ورود هوا ،پشت پرده تعبیه نگردد و اصولا سیستم های تاسیساتی  وتهویه ی هوا به گونه ای باشند که هوا در پشت پرده چرخش نداشته باشد.

 


برچست ها :
تعداد بازدید : 118

انواع ملات

تعداد نظرات : 0

انواع ملات


ملات ها

ملاتها داراي انواع گوناگوني به شرح زير مي‌باشند:


ملات گل و كاهگل
ماده چسباننده ملات گل و كاهگل، خاك رس است. پولكهاي خاك رس پس از مكيدن آب به صورت خميري در آمده و دانه‌هاي ماسه خاك را به يكديگر مي‌چسبانند. اين ملاتها از قديمي‌ترين ملاتها هستند و در نخستين ساختمانهايي كه بشر بنا كرده، به كار رفته است. هم اكنون نيز در ساختمانهاي خشتي و گلي و حتي آجري و سنگي بسياري از روستاها اين ملات به كار مي‌رود. براي ساختن ملات گل، آخوره مي‌بندند و در آن آب مي‌اندازند و صبر مي‌كنند تا پولكهاي خاك رس آب بمكند، پس از آن ملات را خوب ورز مي‌دهند و به مصرف مي‌رسانند.
چون ملات گل پس از خشك شدن جمع شده و ترك مي‌خورد، به آن كاه مي‌زنند كه آن را مسلح كرده و از ترك خوردن آن جلوگيري كنند. براي ساختن اين ملات نيز آخوره‌اي از خاك و كاه مي‌سازند و در آن آب مي‌اندازند تا خاك گل شده و كاه خيس خورده و نرم شود. پس از آن ملات را خوب ورز مي‌دهند و به مصرف مي‌رسانند. ملات كاهگل براي اندود ساختمانهاي گلي، زيرسازي اندود گچي و آب‌بندي بام ساختمانها مصرف مي‌شود. ملات كاهگل به علت سبكي وزن، عايق، حرارتي خوبي است و از اين رو در گذشته سقف زيرين شيروانيهاي دو پوشه را با اين ملات از داخل اندود مي‌كردند تا جلو ورود گرما از سقف را بگيرند. چنانچه در آب ملات كاهگل كمي نمك طعام اضافه كنند، به علت خاصيت جذب و نگهداري رطوبت كه در نمك وجود دارد، ملات بيشتر خميري مي‌ماند و بهتر جلو عبور آب را مي‌گيرد، به علاوه از آنجا كه نمك درجه انجماد آب را پايين مي‌آورد، در فصول سرد اين ملات ديرتر يخ مي‌زند، در ساختن كاهگل براي نما بايد از كاه نرم و ريز استفاده كرد. براي ساختن هر مترمكعب كاهگل، حدود 45 تا 50 كيلوگرم كاه لازم است. گل نيمچه كاه داراي كاه كمتري است و براي فرش كردن آجر روي بام در مناطق كم باران به مصرف مي‌رسد. گاهي اوقات به ملاتهاي گلي به منظور آب‌بندي و دوام بيشتر، امولسيون قير اضافه مي‌كنند. افزودن ماسه به ملات گل، سبب كاهش جمع‌شدگي و در نتيجه كاهش ترك‌خوردگي آن مي‌شود. افزودن كمي آهك يا سيمان نيز سبب اصلاح بعضي خاكها مي‌شود.


ملات گل آهك
دو اشكال عمده در ملات گل وجود دارد، يكي انقباض ناشي از خشك شدن و ترك خوردن و ديگري وارفتن ملات در آب و آب‌شستگي، افزودن آهك به خاك، اين دو اشكال را برطرف كرده و آن را تخفيف مي‌دهد. ملات گل‌آهك ملاتي است آبي و براي گرفتن نيازي به دي اكسيد كربن ندارد. سيليس و آلومين خاك رس در صورت وجود آب با آهك تركيب شده و سيليكات و آلومينات كلسيم به وجود مي‌آيد كه در برابر آب‌شستگي و وا رفتن مقاوم هستند. از اين رو براي اينكه ملات گل‌آهك خوب به عمل آيد، بايد مرطوب بماند. ملات گل‌آهك نيز مانند ملات گل از قديم در نواحي روستايي و به ويژه در نقاط مرطوب به كار رفته است. اين ملات در بعضي جاها، ملات حرامزاده يا گل حرامزاده ناميده مي‌شده است. اين ملات چون آبي است براي فرش كردن، آجركاري و سنگ‌كاري مناسب مي‌باشد.


ملات ساروج
پيش از اختراع سيمان، ملات ساروج را براي اندود و آب‌بندي كردن آب‌انبارها و حوضها مصرف مي‌كردند، ولي امروزه مصرف آن بسيار كم شده و ملات سيمان جاي آن را گرفته است. ملاتهاي ساروج مصرفي در ايران به دو گونه تقسيم مي‌شوند: ساروج گرم و ساروج سرد.


ملات ساروج گرم
ساروجهاي گرم در واقع نوعي ملات آهك آبي هستند كه از پختن و آسياب كردن سنگهاي آهكي رس‌دار به دست مي‌آيند و اين نوع ملاتها در جنوب ايران در كناره شمالي خليج فارس به كار مي‌رفته و پس از گذشت سالها در ساختمانهاي دريايي پابرجا مانده‌اند. مشهورترين ساروج از اين نوع متعلق به بندر خمير مي‌باشد.


ملات ساروج سرد
ماده چسباننده اين ملات از اختلاط آهك، خاكستر و آب حاصل مي‌شود، براي قوام و چسبندگي به آن خاك رس مي‌افزايند و ماسه بادي نيز در آن نقش پركنندگي و استخوان‌بندي دارد، براي جلوگيري از ترك‌خوردگي به ساروج، لوئي (پنبه جگن) يا موي بز مي‌زدند. خاكستر داراي مقدار زيادي سيليس غير بلوري است كه به هنگام اختلاط با دوغاب آهك با آن تركيب شده و سيليكات كلسيم به وجود مي‌آيد، ولي اين عمل به كندي پيش مي‌رود و از اين جهت ملات ساروج، كندگير است.
ملات ساروج از اختلاط 10 پيمانه گرد آهك شفكته، 7 پيمانه خاكستر الك شده، يك پيمانه خاك رس، يك پيمانه ماسه بادي، 30 تا 50 كيلوگرم لوئي (براي هر مترمكعب ملات)، آب به قدر كافي و ورز دادن آنها به دست مي‌آيد.


ملات گچ
ملات گچ خالص از پاشيدن گرد گچ در آب و به هم زدن آن به دست مي‌آيد. چنين ملاتي زودگير است و تنها براي كارهايي كه با سرعت انجام مي‌گيرد، مناسب مي‌باشد. براي اينكه بتوان با ملات گچ كار كرد، بايد زمان گيرش آن به تأخير افتد. افزودن خاك رس، خمير آهك و افزودنيهايي ديگر مانند سريشم نجاري آن را كندگير مي‌كنند.
ملات گچ خالص براي قشر مياني سفيدكاري و اتصال قطعات گچي مناسب، است همچنين در بعضي موارد براي اندودهاي زودگير مانند اندود آستر سقفهاي كاذب به كار مي‌رود.
در قشر رويه سفيدكاري، ملات گچ خالص به كار مي‌رود و براي اينكه فرصت كافي براي كار كردن با آن وجود داشته باشد، هنگام گرفتن آن را ورز مي‌دهند تا بلورهاي سوزني شكل گچ مهلتي براي در هم رفتن پيدا نكنند و ملات يكپارچه گچ درست نشود. چنين ملاتي را ملات گچ كشته مي‌نامند.
گچ كشته در تماس با اجسام، سفيدي پس مي‌دهد و بسيار نرم است. وجود آهك نشكفته، آهك دو آتشه (سوخته) و منيزي سوخته در ملاتهاي گچ، سبب ايجاد آلوئك در اندودهاي گچي مي‌شود.
ملات گچي مرمري در اندودكاري نقاط مرطوب و مكانهايي كه نياز به شستشو دارند، به مصرف مي‌رسد.


ملات گچ و خاك
افزودن خاك رسي به گچ به مقادير زياد آن را كندگير و ارزان مي‌كند، معمولاً نسبت خاك رس به گچ از 1 به 2 تا 1 به 1 تغيير مي‌كند كه ملات اخيرالذكر به ملات گچ نيم و نيم معروف بوده و متداول‌تر است.
مصرف ملات گچ در طاق‌زني و تيغه‌سازي و قشر آستر اندودكاريهاي داخل ساختمان است. براي ساختن آن مخلوط گچ و خاك را به آهستگي در آب پاشيده به هم مي‌زنند.


ملات گچ و ماسه
از اختلاط گچ با ماسه ريزدانه ملات گچ و ماسه ساخته مي‌شود كه مي‌توان از آن به جاي ملات گچ و خاك براي زيرسازي اندودها در نقاطي كه ماسه بادي يا ساحلي يا رودخانه‌اي ريزدانه فراوان است، استفاده كرد. انواع ماسه ريزدانه و دانه‌بندي آنها در استاندارد 301 ايران آمده است، درشت‌ترين دانه در ماسه براي اين نوع ملات، 2 ميليمتر ذكر گرديده است.


ملات گچ و پرليت
از پرليت منبسط و گچ، ملات سبكي ساخته مي‌شود كه جاذب صوتي مناسب و عايق حرارتي خوبي است. اندود پرليت و گچ از نفوذ آتش به اسكلت فولادي و بتن فولادي ساختمانها جلوگيري نموده و خطر گسترش آتش را كاهش مي‌دهد.


ملات گچ و آهك
ملات گچ براي مناطق خشك مناسب است و آن را نمي‌توان در نقاطي كه رطوبت نسبي هوا از 60% تجاوز مي‌كند، مصرف كرد. براي اين نواحي ملات گچ و آهك مناسب‌تر است. افزودن 3 پيمانه خمير آهك به يك پيمانه گچ يا دو قسمت وزني گرد آهك شكفته به يك قسمت گچ، آن را كندگير كرده و براي قشر رويي مناسب مي‌سازد. براي مناطق مرطوب، ملات گچ و آهك مذكور مناسب‌تر است، زيرا پس از مدتي كه از مصرف آن گذشت، آهك با گرفتن گاز كربن از هوا به سنگ آهك تبديل مي‌شود كه جسمي سخت و در برابر آب و بخار پايدار است.


ملات ماسه سيمان
ماده چسباننده اين ملات، سيمان پرتلند و ماده پركننده آن، ماسه است. اين ملات از نوع آبي و داراي مقاومت خوبي به ويژه در سنين اوليه است. ملات ماسه سيمان جمع مي‌شود و در سطوح بزرگ و بندكشيها تركهاي ريز (مويي) و درشت برمي‌دارد. آب برف و باران بخصوص در موقع بوران[1] به داخل اندود سيماني و بندكشيها نفوذ كرده و حتي گاهي به داخل ساختمان سرايت مي‌كنند. براي زودگير كردن ملات سيماني هيچگاه نبايد به آن گچ افزوده شود، زيرا چنين ملات و اندودي پس از مدتي متلاشي مي‌شود. وجود خاك رس در ماسه ملات سبب مي‌شود كه دور دانه‌هاي ماسه، دوغابي از خاك رس درست شود و سيمان نتواند به خوبي به آن بچسبد. وجود برخي مواد آلي در ملات، باعث ديرگير شدن آن مي‌شود. مواد سولفاتي موجود در ماسه، آب يا آجر مصرفي، باعث از هم گسيختگي ملات و كار آجري مي‌شود. به اين علت ميزان مواد مضر نظير خاك رس، مواد آلي و سولفاتها در ملات محدود شده است. در مواقعي كه خطر حمله سولفاتها مطرح است، بايد از سيمان ضد سولفات نوع 2 يا 5 يا سيمان پوزولاني استفاده شود. گاهي اوقات براي مقابله با حمله ضعيف سولفاتها و سرما، توصيه مي‌شود عيار سيمان در ملات بيشتر اختيار شود، ولي بايد در نظر داشت كه هنگام نشست نامتعادل، كارهاي پرسيمان تركهاي بزرگتري برمي‌دارند، در حالي كه در ملاتهاي ضعيف تركها در تمام كار پخش شده و به صورت مويي ظاهر مي‌شوند. براي شمشه‌گيري ملاتهاي سيمان، هرگز نبايد از گچ استفاده كرد، زيرا اين دو ملات، به ويژه در صورت وجود رطوبت با يكديگر تركيب شده و متلاشي مي‌شوند

--------------------------------------------------------------------------------

[1] باران يا برف توأم با باد، بوران ناميده مي‌شود.


ملاتهاي ماسه سيمان آهك (باتارد)
ملاتهاي ماسه سيمان با نسبتهاي مختلفي از سيمان و آهك و ماسه ساخته مي‌شوند كه متداول‌ترين آنها 6 : 1: 1 (يك حجم سيمان و يك حجم آهك و 6 حجم ماسه) و آب به مقدار كافي مي‌باشد. حجم ماده پركننده ملات، بايد حدود2 1/4 تا 3 برابر ماده چسباننده باشد و نمي‌تواند از اين حدود تجاوز كند، در صورت كمتر شدن، جمع‌شدگي و به دنبال آن ترك‌خوردگي اتفاق مي‌افتد و در صورت بيشتر شدن، كارآيي ملات كم مي‌شود. از سوي ديگر مقاومت ملاتهاي سيماني بيش از مقاديري است كه در كار بنايي لازم است. لذا براي اينكه با مصرف سيمان كمتر، كارآيي ملات كاهش نيابد، مي‌توان مقداري آهك جانشين سيمان نمود.


آهك علاوه بر تأمين كارآيي ملات سبب مي‌شود كه:
الف: نفوذپذيري آب در ملات و اندود كم شود.
ب: خميري بودن ملات بيشتر شده و از ترك‌خوردگي آن جلوگيري شود.
پ: با خاك موجود در ماسه ملات تركيب شده و از اثر بد آن در ملات جلوگيري كند.
ت: در مصرف سيمان صرفه‌جويي شود.
ث: قابليت نگهداري آب ملات افزايش يافته و ملات كارپذيرتر شود.
ج: ظرفيت حمل ماسه در ملات افزايش يابد.
ملاتهاي ماسه، سيمان، آهك در ايران به باتارد مشهور هستند كه لفظي فرانسوي است. علاوه بر ملات باتارد 6 :1:1 (نسبتهاي حجمي سيمان به آهك به ماسه) از ملاتهاي 1:2:9 و 1:3:12 نيز مي‌توان در كارهاي كم اهميت‌تر استفاده كرد، ولي در هر حال نسبت جمع مواد چسباننده به ماده پركننده نبايد از 1/3 كمتر باشد. هرچه مقدار آهك در ملات باتارد زيادتر شود، قابليت آب‌نگهداري و كارآيي ملات افزايش مي‌يابد، ولي در مقابل، مقاومت فشاري آن كاهش پيدا مي‌كند. بسته به اينكه كدام يك از اين دو ويژگي ملات براي طراح حائز اهميت بيشتري باشد، ملات مورد نظر انتخاب مي‌شود. به اين ترتيب ملاحظه مي‌گردد كه نبايد تصور كنيم هرچه ملات قوي‌تر باشد، بهتر است.


ملات سيمان بنايي
سيمان بنايي محصولي است كه در كشورهاي صنعتي به مقدار زياد توليد شده و در كارهاي بنايي كه مقاومت زياد مورد نظر نيست، مصرف مي‌شود. سيمان بنايي از اختلاط سيمان پرتلند معمولي با جسم پركننده بي‌اثري (از نظر شيميايي) مانند گرد سنگ آهك و مواد افزودني حبابساز، مرطوب كننده و دافع آب به دست مي‌آيد. حداقل درصد سيمان پرتلند در كشورهاي مختلف متفاوت است، در كشور سوئد اين نسبت (40%) و در ايالات متحده و كانادا (50%) و در بريتانيا (75%) مي‌باشد. منظور اصلي از مصرف سيمان بنايي، دستيابي به خاصيت خميري بهتر، كارآيي و آب‌نگهداري بيشتر و كاهش جمع‌شدگي ملات است. اختلاط اين نوع ملات در كارهاي بزرگ، بهتر و ساده‌تر انجام مي‌شود. بعضي سيمانهاي بنايي آميخته‌اي از سيمان پرتلند، آهك مرده و مواد مضاف هستند. در ملات سيماني نيز مي‌توان به جاي آهك، سيمان بنايي افزود.


ملاتهاي سيمان ـ پوزولاني و آهك ـ پوزولاني
اين قبيل ملاتها داراي سابقه ديرينه هستند، به طور كلي مواد پوزولاني به موادي گفته مي‌شود كه به تنهايي خاصيت چسبندگي ندارند، ولي با آهك و با وجود آب در درجه حرارتهاي عادي تركيب شده و نوعي سيمان توليد مي‌كنند. نام پوزولان از خاكستر آتشفشاني بسيار فعالي كه از ناحيه‌اي واقع در ايتاليا به نام پوزولي استخراج مي‌گرديد، گرفته شده است. به جاي سيمان پرتلند مي‌توان از سيمانهايي كه از آسياب كردن مواد پوزولاني و اختلاط با سيمان پرتلند يا آهك شكفته ساخته مي‌شوند، استفاده كرد. اين ملاتها در برابر حمله مواد شيميايي بخصوص سولفاتها پايدار هستند. مواد پوزولاني يا طبيعي هستند مانند پوكه سنگها و كف سنگهاي آتشفشاني و خاك دياتومه، يا مصنوعي مانند سرباره كوره آهنگدازي و گرد آجر، نمونه‌اي از اين ملاتها از مخلوط كردن گرد آجر و آهك در كشورهاي شرقي، ساخته و مصرف مي‌شده است كه در ايران به نام سرخي و در هندوستان به اسم سوركي و در مصر به نام حمرا نامگذاري شده است. بعضي مواد پوزولاني در درجه حرارتهاي عادي فعال نيستند، ولي در اثر گرم كردن تا دمايي معين، فعال و براي تركيب با آهك و سيمان آماده مي‌شوند.
ملاتهاي سيمان ـ پوزولاني و آهك ـ پوزولاني، ديرگير بوده و داراي مقاومت چندان زيادي نيستند ولي براي مصرف در نقاطي كه احتمال حمله سولفاتها موجود باشد، مناسبند.


ملات ماسه آهك
ماده پركننده اين ملات، ماسه و ماده چسباننده آن، آهك است. ملات ماسه آهك ملاتي است هوايي و براي گرفتن و سفت و سخت شدن به دي اكسيد كربن موجود در هوا نياز دارد. اين ملات براي مصرف لاي جرز مناسب نيست، زيرا دي اكسيد كربن لازم نمي‌تواند به داخل آن نفوذ كند و فقط سطح رويي آن كربناتي مي‌شود، از اين رو ملات براي اندود سطوح مناسب است. اين ملات براي گرفتن و سخت شدن بايد مرطوب بماند، زيرا در غياب آب عمل كربناتي شدن انجام نمي‌شود، از اين رو ملاتهاي آهكي را بايد در مكانهاي مرطوب به كار برد و تا پايان مدت عمل آمدن نمناك نگاه داشت. چنانچه ملات ماسه آهك قدري خاك داشته باشد (اصطلاحاً ماسه كفي)، بهتر است، زيرا از تركيب خاك ماسه با آهك، همان طور كه در ملات گل آهك گفته شد، تركيبهايي ايجاد مي‌شود كه گاز كربن هوا در آنها دخالتي نداشته و به گرفتن ملات به صورت آبي كمك مي‌كند. وجود آهك نشكفته، آهك دو آتشه (سوخته) و منيزي سوخته در ملات، سبب شكفتن بعدي آنها و ايجاد آلوئك در ملاتهاي آهكي و باتارد مي‌شود. مشخصات و دانه‌بندي ماسه براي ملات سيماني در استاندارد 299 ايران درج شده است.


ملاتهاي قيري
ملات قير از 5000 سال قبل، در ساختمانهايي نظير برج بابل به كار رفته است. امروزه ملات ماسه آسفالت را براي قشر رويه پياده‌روسازيها، پوشش محافظ قشر نم‌بندي بامها، پر كردن درز قطعات بتني كف پاركينگها و پياده‌روها و مانند اينها مصرف مي‌كنند


برچست ها :
تعداد بازدید : 66

سبک سازی در سازه های بتنی و فولادی

تعداد نظرات : 1

 سبک سازی در سازه های بتنی و فولادی


نیاز گسترده  و  روز  افزون  جامعه به ساختمان و مسکن وضرورت استفاده از روش ها و مصالح جدید به منظور افزایش سرعت ساخت سبک سازی افزایش عمر مفید ونیز مقاوم نمودن ساختمان در برابر زلزله را بیش از پیش مطرح کرده است .حل مشکلاتی نظیر زمان طولانی اجرا عمر مفید کم ویا هزینه زیاد اجرای ساختمان ها نیاز مند ارائه راهکار هائی به منظور استفاده عملی از روش های نوین ومصالح ساختمانی جدید جهت کاهش وزن و کاهش زمان ساخت , دوام بیشتر ونهایتا کاهش هزینه اجراست.سبک سازی یکی از مباحث نوین در علم ساختمان است که روز به روز در حال گسترش و پیشرفت میباشد.این فن اوری عبارتست از کاهش وزن تمام شده ساختمان با استفاده از تکنیک های نوین ساخت مصالح جدید و بهینه سازی روش های اجرا کاهش وزن ساختمان علاوه بر صرفه جویی در هزینه زمان و انرژی زیان های ناشی از حوادث طبیعی مانند زلزله را کاهش داده و صدمات ناشی از وزن زیاد ساختمان را به حداقل میرساند.
برای بکارگیری تکنیک های سبک سازی نخست باید به مسئله اول علل سنگین شدن وزن ساختمان توجه کافی شود پس از شناخت این علل و عوامل باید جهت حذف یا به حداقل رساندن تاثیر آنها ووزن تمام شده ساختمان تلاش نمود .
روش های سبک سازی ساختمان بطور عمده به دو دسته تقسیم میگردند :
۱- سبک کردن اجزای باربر ساختمان
۲- سبک کردن سازه ساختمان
بخش عمده ای از مباحث مربوط به سبک سازی وتکنیک های رایج در مورد دستیابی به وزن مناسب ساختمانی را در بر میگیرد که شامل:شناخت مصالح سبک رایج در صنعت ساختمان (در داخل و خاج کشور)وتکنولوژی استفاده از آنها, معیار های ارزیابی میزان کارایی این مصالح بعنوان مصالح سبک ومیزان تاثیر به کار گیری مصالح نو در کاهش وزن ساختمان هزینه و زمان مورد نیاز اجرای یک ساختمان.
تعریف مصالح سبک :مصالح سبک به مصالحی اطلاق میشود که وزن مخصوص انها از نمونه های مشابه کمتر بوده واستفاده از آنها به کاهش وزن کلی ساختمان بیانجامد.
مصالح سبک در یک تقسیم بندی کلی به سه دسته تقسیم میشوند:
۱- مصالح سبک سازه ای
۲- مصالح سبک غیر سازه ای
۳- سیستم ها
▪ مصالح سبک سازه ای:
به ان دسته از مصالح گفته میشود که در موارد سازه ای در بنا به کار برده میشوندبه سه نوع تقسیم میشوند:
۱- بتونی
۲- طبیعی
۳- صنعتی
▪ بتن سبک:
یکی از مصالح مهم و کار امد در صنعت ساختمان مدرن است و دارای کاربرد های متنوعی دارد.قاب های ساختمانی چند منطقه و دیوارهای جداکننده ,سقف های پوشاننده, صفحات انعطاف پذیر پل ها, عناصر پیش تنیده وپس تنیده وبقیه اجزا از جمله این مواد هستند در بسیاری از موارد فرم های معماری از تلفیق شده طرح های عملکرد ای میتواند به اسانی و بهتر از هر مصالح دیگر بوسیله بتن سبک حاصل شود.
انواع بتن سبک : در یک تقسیم بندی کلی به سه دسته زیر تقسیم میشوند:
۱- بتن سبک
۲- بتن اسفنجی
۳- بتن بدون ریز دانه
بکار گیری بتن سبک به عنوان یک نوع از مصالح ساختمانی نوین ضمن کاهش بار مرده ساختمان سرعت بسیار زیادی در اجرا بوجود می اورد.مزایای استفاده از بتن سبک سازه ای عبارتست از : بر خورداری از امتیاز سرعت در نصب ,انطباق با هر نوع نقشه ساختمانی ,وزن کم, مقاومت زیاد و به صرفه میباشد(بتن مصرفی در دیوار های غیر باربر(
مصارف تیر اهن را حذف کرده یا به حداقل ممکن کاهش میدهد و انرژی مصرفی اولیه ان ۱۰ درصد آجر هم حجم خود است.(بتن سبک سازه ای(
دارای خاصیت ویژه ای از نظر ایزولاسیون در برابر حرارت وصداست.(بتن های عایق حرارتی)
بتن سبک را میتوان از لحاظ هدف از کاربرد آن به سه دسته کلی تقسیم کرد:
۱) بتن سبک سازه ای
۲- بتن سبک مورد مصرف در واحد
۳- بتن غیر سازه ای (بتن عایق بندی و جداکننده)
کاربرد بتن سازه ای سبک در مرحله اول مبتنی بر ملاحظات اقتصادی است.
انواع بتن سازه ای سبک را میتوان با توجه به روش تولید انها بصورت زیر طبقه بندی کرد.
▪ بتن سبک دانه:
با استفاده از سنگ دانه های سبک ومتخلخل که وزن مخصوص ظاهری آنها کمتر از ۶/۲ میباشد.این نوع بتن بعنوان بتن دانه سبک شناخته میشود.
▪ بتن اسفنجی:
با ایجاد حفره های بزرگ در داخل بتن با ملات بدست میآید.این حفره ها باید به وضوح از حباب های فوق العاده ریز ناشی از حباب ریز قابل تشخیص باشند.انواع مختلف این نوع بتن با اسامی بتن اسفنجی بتن متخلخل وبتن کفی یا گازی شناخته میشوند.
بتن بدون ریز دانه :با حذف ریز دانه ها از مخلوط بطوریکه تعداد زیادی حفره های درونی در بتن ایجاد شوددر این موارد معمولا درشت دانه های معمولی مورد استفاده قرار میگیرند.این نوع بتن بدون ریز دانه شناخته میشود.
▪ بتن سبک دانه:
اولین تقسیم بندی را میتوان بین سنگدانه های طبیعی ومصنوعی قائل گردید.گروه اصلی سنگدانه های سبک طبیعی عبارت است از دیاتومه سنگ پا پوکه سنگ جوش های اتش فشانی وتوف به استثنای دیاتومه همه این ها دارای منشا آتش فشانی .
▪ سنگ دانه های طبیعی:
سنگ دانه های مصنوعی, رس, شیل و اسلیت منبسط شده ور میکولیت سر باره کوره ای سنگدانه کلینگر وپس مانده زغال کک.
بتن های بدست امده از سنگ دانه های سبک به سه دسته تقسیم میشوند:
▪ بتن ساز ه ای:
از رس وشیل منبسط شده وبه روش خاکستر های کلوخه ای , خاکستر بادی گندوله ای وسر بار منبسط شده ورس, اسلیت وشیل منبسط شده بدست میاید.
▪ بتن با مقاومت متوسط(نیمه سازه ای):
از پوکه سنگ ها و سنگ های آتشفشانی تولید میشود.
▪ بتن جدا کننده
بتن (عایق)از پرلیت وورمیکولیت حاصل میشود,
▪ بتن سبک با سبکدانه پلی استایرن
نمونه موردی از سنگ دانه های سبک تولید داخل
● سنگ دانه های سبک لیکا
ویژگی های عمومی دانه های لیکا :
▪ بافت متخلخل دانه های لیکا که از انبساط خاک رس و در نتیجه ایجاد ومحبوس شدن گازها در توده خمیری روان در دمای حدود ۱۲۰۰ در جه سانتی گراد بوجود می اید . از خصوصیات اساسی این دانه ها میباشد.
ـ نتیجه گیری:
کسب مقاومت فشاری در حد مقاومت سازه ای با استفاده از بتن سبک حاوی لیکا امکان پذیر است به کار گیری میکرو سیلیس در ساخت نمونه های بتن سبک باعث افزایش مقاومت فشاری میگردد.
استفاده از میکرو سیلیس باعث کاهش جذب حجمی وجذب مویینه بتن سبک حاوی لیکا میشود.
جمع شدگی ۹۰ روزه بتن سبک حاوی لیکا به کار گیری میکرو سیلیس کمتر از نمونه شاهد میباشد.
بطور کلی توصیه میگردد با توجه به منابع فراوان رس در کشور هم چنین تکنولوژی ساخت دانه های لیکا وساخت سازه های سبک بررسی و دا نه های بتن سبک حاوی لیکا در سطح گسترده تری انجام گردد ودستور العمل ها واستاندارد هایی برای استفاده از لیکا در صنعت ساختمان تدوین گردد.
▪ بتن اسفنجی:
یکی از راه های ساختن بتن سبک ایجاد حباب های گاز در ملات خمیری مخلوط بتن میباشدوحباب ها باید در ضمن اختلاط و تراکم وپایداری خود را حفظ کند.چنین بتنی بعنوان بتن اسفنجی یا متخلخل شناخته میشود
▪ بتن گازی :
این نوع بتن در نتیجه یک واکنش شیمیایی که گاز را در ملات تازه ایجاد میکند ساخته میشود. این بتن هنگامی که سخت میشود شامل تعداد زیادی حباب های گازی میباشد.
خواص بتن گازی یا بتن هوادار اتو کلاوه شده
این نوع بتن بعلت وزن کم وخواص عایق بندی حرارتی باعث کاهش جرم ساختمان وصرفه جویی در مصرف انرژی میگردد. بدین لحاظ کاربرد آن در سطح جهان در گسترش میباشد. از خواص عمده بتن گازی وزن مخصوص کم ,مقاومت مناسب عایق بندی حرارتی ومقاوم در برابر آتش قابل ذکر میباشد.از کاربرد های عمده بتن گازی برای کاربرد های نیمه سازه ای مانند پانل های سقف ودیوار مورد استفاده قرار میگیرند.
● وضعیت تولید بتن گازی در کشور
الف) مجتمع تولیدی وصنعتی سیپورکس(شرکت فر آورده های ساختمانی ایران)
ب) مجتمع تولیدی بنای سبک(هبلکس)
خواص بتن گازی:جرم حجمی ,جمع شدگی ناشی از خشک شدن ,جذب اب
ـ نتیجه گیری:
بتن گازی ماده ای است که نزدیک به ۷۰ سال سابقه کاربرد دارد به عنوان بتن سبک جهت تولید بلوک های سبک ساختمان ویا پانل های سبک مسلح ساختمانی دارد.خواص مطلوب شامل جرم حجمی پایین, نسبت مناسب مقاومت به جرم حجمی ,عایق بندی مناسب حرارتی وثبات حجمی وجمع شدگی ناشی از خشک شدن نسبتا پایین باعث شده است.این ماده در بسیاری از کشور های جهان با شرایط اقلیمی مختلف تولید و مورد استفاده قرار میگیرد.
▪ بتن کفی
با افزودن یک ماده کف زا معمولا بعضی شکل های پروتئین هیدرولیز شده یا صابون صمغی به مخلوط ساخته میشود.ماده کف زا در ضمن اختلاط با سرعت زیادی حباب های هوا را تولید میکند.هم چنین نسبت به بتن معمولی دارای مقاومت بهتری در مقابل آتش میباشد.
از مزایای دیگر استفاده از بتن اسفنجی ان است که میتوان آن را برید میخ را نگه میدارد وبه مقدار قابل قبولی پایا میباشد اگر چه درصد جذب آب این نوع بتن بالا است ولی سرعت نفوذ آب در آن مادامیکه حفره ها با مکش آب پر نشود پایین میباشد به این دلیل بتن اسفنجی مقاومت نسبی خوبی در مقابل یخبندان دارد واگر دوغابی شود میتوان از ان در ساختن دیوار ها استفاده نمود.
بتن سبک شامل :
۱- بتن سبکدانه
۲- بتن اسفنجی
۳- بتن بدون ریز دانه
بتن پلیمری سبک:بتن سبک امتیازاتی بر بتن معمولی دارد مانند وزن مخصوص کمتر عایق بودن حرارتی وکاهش ابعادی ومقاطع بتنی ولی دارای نقایصی مانند نفوذپذیری آب ضرورت به کار گیری روش های ویژه برای اتصال قطعات به یکدیگر وتحمل ار کمتر است.استفاده از بتن های پلیمری سبک در تهیه قطعات پیش ساخته نماهای ساختمانی وتزیینی متداول گردیده است.بتن پلیمری علاوه امتیازات بتن معمولی سبک دارای مقاومت فشاری بالا نفوذپذیری کم امکان رنگ پذیری وپذیرش طرح های تزیینی وامکان تهیه در ضخامت های کم میباشد.
▪ بتن الیافی:
بتن مسلح یا الیاف بتن الیافی بتنی است که با سیمان هیدرولیکی مصالح سنگی ریز دانه ودرشت دانه والیاف مجزا وغیر پیوسته ساخته میشود.هدف از مسلح نمودن بتن یا الیاف افزایش مقاومت کششی جلوگیری از توسعه ترک ها وافزایش سختی بوسیله انتقال تنش در عرض مقطع یک ترک میباشد.بدین ترتیب در مقایسه با بتن بدون الیاف امکان تغییر شکل های بزرگتری فراهم میشود.
ـ نتیجه گیری:
مصالح سبک بتنی در سه نوع بتن سبکدانه بتن اسفنجی وبتن بدون ریز دانه ارائه میشود که هر کدام از این موارد در کاهش وزن ساختمن اثر چشمگیری از بتنهای سبکدانه با انواع سبکدانه های طبیعی ومصنوعی تهیه میشود ودر موارد سازه ای نیمه سازه ای وغیر سازه ای مورد استفاده قرار میگیرند.بتن اسفنجی در دونوع بتن گازی واسفنجی ارائه میگردند که غالبا مصارف سازه ای دارند.بتن بدون ریز دانه نوع سوم بتن های سبک میباشد که در کاهش وزن بار مرده ساختمان نقش بسزایی دادر.بنا بر این ممکن است استفاده از مصالح سبک باعث کاهش هزینه تمام شده ساختمان نیز شود همانطور که استفاده از مصالح سبک بدون در بر داشتن هزینه اضافی میتواند نقش مناسبی در عایق سازی حرارتی ساختمان ایفا کند.
● مصالح سازه ای طبیعی:
چوب:چوب از جمله مصالح سبک سازه ای که تجربه های موفقی د راکثر کشور های جهان داشته است.
الف- مصالح چوبی:
چوب به عنوان یکی از مصالح ساختمانی دارای چند خاصیت با ارزش است مقاومت نسبی بالا مقدار چگالی کم ورسانایی کم در عین حال چوب چندین نقطه ضعف نیز دارد.در مقطع عرض دارای خواص متفاوت ا زجهات مختلف دادر.هم چنین چوب دراری قابلیت پوسیدن و اشتعال است.چوب سنگین تر معمولا مقاوم تر است بار بیشتری را تحمل میکند قابلیت هدایت حرارتی چوب کم است.وبه این دلیل برای ساختن عایق حرارتی مناسب است.چوب از لحاظ مصرف به اشکال مختلف چب های بریده شده چوب های ورقه ای وچوب های گرد تقسیم بندی میشوند.چوب های گرد:ضخامت بین ۱۴_۳۴سانتی متر ودرازای ۸/۱_۷/ متر دارندوبه دودسته گردبینه وتیر تقسیم میشوند.
▪ چوب های بریده شده :
۱- چهار تراش :
مقطع آن مربع است .مقطع ابعاد ان کمتر از ۲۰ سانتی متر و درازای ان ۴ یا ۵ متر است
۲- بینه:
از تقسیم یک گره بینه بدست میاید.
۳- الوار:
ممکن است چهار گوش یا سه گوش باشد که تقریبا راست وبدون گره است طول ان ۳ متر است.
▪ چوب های ورقه ای:
اغلب این ورقه ها بصورت روکش برای سطح تخته های مصنوعی مثل نئو پان وتیر استفاده میشود چوب های مصرفی در روکش سازی باید از مرغوبیت بالائی برخوردار باشد.
چوب های مصنوعی شامل تخته چند لایی :مزایای آن کم کردن پدیده هم کشیدگی و وا کشیدگی است
▪ تخته خرده چوب (نئوپان۹تخته فیبرها صفحات چوب سیمان):
این صفحات در برابر آتش کاملا مقاومند در برابر قارچ های چوب کاملا متفاوتنددر برابر اب ورطوبت وپوسیدگی سرما ویخبندان کاملا مقاومند عایق صدا وحرارت هستند سبک میباشد و در اکثر قسمت های ساختمان فابل مصرف است قابلیت نصب بر روی آجر وبتون را دارد از نظر اتصالات قابلیت های چوب را دارد و هم چنین قابل یخ زدن وپیچ کردن است.
۱- کانتکس :
از این محصول برای ساخت دیوار سقف کاذب ومانند این ها استفاده میشود.کانتکس از مصالحی است که عایق حرارت وصوت در برابر اتش سوزی است و به راحتی بر روی تیر های آهنی و چوبی و تیر چه های بتونی قابل نصب است.
۲- آندولین:
سقف پوشی است موج دار متشکل از الیاف گیاهی ومواد شیمیاییی ومصنوعی اشباع شده میباشد
۳- تخته های گلوکام:
بصورت های گوناگون در ساختمان به کار برده میشود.از جمله در اجرای اسکلت کف سازی قاب سازی چهار چوب بندی سقف وبام پی سازی پوشش دیوار ها وبام تزیین خارجی وپوشش خارجی عایق بندی حرارتی وصوتی نازک کاری سقف و دیوار های داخلی وپوششش کف.
ـ نتیجه گیری:
چوب از جمله مصالح سبک سازه ای میباشد که تجربه های موفقی در اکثر کشو ر های دنیا داشته است.بسیاری از بناهای چوبی در سر تا سر دنیا در برابر عوامل مختلف محیطی وطبیعی از جمله شرایط اقلیمی ونیرو های جانبی از جمله زلزله وباد مقاومت وپایداری بسیار خوبی از خود نشان دادند. در هر صورت مشکلات پایه ای در زمینه استفاده از این نع مصالح سبک علی الخصوص در زمینه سازه ای وجود دارد.هر چند که سایر کشور ها تجربه های موفقی دز زمینه استفاده از این نوع مصالح داشته اند.
ب- مصالح سبک صنعتی:
یکی از روش های سبک سازی ساختمان ها کاهش وزن تیغه های بار بر در ساختمان است.یکی از روش های نیمه پیش ساخته روش ساخت وساز به کمک پانل ها ی ساندویچی پیش ساخته تردی را نام بردکه با نام های تجاری مختلف از قبیل :پوما سپ وسیلانوبا این روش تا دو طبقه ساختمان با استفاده از باربری قطعات مورد نظر ساخته میگردد.
پانل هابه دو گروه تقسیم میشوند:
۱- سازه ای
۲- غیر سازه ای
پانل های سازه ای در موادر د سازه ای وغیر سازه ای بکار برده میشود
۱- پانل های ساندویچی یا بتن پاششی
۲- پانل با هسته لانه زنبوری
۳- پانل های اف.آر.پی
▪ پانل های ساندویچی با بتن پاششی
پانل های سه بعدی ساندویچی از جمله کامپوزیت های پلیمری میباشند.ساندویچ پانل مصرفی به عنوان نام وپوشش دیواری بصورت کنگره ای وصاف ونوع سقفی ان با بر جستگی هایی به صورت شادولاین میباشد.پانل های سقفی دیافراگم کف را تشکیل میدهد این پانل ها در کنار یکدیگر مستقر شده وروی پانل های دیوار نصب میگردند.پانل های دیوار علاوه بر این که جداکننده فضا های معماری هستند نقش دیوار بار برقائم و دیوار برشی در برابر بار های جانبی را هم ایفا میکنند.بنا بر این عموما در اینگونه سازه ها اسکلت فلزی یا بتنی وجو د نداردوساندویچ پانل به دلیل شکل خاص خود از ظرفیت بار بری بالایی ب خورداراست.ونیز از پانل های غیر بار بر در ساختمان علاوه بر کاهش وزن مزایاییی از قبیل یکپارچه بودن تیغه ها با سازه در برابر بار های جانبی را داراست

 

خصوصیات بتن سبک

بتن سبک ماده ای است با ترکیبات جدید و فوق العاده سبک و مقاوم .

مواد تشکیل دهنده بتن سبک عبارت است از ورموکولیت، پرلیت، سنگ بازالت و سیمان تیپ 2 و ...

در این بتن همانند بتنهای عادی ، از ماسه استفاده نمی شود.

عدم وجود ماسه باعث سبک و همگن شدن ساختار بتن گردیده و باعث می شود که مواد تشکیل دهنده که تقریبا" از یک خانواده می باشند و بهتر همدیگر را جذب کنند .

ساختمان این بتن متخلخل بوده و این مسئله پارامتر بسیار موثری است. چون تخلخل موجود در بتن باعث مقاوم شدن در برابر زلزله و عایق شدن در برابر صدا ، گرما و سرما می گردد .

ترکیبات این بتن به گونه ای عمل می کند که حالت ضد رطوبت به خود گرفته و به مانند بتن معمولی که جذب آب دارد عمل نکرده و آب را از خود دفع می کند .

این بتن تحت فشار مستقیم (پرس) ساخته می شود .

بدلیل شکل گیری بتن در فشار، ساختار آن دارا ی یکپارچگی قابل قبولی است .

بتن سبک در قالبهای طراحی شده توسط متخصصین ، بصورت یکپارچه ریخته می شود .

بدلیل یکپارچگی در نوع ساختمان بتن ، قطعه تولیدی از استحکام بالایی برخوردار شده و مقاومت بالایی نیز در برابر زلزله از خود نشان خواهد داد .

برای تقویت این بتن از یک یا چند لایه شبکه فلزی در داخل بتن استفاده شده که این حالت همانند مسلح کردن بتن معمولی بوسیله میلگرد می باشد .

هزینه تولید این نوع بتن از دیگر مواد ساختمانی به نسبت ویژگی آن پایینتر است.

زمان بسیار کمتری جهت تولید دیوار های بتنی سبک یا قطعات دیگر لازم است .

پرت مواد اولیه جهت تولید بتن سبک بسیار کمتر از بتن معمولی است. چون تمام مراحل تولید در محل مشخصی صورت گرفته و جهت تولید پروسه ای طراحی گردیده است .

بدلیل طراحی کلیه مراحل تولید و وجود نظارت بر تمامی این مراحل ماده تولیدی دارای استاندارد خاصی تعریف شده است . (مهندسی ساز)

خرید مصالح بطور عمده صورت می گیرد و هزینه کمتری برای سازنده در بر خواهد داشت و در نهایت خانه پیش ساخته با قیمت پائین تری عرضه می گردد .

قطعات تولیدی در کارخانه از آزمایشات کنترل کیفیت گذر کرده و در صورت تائید به بازار مصرف
عرضه می گردد .

بتن سبک مسطح بوده که می توان با یک ماستیک کاری ساده بر روی آن رنگ آمیزی کرد.


برچست ها :
تعداد بازدید : 659

فرم در معماری

تعداد نظرات : 0

فرم در معماری

از کل مطالب گفته شده این نتیجه حاصل می آید که فرم یک واژه باز ( از نظر گستره معنایی ) کلی ، نسبی و دارای مراتب است . لذا برای درک دقیق مفهوم آن و نیز منظور از بکار بردن آن می باید موارد ذیل را در نظر گرفت تا با توجه به منظر و موضع خاص بکارگیری این واژه کلیدی در درک آن دچار خطا و ابهام و سوء تاویل نگردید:

اول: فرم در مقوله هنر متضمن زیبایی محسوس و قابل درک ساختار اثر هنری نیز می باشد.

دوم: یکی از مراتب فرم در هنر نوع و گونه آثار است . هر مقوله از هنر یا هر نوع هنر خود دارای فرمی خاص می باشد مانند فرم ادبی ، موسیقیایی، تجسمی و غیره . فرم در ابتدا مرتبه کلی یا گونه اصلی یک اثر هنری را مشخص می کند و در مرحله بعد بر نوع یا گونه ای که اثر هنری در آن مقوله خاص بدان اختصاص دارد. دلالت می کند که این مرتبه با میزان دقت در جزئیات و عناصر تشکیل دهنده ساختاری و درک شباهت ها و دسته بندی آنها در الگوهای قابل تکرار فرمی ، قابلیت تزاید و بسط دارد. به طور مثال یک اثر هنری ادبی ممکن است به فرم شعر و نیز شعری به فرم غزل یا مثنوی و یا مثنوی عاشقانه یا حماسی باشد. لذا فرم طی مراتب مختلف نوع یا گونه یک اثر هنری را مشخص می کند.

سوم به طور کلی فرم بر تمامیت به فعلیت رسیده کار هنری دلالت دارد: لذا فرم تجلی وحدت کامل عوامل تشکیل دهنده اثر هنری می باشد که شامل : موضوع ، محتوا، ماده و فرم می باشد. علاوه بر این فرم به طور خاص بر روابط درونی و ساختار زیبایی شناختی حسی –ادراکی کلیت اثر هنری ( یا فرم آن به طور عام ) دلالت دارد.

چهارم : فرم اگر چه شکل را نیز در برمی گیرد ولی محدود به آن نیست. فرم یک مفهوم کلی است در صورتی که شکل جزئی بوده و بواسطه برخورد خطوط خارجی یک شی یا اجزای آن با محیط پیرامون تشخیص داده می شود. رنگ نیز جدای از فرم نیست و این دو عامل یعنی شکل و رنگ خود در واقع بخشی از فرم می باشند.

پنجم: مرتبه مهم فرم یک اثر هنری ، کیفیت ویژه ترکیب بندی یا کمپوزسیون عناصر تشکیل دهنده آن است. این مرتبه به لحاظ بررسی زیبائی شناختی ساختار آثار هنری دارای اهمیت ویژه ای است.

ششم: علاوه بر این فرم یک اثر هنری محدود به محدودیت خارجی یا ماده آن اثر نبوده و با آن ختم نمی شود بلکه فرم در ذهن مخاطب تداوم دارد. این امر موجب حرکت و تکامل ادراک و تائید یک اثر هنری در ذهن ، گردیده و احیاناً موجب برداشت های فردی بر مبنای تجربیات و پیش زمینه های منحصر به فرد ذهنی نیز می گردد. بعلاوه فرم به عنوان ساختار زیبایی شناختی یک اثر هنری ( اعم از روابط و نسبت های درونی و حالت جنبه های محسو س یا قابل مشاهده یک اثر هنری به واسطه بعدمندی فضایی و نیز محدوده و کیفیت شکلی فضایی اثر هنری ) تحت تاثیر قوای ادراکی بشر و قابلیت ها و محدودیت های آن مشخص و تعیین می گردد . لذا فرم از این حیث ( یعنی ساختار زیبایی شناختی ) دقیقاً بر مبنای الگوهای ادراکی ( یا قابل درک ) بشری می باشد.

هفتم: موجودیت فرم هر اثر هنری به عنوان ساختار زیبایی شناختی آن در هر مقوله از هنر به سه عامل ذیل قابل تجزیه است به عبارت دیگر  فرم هر اثر هنری به عنوان ساختار قابل درک زیبا شناختانه آن در سه رتبه وحدت یافته ذیل قابل تشخیص است.

۱-نوع واسطه ها یا گونه عناصر اولیه یا فرم قابل درک اجزاء تشکیل دهنده ساختار فرمی ، مانند نقطه ، خط، سطح و حجم در هنرهای بصری.

۲-کیفیات و کمیات قابل درک ( محسوس ) این عناصر یا اجزا به طور منفرد و ذاتی و یا نسبی و اکتسابی در مجموعه مانند شکل رنگ موقعیت ، اندازه و غیره .

۳- نظام ، قواعد و روابط فی ما بین عناصر با یکدیگر و کلیت مجموعه و نقش آنها در وحدت کل مجموعه . مانند هماهنگی ، نظم ، ریتم ، تناسبات، تعادل و غیره .

هشتم: فرم آثار هنرهای کاربردی دارای وجوهی دیگر می باشد.

۱- وجه عملکردی ، به ازای موضوع و محتوا ( که ماهیت وجودی شی هنری کاربردی را مشخص می کند.)

۲- وجه فنی شامل تاثیر تکنیک ، ابزار و ماده در فرم.

۳- وجه انسانی شامل تناسب فرم با ابعاد انسان و توانائی ها و ویژگی های زیستی وی .

نهم: فرم یک اثر هنری به طور کلی دارای وجه بیانی یا تاثیرگذار نیز می باشد. وجه بیانی فرم هنری در قالب سه نوع، یا سه فرم مختلف قابل تجلی در اثر هنری و قابل درک بواسطه مخاطب است )

۱- وجه بیانی انتزاعی ناب یا تجریدی

۲- وجه بیانی بازنمایی واقعیت یا شبیه سازی ( نشانه ای )

۳- وجه بیانی نمادین یا سمبولیک

در آخر می باید متذکر شد که هر یک از موارد نه گانه فوق الذکر در باب مفهوم فرم ، قابلیت بسط و تشریح در قالب چندین مقاله علمی را داراست.

               

۲- فرم و شکل

مفاهیم گشتالت و فرم در ارتباط نزدیک با یکدیگرند. هر دو لغت از ریشه Forma در زبان لاتین هستند و به این ترتیب می توان آن ها را تعریف نمود. «گشتالت یا شکل عبارت است از کلیت قابل رؤیت، محاط در حدود، کم و بیش مرکب از اجزاء و دارای وحدت کلی در تظاهر یک شیئی. در زیباشناختی فرم یا صورت تظاهر حسی و واضح یک شیئی است و این بیانی است که خود را در معرض قضاوت قرار می دهد. هر دو مفهوم گویای جلوه ظاهری یک شیی هستند اما هر دو باهم برابرنیستند.

 لوئی کان در این مورد می نویسد: «صورت با شکل یکی نیست. شکل به طرح مربوط است اما صورت به نمایش گذاشتن اجزاء جدائی ناپذیر می پردازد».

شکل دادن یعنی پردازش اشکال و این بدان معنی است که فرم به گونه ای انتخاب شود که با محتوا و ایده طرح تطابق داشته باشد. بر این اساس شکل پردازی صوری با توجه به فرم، وابسته عوامل گوناگون است. به عنوان مثال فرم یک گشودگی در یک دیوار بایستی تابع جنس و ساخت دیوار نیز باشد.

فرم یا صورت متأثر از محتوا است. به قول آدورنو: «میزان موفقیت زیباشناختی تابعی است از میزان موفقیت فرم در انتقال محتوا».شکل گویای نوع استفاده از صور (فرم ها) و نیز ارتباط آنها با یکدیگر است.

این دو مفهوم (شکل و صورت) چنان در هم تنیده اند که تنها از نظر تئوریک قابل تفکیک اند، چه در عمل هر صورتی شکل پردازی شده است و شکل هر چیز همیشه شامل صورت آن نیز هست.

۳- مشخصات بصری فرم

۳-۱- شکل : صفت اصلی مشخص کننده فرم است ، شکل نتیجه ترکیب معین وجوه و یالهای یک فرم است. به خط دور یک سطح یا محیط مرئی یک حجم اطلاق می شود و وسیله اصلی تشخیص و شناخت فرم یک شی می باشد از آنجا که شکل در غالب خطی ظاهر می شود که جدا کننده فرم از زمینه اش است بنابراین درک ما از شکل یک فرم بستگی به درجه تضاد بصری بین فرم و زمینه اش دارد.

شکل های اصلی

فرم ها به هر ترکیبی که باشند، گرایش ما این است که موضوع آنها در زمینه بصری خود به ساده ترین و منظم ترین اشکال تقلیل دهیم. هر چه یک شکل ساده تر و منظم تر باشد، آسانتر مشاهده و درک می شود. مهمترین اشکال منظم (‌اشکالی که دارای اضلاع مساوی متلاقی در زوایای مساوی اند) اشکال اصلی هستند که عبارتند از ۱) دایره ۲) مربع ۳) مثلث .

اجسام افلاطونی

از امتداد یا دوران اشکال اصلی ، احجامی با فرم های متمایز منظم و بسادگی قابل تشخیص به وجود می آیند. به این فرم ها اجسام افلاطونی اطلاق می شود. دایره ،کره و استوانه، مثلث، مخروط و هرم، مربع، مکعب را به وجود می آورد .

لوکور بوزیه درباره اجسام افلاطونی چنین می گوید : “مکعب ها ، مخروط ها، کره ها، استوانه ها یا هرم ها از فرم های اصلی و مهم به شمار می آیند. شکل آنها برای ما معلوم و متمایز و بدون ابهام می باشد. به همین دلیل است که آنها فرم های زیبایی هستند ، زیباترین فرم ها.

۳-۲- اندازه : ابعاد واقعی فرم ، طول ، عرض و عمق آن است . در حالیکه این ابعاد تناسبات فرم را معین می نمایند، مقیاس فرم توسط نسبت اندازه آن به اندازه سایر فرم های موجود در محیطش تعیین می شود.

۳-۳- رنگ : پرده رنگ (۱)شدت و ارزش رنگی وجه یک فرم است. رنگ مشخص ترین صفتی است که یک فرم را از محیطش متمایز می نماید. همچنین رنگ در بار بصری فرم اثر دارد.

۳-۴- بافت : مشخصات وجه یک فرم است ، بافت وجوه یک فرم ، بر قابل احساس بودن آنها و کیفیت انعکاس نورشان اثر دارد.

۳- ۵- مکان : محل قرارگیری فرم نسبت به محیط یا محدوده بصری اش می باشد.

۳-۶- جهت : وضعیت قرارگیری فرم است نسبت به سطح زمین ، نقاط پیرامون یا نسبت به فردی که به فرم نگاه می کند.

۳-۷- تعادل بصری : درجه سختی و پایداری یک فرم است ، تعادل بصری یک فرم بستگی به هندسه و جهت قرارگیری اش نسبت به سطح زمین و خط دید ما دارد.

تمامی مشخصات بصری فوق متاثر از شرایط نگرش ما هستند یعنی :

۱) پرسپکتیو یا زاویه دید ما

 ۲) فاصله ما از فرم

 ۳) شرایط نوری

 ۴) زمینه بصری که فرم را احاطه کرده است.

 

۴- فرم های با قاعده

همانطور که می دانیم فضا به وسیله عناصری که آن را محدود کرده اند مشخص یا اصطلاحاً تعریف می شود. این عناصر و ارتباطشان با یکدیگر هستند که شخصیت یک فضا را می سازند و به فضا فرم می دهند. اگر بخواهیم نظمی در دنیای بی نهایت وسیع فرم ها بوجود آوریم بناچار اولین قدم تقسیم کردن فرم ها به دو دسته فرم های باقاعده و فرم های بی قاعده است. فرم های باقاعده تابع قوانین هندسه هستند. پیام این فرمها دارای حشو زیاد است چرا که قابلیت پیش بینی در آنها زیاد است. ذهن می تواند با اطلاعات بسیار کمی این فرم ها را تکمیل و بازسازی کند.

فرم های با قاعده دارای استخوان بندی یا ساختار هستند که می تواند مثلاً یک محور تقارن یا طول های متشابه اضلاع یا زوایا یا کانونها و غیره باشد.

فرم بی قاعده فاقد ساختار است. این فرم قابل پیش بینی نیست و به این دلیل بدیع است. ما فرم های بی قاعده را براساس قانون تجربه در ارتباط با فرم های نظیرش که برای ما شناخته شده هستند می بینیم یا به عبارت دیگر تصویری را در ذهن ما تداعی می کنند.

فرم های با قاعده به ما مجال می دهند که آنها را ساده کنیم در حالی که فرم های آزاد قابل ساده کردن نیستند بلکه همان طور که گفته شد محتاج تداعی اند. دارای اطلاعات معنایی بیشتری بوده و فرم های بی قاعده دارای اطلاعات زیباشناختی بیشتر.

عامل دیگری که با بی قاعده بودن یا با قاعده بودن فرم در ارتباط بسیار نزدیک است (وزن) احساسی یک شیئ است. فرم های باقاعده و ساده سنگین تر از فرم های پیچیده به نظر می رسند. و فرم های عمودی سنگین تر از مایل. همچنین محل یک شکل در داخل یک ترکیب نیز بر روی این (وزن) اثر دارد: وقتی که این محل با ساختار مجموعه قابل تطبیق باشد و شکل به صورت منفرد و جداافتاده نباشد، بلکه به کلیت ترکیب وابسته باشد، سنگین تر به نظر می رسد.

آرتور شوپنهاور – ماده اصلی زیباشناختی ساختمان را در بازی میان (وزن)های احساسی مختلف می بیند. به نظر او به معرض دید درآوردن صفات مختلف فنی و فیزیکی مواد وظیفه اصلی معماری است.

تعادل نیز می تواند وابسته به نوع شکل باشد: فرم های ساده بخصوص فرم های متقارن متعادل تر از دیگران هستند. بدون توجه به جنس، بعضی از فرم ها را که مداوم و قوس دار باشند (نرم) و بقیه را که گوشه دار و شکسته هستند (سخت) احساس می کنیم.

فرم مفهومی است ذهنی و برای اینکه بتواند وجود داشته باشد احتیاج به چیزی هست که بتواند آن فرم را نشان دهد. فضا چیزی است سه بعدی و طبیعتاً شکل آن نیز سه بعدی است. عناصر تعیین کننده آنها خطوط هستند. فرم با قاعده یا هندسی در دوره های مختلف گاه کمتر و گاه بیشتر نقش غالب را داشته است.در نتیجه لازم دیدیم نکاتی درباره  انواع فرم های با قاعده را در این فصل بگنجانیم :

۴- ۱- افقی و عمودی

در هر نوع ادراک بصری خطوط افقی و عمودی بر خطوط مایل رجحان دارند چون اثر تحریکی آنها کمتر است. درک فرم های (خوابیده) یعنی فرم هائی که در جهت افقی گسترش دارند برای ما سهل تر – و به همین نسبت نیز دارای بداعت کمتری است – تا فرم های (ایستاده). این اختلاف اهمیت دو جهت باعث این می شود ک احساس فاصله نیز در این دو جهت با یکدیگر اختلاف پیدا کنند: یک فاصله ثابت در جهت قائم به نظر ما بیشتر می رسد تا در جهت افقی.

فرانک لویدرایت می گوید: (خودتان نگاه کنید تا ببینید که هر چیز جزئی در جهت قائم اهمیت زیادی پیدا می کند در حالی که تأکیدات در سطح افقی هیچ نقشی بازی نمی کنند.

۴-۲-  خط

در معماری، خطوط به عنوان حدود سطوح مطرح می شوند. این خطوط محدود کننده گاه کمتر و گاه بیشتر از (گویا)ئی برخوردار هستند. در معماری خط یونانی – به صورت حد دقیق یک سطح – به روشنی قابل دیدن است. خط و سطح مکمل یکدیگرند: تأکید بر یکی از اهمیت دیگری می کاهد. به عکس. پاول کله Klee صحبت از خط (فعال) می کند که سطح را (غیرفعال) می سازد و نیز خط (غیرفعال) که سطح را (فعال) می کند.

خط راست به عکس خط منحنی اثری مشخص و انعطاف ناپذیر در ذهن می گذارد. خط مستقیم مایل در مغایرت با خط مستقیم افقی و قائم دارای نوعی تحرک است.

هر سبک معماری از نظر فرم فضائی گویای یک محتوای ذهنی است. در طرح معماری بر حسب نوع آنچه که ساختمان بایستی بیان کننده آن باشد کمتر یا بیشتر از خطوط افقی و عمودی استفاده شده است. در رنسانس – که صراحت و منطق، مشخصه های آن هستند – خطوط افقی و عمودی نقش  اساسی را در تقسیم بندیها دارند در حالی که در سبک باروک از تکیه بر این خطوط برای بهتر نشان داده شدن خطوط مایل و منحنی صرفنظر شده است. قضاوت ما در مورد یک خط مایل همیشه در ارتباط با خطوط افقی و عمودی است. خط مایلی که از چپ پائین شروع می شود و به راست بالا می رود ارتقاء و به عکس آن خطی که از چپ بالا شروع می شود و به راست پائین می رسد مفهوم تنزل را به ذهن ما القاء می کند.

در مغایرت با خط راست، خط منحنی همیشه نشان دهنده نوعی تحرک است. پیت موندریان ارتباط بین این دو خط را چنین بیان می کند: (خط راست به معنی نمونه متکامل خط منحنی است اگر چه که دوم تطابق بیشتری با طبیعت دارد). در بین خطوط منحنی می توان دو نوع انحناء را از یکدیگر تشخیص داد: خط منحنی با قاعده یا هندسی مثل سهمی یا قسمتی از یک دایره و منحنی بی قاعده.

۴- ۳- سطح صاف

سطح از ابتدائی ترین عناصر معماری است. معماری از هر نوع که باشد نیازمند سطوح است – چون تنها سطوح هستند که فضای ساخته شده داخل را از محیط جدا می کنند – و هم نیازمند خطوطی که این سطوح را محدود می کنند اما با این وجود یک سبک می تواند بیشتر از خط و یا از سطح نقش پذیرفته باشد.

اتوواگنر در سال ۱۹۸۴ چنین پیش گویی کرده بود: (این سطوح صاف و فرم گرفته و استفاده از مواد جدید به وضع قدیمی آنهاست که بر معماری جدید فرمان خواهد راند) در طرح جدید برای فضا  به سطح صاف دیوار با مرزهای کاملاً مشخص به عنوان عنصر تعیین کننده فضا الویت داده شده است.

در سال ۱۹۲۹ با ساخته شدن پاوین بارسلون  به وسیله میس وان در روهه اولین ساختمان براساس این نگرش فضائی جدید ساخته شد.

زیگفرید گیدیون در این مورد می نویسد: (سطح که سابقاً بیان کننده چیزی نبود و حداکثر می شد از آن برای تزئین استفاده کرد اکنون مبنای ساخت تصویر می شود. همان طور که از زمان رنسانس پرسپکتیو بنیان اصلی و مشترک تمام سبک ها شد. با دستاوردهای فضا در مکتب کوبیسم و نتیجه آن که از بین رفتن دیدگاه یک نقطه ای بود سطح اهمیتی پیدا می کند که قبلاً هرگز نداشته است.

در آمریکا و بدون ارتباط با تحولات هنر اروپا فرانک لویدرایت در طرح هایش سطح را عنصر اولیه فرم پردازی قرار می دهد. در ساختمان هائی که میس وان در روهه ساخته است و از عناصر مسطح در آنها بهره گرفته است می توان یک استحاله از جهت قائم به جهت افقی را دید.

میادین شهری نیز سطوح افقی ای هستند که در تعیین شخصیت فضائی یک شهر نقش مهمی بازی می کنند.

۴-۴- سطح خمیده و منحنی

یک سطح می تواند بر روی یک صفحه مستوی یا بر روی یک صفحه خمیده قرار بگیرد. بر حسب نوع و جهت خمیدگی انواع مختلفی از سطوح مقعر یا محدب و یا گنبدی شکل و غیره بوجود می آیند.

بر حسب اینکه سطح خمیده برجسته یا گود باشد خود را در مقابل فضای محاط بر خودش قرار می دهد و یا اینکه آن را دربر می گیرد یا به عبارت دیگر (پس زننده) بودن و یا (دعوت کننده) بودن را القاء می کند. در حالت اول سطح خمیده نقش غالب را دارد و در حالت دوم فضا در قیاس بین سطح خمیده مقعر و محدب بایستی گفت که سطح محدب نقش غالب را دارد.

فرم مقعر برای تأکید ورودی بنا بسیار مناسب است: دو (بال) مثل دو بازو از هم باز شده اند و دیدار کننده را پذیرا می شوند و به او خوش آمد می گویند.

اگر در یک فرم از سطوح مقعر و محدب همزمان استفاده شود بطوری که این سطوح در یکدیگر تداخل کنند، این مجموعه ایجاد تنش می کند: بیننده دچار سرگردانی بین این دو حالت پس زننده و دعوت کننده می شود. سرگردانی حاصل از چنین تداخلی براساس تضاد بین ترکیب های تحریکی در ذهن ایجاد می شود.

در کلیسای رون شان این دیوارهای خمیده هستند که مثل ورودی های کلیساهای برومینی مؤمنین را به سوی خویش خوانده و پذیرا می شوند. سقف که به صورت محدب ساخته شده در تقابل کامل با دیوارهای مقعر است: یکی پس زننده و یکی دعوت کننده.

کلیسای رون شان

کلیساهای برومینی

این دوگانگی یا پس زدن و پیش خواندن در ذات کلیسا است و در نهایت یک صفت اصلی هر بنای مذهبی مسیحی است: کلیسا (قلعه خدا) است اما قلعه ای که به روی هر که خواستار نیکی است باز است، تقابل دو فرم مقعر و محدب برای به بیان درآوردن این ایده اصلی از طریق فرم مناسب ترین وسیله است.

در سالن سخنرانی کتابخانه ویپوری از خمیدگی های سقف به عنوان عناصر اکوستیک استفاده شده است. گذشته از آن تحرکی که این فرم سقف به سالن داده است فضای سالن را از خشکی و ملالت باری که نتیجه فرم نسبتاً کشیده آن است (تقریباً ۹ متر در ۲۹ متر) بیرون می آورد و گوئی که این امواج آویخته از سقف دو انتهای دور از هم سالن را به هم مربوط می کنند.

۴-۵- دایره

شکلی مرکزی درونگراست که ماهیتاً متعادل می باشد و مرکزیتی برای اطراف خود به وجود می آورد. با قرار دادن دایره در مرکزیت محل ، کیفیت مرکزیت داشتن آن تشدید می شود. وقتی دایره با فرم های راست یا زاویه دار ترکیب گردد یا عنصری در محیطش قرارگیرد حرکت دورانی آشکاری در آن ایجاد می شود.

فرم دایره از همه طرف ارزشی همگن دارد این بدان معنی است که دایره جهت نمی شناسد و به همین دلیل ترکیب تحریکی آن از ساده ترین نوع است.

فرم دایره حتی در دوران باستان به موازات ارزش نمادین خود نقشی بارز نیز در تعیین نسبت ها داشته است.

در معماری روم باستان دایره فرم غالب است که البته در سطح افقی یا پلان کمتر و در سطوح عمودی و به صورت قوس خیلی بیشتر شاهد آن هستیم.

مهمترین نمونه ساختمان گنبدی در این دوره قطعاً معبد پانتئون است که مدت یک و نیم هزاره در تاریخ فضا نقش اساسی داشت.

فرم دایره در سبک گوتیک نقش اولیه را از دست داد و استفاده از آن به معدود موارد اندکی مثل پنجره های گلسرخی محدود شد. عملکرد این فرم های دایره که اغلب در بالای در ورودی به کار می رفته اند چند جانبه بود: از طرفی نور کافی برای فضای داخلی از این پنجره ها تأمین می شد و از طرف دیگر این پنجره ها از ارزش و اهمیت نمادین بسیاری برخوردار بودند.

فرم دایره را می توان به عنوان مظهر خورشید یا گل سرخ که مظهری از مریم مقدس است دانست.

موزه گوگن هایم در نیویورک با رامپ های مارپیچش دوران جدیدی در ساختمان موزه ها را آغاز کرد: بجای تعداد زیادی فضاهای مجزا و در کنار هم قرار گرفته که امکان هر نوع جهت یابی را از تماشاگر می گرفت. با فرم مدور ساختمانش که از خارج نیز قابل رؤیت است ساختمان بطور کاملاً مشخص خودش را از محیط کاملاً متمایز نشان می دهد.

                                                                    

۴-۶- بیضی

بیضی تصویر دایره است بر روی یک صفحه که با صفحه دایره موازی نباشد. در تقابل با دایره، بیضی دارای دو جهت است که از آن دو یکی غالب است. در آمفی تئاترهای رومی برای اولین بار از این فرم در مقیاس بزرگ استفاده شده است.

در معماری مذهبی مسیحی دو نوع فضای اصلی وجود داشتند که اختلاط آنها چندان ساده نبود یکی نشان دهنده (راه) و دیگری نشانگر (مرکز) بود. در سبک باروک مستطیل که نمایانگر راه بود با دایره که نشان دهنده مرکز بود تلفیق شدند و نتیجه فرم بیضی بود که بعدها هم در تمام دوران این سبک فرم برتر باقی ماند.

در شکل بیضی تحرکی هست که در دایره نیست. منحنی های مقعر یا محدب که اکثراً یک قطعه از یک بیضی هستند همواره برای ایجاد ارتباط با محیط به کار گرفته شده اند. در شکل پردازی میادین حتی از این تحرک در فضای باز نیز استفاده شده است.

فرم بیضی را در معماری مدرن تقریباً فقط در ساختمان های ورزشی – متشابه با پیش نمونه های آن یعنی آمفی تئاتر رومی – می توان دید.

                                  

۴-۷- کره

فرمی کروی و بشدت سخت است. کره هم مانند دایره که مولد آن می باشد فرمی است که در محیطش حالت خود مرکزی و معمولاً تعادل دارد قرار گرفتن کره روی یک سطح شیب دار می تواند موجب حرکت دورانی آن گردد. کره در هر زاویه دیدی شکل دوران خود راحفظ می کند.

کره همان فضای دایره ای است و یا به عکس دایره تصویر یک کره است بروی یک سطح.

حد نهایت تقارن کاملترین نوع نظم و بیشترین تنوع، همگی در یک کره جمع اند، دارای ساده ترین فرم است و خطوط بیرونی آن دلپذیر می باشد و مستعدترین است برای بازی با نور. اما از آنجا که کره فاقد سطح مستوی است، از دیدگاه عملکرد چندان مناسب برای ساختن فضای معماری نیست.

اگرچه فرم کره به صورت کره کامل خیلی به ندرت به عنوان عنصر فرم پردازی معماری به کار گرفته می شود اما استفاده از فرم قسمتی از کره در معماری کاملاً معمول است. فرمی که بیش از همه از آن استفاده می شود و معادل قسمتی از کره به شمار می رود گنبد است. گنبد برای مدت زیادی تنها امکان ساختاری برای پوشاندن سقف های وسیع بدون استفاده از ستون بوده است. گنبد از طریق فرم کاملش مفهوم یک فضای فراگیر و بسته را تداعی می کند.

سقف های قطاعی یا پوست پسته ای مانند سقف اپرای سیدنی ساخته یورن اوتزون Jorn Utzon نیز در واقع قطعاتی از یک کره هستند با این اختلاف که در اینجا به عمد خواسته شده است که این قطعات خواص اصولی کره یعنی بسته بودن، جهت نداشتن و آرامش را به ذهن القاء نکنند.

۴-۸- مربع

معرف خلوص و منطق است شکلی ایستا و خنثی است و دارای جهت غالبی نمی باشد. بقیه راست گوشه ها را می توان تغییر شکل هایی از مربع دانست و به عبارت دیگر آنها برگردانی از اصل مربع هستند که توسط افزودن به ارتفاع یا عرض آن حاصل می شوند. مربع نیز همانند مثلث ، وقتی بریکی از اضلاعش تکیه دارد متعادل است و هنگامی که بر یکی از گوشه ها ایستاده است پویا می باشد.

مربع نیز مثل دایره همیشه دارای ارزش نمادین نیز بوده است. عدد چهار گویای چهار جهت آسمان است و نیز چهار فصل سال و به این دلیل عددی به حساب می آید کیهانی.

برخلاف دایره، مربع دارای دو جهت است. جهت دو محور تقارن شکل و یا جهت دو قطر آن. اما هیچکدام از این جهات غلبه ای بر جهات دیگر ندارد. در مربع تمام قسمت های محیط شکل هم ارزش نیستند. در اینجا چهار ضلع مساوی و چهار زاویه قائم داریم. در اینجا نقطه آغاز و پایانی داریم که اگرچه مشخص نیست اما وجود دارد. این نقطه می تواند بر هر کدام از چهارگوشه موجود منطبق باشد.

در مربع همیشه گوشه ها قائمه هستند. این زاویه از نظر ادراکی ساده ترین زاویه است. زاویه قائمه زاویه بین جهات اصلی افقی و عمودی است و به این دلیل ساده ترین ترکیب تحریکی را دارد.

۴-۹- مستطیل

مستطیل در بسیاری از خصائص کاملاً نظیر مربع است اما در چند مورد اساسی نیز وجوه اختلافی با آن دارد. در اینجا برخلاف مربع تنها اضلاع روبرو مساوی هستند. به این ترتیب مستطیل دارای درازا و پهنا است و دو جهت اصلی آن با یکدیگر هم ارزش نیستند.

مستطیل مورد استفاده ترین فرم در معماری است و فرم های مدور و مربع و بی قاعده در مقابل آن استثناء به نظر می رسند. البته در بعضی از سبک های معماری مثل باروک مستطیل در قیاس با سایر سبک ها کمتر مورد استفاده قرار می گرفته است.

۴-۱۰- مثلث و هرم

مثلث تعادل را القا می کند هنگامی که بر یک ضلعش تکیه دارد شکل کاملاً متعادلی است ووقتی به طور سرازیر بر یکی از رئوس خود قرار می گیرد ، یا ممکن است در حالت توازن بدون تعادل قرار گیرد یا ناپایدار باشد و منجر به افتادن به یک طرف شود.

ادراک بصری مثلث بستگی زیادی به استخوانبندی ساختار آن دارد. در مثلث نسبت بین اضلاع یا به عبارت دیگر فرم متغیر است و هم اندازه زوایا. تنها دو چیز بین دو مثلث کاملاً مختلف مشترک است یکی تعداد اضلاع و دیگری مجموع زوایای مثلث که همیشه ۱۸۰ درجه است. در بین تمام فرم های با قاعده که تاکنون از آنها صحبت کردیم مثلث بی قاعده ترین آنها است و این یکی از دلایل این است که چرا در مورد ادراک آن استخوانبندی ساختار اینقدر اهمیت دارد.

دایره، مربع و مثلث ساده ترین فرم ها هستند. در تمامی دنیا و در پایین ترین مراحل فرهنگ نیز از این سه فرم برای تزئین آثار هنری استفاده شده است. در حالی که دایره نمایانگر کمال و بسته بودن است مثلث نمودار سازندگی و در بعضی اوقات تهاجم است. دایره درون گرا و ایستا است و مثلث برون گرا و پویا . برخلاف مربع و مستطیل مثلث فرمی است ایستا. اجسام و فضاهائی که با استفاده از مثلث ساخته می شوند دارای استحکام بسیار زیادند و از این خاصیت در ساختمان های اسکلت چوبی استفاده شده است.

هرم از نظر احساسی دارای یک نوع دوگانگی خاص است: از طرفی ما سنگین تر شدن توده فزاینده هرم را – هرچه از بالا به پائین می آئیم – احساس می کنیم از طرف دیگر هر سطح هرم به طور چشمگیر هر چه بالاتر برویم جمع تر و جالب تر می شود. این دو نیروی متقابل ایجاد تنش شدیدی می کنند که هرم را به یکی از پرتحرک ترین فرم ها مبدل می سازد.

در معماری مدرن، ساختمان های اندکی به فرم هرم ساخته شده اند که در آنها بیش از هر چیز از فرم هرم برای شکل پردازی ظاهری ساختمان استفاده شده است.

                    

۴-۱۱- شش ضلعی و هشت ضلعی

هرچه تعداد اضلاع یک چندضلعی منتظم بیشتر باشد شباهت آن به دایره بیشتر خواهد بود.

یک شش ضلعی منتظم را می توان به شش مثلث متساوی الاضلاع تقسیم کرد که طبیعتاً هر کدام دارای سه زاویه، برابر ۶۰ درجه هستند. به خاطر این خاصیت است که اغلب از شش ضلعی به عنوان عنصر فرم پردازی در پلان استفاده می شود. در قیاس با مربع، شش ضلعی دارای چند امتیاز است: فاصله گوشه ها از مرکز مثل مربع زیاد نیست. البته در قیاس با دایره، دایره همین امتیاز را نسبت به شش ضلعی دارد اما در مقابل امکان کنار هم چیدن و ایجاد یک بافت قابل توسعه برای شش ضلعی بیشتر از دایره است.

وقتی که قاعده ساختمان ۶ یا ۸ ضلعی باشد از طرفی عمق ساختمان قابل درک است و از طرف دیگر جبهه ساختمان مشخص و مرئی باقی می ماند.

اغلب می بایستی که فرم مربع سقف یک کلیسا در محل تلاقی دو ناو تبدیل به دایره شود تا بتواند گنبد روی آن ساخته شود و برای این تبدیل از هشت ضلعی استفاده شده است. گذشته از این اغلب کلیساهای فرقه بابتیست در ایتالیا نیز به فرم هشت ضلعی ساخته شده اند که این البته مفهومی نمادین دارد به این معنی که آنها روز هشت را روز عروج عیسی مسیح و در این معنی روز زندگی جاوید می دانند.

                                      

۵- تغییر شکل فرم

سایر فرم ها- غیر از فرم های اصلی – همگی می توانند تغییر شکل هایی از اجسام افلاطونی به حساب آیند تغییر شکل هایی که در اثر دخل و تصرف در ابعاد، با برش یا افزایش قسمت هایی به آنها ایجاد می شوند.

تغییرات ابعادی

یک فرم می تواند با تغییر یک یاچند تن از ابعادش تغییر پیدا کند ولی هنوز هم هویت خانوادگی خود را داشته باشد.

تغییرات برشی

با برش قسمتی از حجم یک فرم می توان آن را تغییر شکل داد. یک فرم بسته به درجه عمل برشش ، می تواند هویت اولیه خود را حفظ کند یا به فرمی متعلق به خانواده دیگری تبدیل شود.

تغییرات الحاقی

یک فرم با الحاق قسمت هایی به حجم می تواند تغییر شکل پیدا کند. چگونگی عمل الحاق معین خواهد کرد که هویت فرم اولیه حفظ می شود یا تغییر پیدا می کند.

۵-۱- فرم های منظم و نامنظم

فرم های منظم به فرم هایی اطلاق می شود که اجزائشان به حالتی هماهنگ و منظم به هم مربوط شده باشند. به طور کلی آنها طبیعتاً متعادل و دارای یک یا چند محور تقارن می باشند. اجسام افلاطون مهمترین نمونه های فرم های منظم هستند. این فرم ها، حتی در صورت تغییر ابعاد و یا برش یا افزایش قسمت هایی به آنها باز هم می توانند حالت منظم خود را حفظ نمایند.

فرم های نامنظم آنهایی هستند که اجزاشان از نظر کیفیت نامتشابه بوده با یکدیگر به صورت ناهماهنگ مرتبط شوند . به طور کلی آنها نامتقارن و از فرم های منظم پویاتر می باشند آنها می توانند فرم های منظمی باشند که قسمت های نامنظمی را از آنها برداشته اند و یا ترکیب نامنظمی از فرم های منظم باشند.


برچست ها :
تعداد بازدید : 215

طراحی در اقلیم گرم و خشک

تعداد نظرات : 0


طراحی در اقلیم گرم و خشک

شناخت عوامل اقلیمی

اقلیم تا آنجا که با آسایش انسان رابطه بر قرار می کند نتیجه عواملی همچونتابش آفتاب -
دمای هوا – رطوبت هوا – وزش باد و میزان بارندگی است .
الف ) تابش آفتاب
تابش اشعه خورشید به سطح زمین باعث ایجاد گرمای طبیعی می شود .
ب ) دمای هوا
میزان گرما و سرمای شطح زمین عامل اصلی تعیین کننده درجه حرارت هوای بالای آن است .

هوا عبور دهنده کلیه طیف های نور خورشید بوده و در اثر دریافت اشعه خورشید دمای آن به طور مستقیم افزوده نمی گردد اما لایه های هوا به وسیله تماس با سطح زمین که در اثر دریافت اشعه خورشید گرم شده اند ; گرم می شوند و سپس لایه های گرم شده هوا , گرمای خود را به وسیله جابجایی به لایه های دیگر منتقل میکنند . جریان هوا و باد نیز باعث تماس بیشتر توده های عظیم هوا با سطح زمین شده و بدین طریق باعث گرمی هوا می شود.
و عکس این مطلب در زمستان و شب رخ می دهد . بدین ترتیب که هوا در اثر تماس با سطح زمین گرمای خود را از دست می دهد و سرد می شود . در نتیجه میزان تغییرات روزانه و سالانه درجه حرارت هوا به تغییرات درجه حرارت سطح مورد تماس آن بستگی دارد .
با توجه به این که سطح دریا ها خیلی آهسته تر از سطح زمین تحت تآثیر آفتاب گرم می شوند لذا میانگین درجه حرارت هوای بالای خشکی ها در تابستان بالا تر و در زمستان پایین تر از میانگین درجه حرارت هوای بالای دریاهاست .
ارتفاع از سطح دریا نیز تعیین کننده درجه حرارت هوا می باشد و در یک عرض جغرافیایی مشخص , مناطقی که در ارتفاع بیشتری قرار دارند سرد تر از مناطق پایین تر هستند .

ج ) رطوبت هوا

منظور از رطوبت هوا مقدار آبی است که به شکل بخار در هوا وجود دارد, که این بخار از طریق تبخیر آب سطح اقیانوس هاو دریا ها و همچنین سطوح مرطوبی چون گیاهان وارد هوا می شود. هر چه هوا گرم تر باشد بخار آب بیشتری را در خود نگه می دارند . به عنوان مثال ظرفیت پذیرش بخار آب در هوایی که دمای آن ۱۸ درجه سیلسیوس است سه برابر هوایی است که دمای آن ۲ درجه سیلسیوس می باشد . همچنین با کم شدن ارتفاع تراکم بخار آب در هوا زیاد می شود .

اقلیم گرم و خشک (ساختمان در این اقلیم)

در رابطه با شرایط زمستانی این مناطق، فرم ساختمان می‌تواند در طول محور شرقی- غربی گسترش یابد. اما شرایط تابستانی حکم بر فشردگی ساختمان نموده و داشتن فرمی مکعب شکل را ضروری می‌نماید در هر صورت با بریدن قسمتی از این مکعب و پر نمودن حفره ایجاد شده با سایه (سایه دیوار، درخت، پیچک، چفته مو) و هوای خنک شده بوسیله تبخیر آب سطح چمن برگ درختان، حوض و فواره می‌توان اقلیم نسبتاً مطلوبی در ساختمان ایجاد نمود در اطراف این باغچه داخلی پلان ساختمان می‌تواند آزاد باشد بدین ترتیب پلان کلی ساختمان در این مناطق بطرف داخل معطوف می‌گردد. آنچه بدین ترتیب برای مناطق گرم و خشک پیشنهاد می‌گردد همان فرم زیبا و مشهور خانه‌های سنتی ایران است که از دوران ماقبل تاریخ تاکنون نه تنها در مناطق داخلی ایران بلکه در نواحی خشک خاورمیانه نیز تکرار شده است.

ساختمانهای حیاط دار قدیمی بهترین فرم و ترکیب ممکن اجزاء یک ساختمان برای تعدیل اقلیم بشمار می‌روند. اطاقهای اینگونه منازل که فقط به داخل حیاط باز می‌شوند در برابر سرمای زمستان باد و طوفان شن که معمولاً در مناطق کویری در جریان است حفاظت می‌شوند. در زمستان اطاقهای رو به جنوب و در تابستان اطاقهای رو به شمال این مجموعه مورد استفاده قرار گرفته و بدین ترتیب محل زندگی نیز با اقلیم هماهنگ می‌گردد حیاطهای داخلی که شامل درخت، حوض و سطوح سبز گیاهان هستند یکی از مؤثرترین عوامل ایجاد رطوبت در هوای خشک اینگونه مناطق به شمار می‌روند. در شب هوای سرد مجاور پشت بام بطرف پائین حرکت کرده و در داخل حیاط و جسم دیوارها می‌ماند و به این ترتیب باعث افت حداکثر دمای هوای داخل حیاط در روز می‌شود در نتیجه در روز هنگامیکه دمای هوای خارجی و شدت تابش آفتاب به حداکثر می‌رسند هوای داخل ساختمان نسبتاً معتدل خواهد ماند.

تهویه موردنیاز اقلیم گرم و خشک در مناطق گرم و خشک باید میزان تهویه طبیعی در روز را به حداقل ممکن رساند، چون در اثر ورود هوای گرم خارج بداخل، دمای هوا و سطوح داخلی نیز افزایش می‌یابد. به خصوص در طول روز که سرعت باد زیاد و در نتیجه میزان تهویه طبیعی نیز زیاد است، تغییرات دمای هوای داخلی در سطحی نزدیک به دمای هوای خارج تغییر می‌نماید. از طرف دیگر ، چون رطوبت هوای اینگونه مناطق کم است. حتی با جریان هوایی با سرعت کم امکان سرد شدن بدن از طریق تبخیر عرق بدن وجود داشته و در نتیجه احتیاج به سرعت زیاد هوا برای خنک سازی از راه تبخیر لازم نمی‌باشد. سرعت هوا برای ایجاد چنین وضعیتی می‌تواند cm 15 در ثانیه باشد و این سرعتی است که در نتیجه اختلاف دمای سطوح و همچنین در نتیجه نفوذ هوای خارج بداخل از طریق درز پنجره‌ها ، در هوای اطاق بوجود می‌آید و بدین ترتیب نیازی به باز بودن پنجره‌ها نخواهد بود. در عصر و شب ، بدلیل پایین بودن دمای هوای خارج نسبت به دمای هوا و سطوح داخلی تهویه طبیعی امکان سریع خنک شدن هوای داخلی را بوجود می‌آورد.

نیاز به کوران در عصر و شب وجود دارد. وجود پنجره‌های باز شو را ضروری می‌سازد اما باید به این نکته توجه داشت که راندمان تهویه به اندازه پنجره‌ها متناسب نیست. با هماهنگ ساختن محل ، شکل و نحوه باز شدن پنجره‌ها، می‌توان اندازه آنها را بقدری کوچک انتخاب نمود که حرارت کسب شده از طریق آنها را به حداقل رسانده و در عین حال امکان تهویه بطور مفید را بوجود آورد. ضمناً باید به مشکل ورود گرد و غبار بداخل ساختمان نیز توجه داشت. در مناطقی که همیشه طوفان شن و گرد و غبار وجود دارد ساختمانهایی که بر روی پیلوتی قرار گرفته‌اند مقدار بسیار کمی از گرد و غبار و شن موجود در هوا را دریافت می‌نمایند ، چون معمولاً در ارتفاع بیش از m 10میزان شن وجود در هوا بشدت افت می‌نماید. چندی پیرامون اقلیم گرم و خشک دومین گروه بزرگ اقلیمی کشور است. محدوده جغرافیایی این پهنه اقلیمی عمدتاً در بخشهای مرکزی کشور و به صورت نوار باریکی در جنوب غربی کشور (دامنه‌های جنوب غربی رشته‌ کوههای زاگرس) گسترش یافته است. تنوع عرض جغرافیایی و ارتفاع نقاط مختلف واقع در این پهنه اقلیمی بسیار زیاد است در این اقلیم در شمالی‌ترین و جنوبی‌ترین نقطه کشور شرایط آب و هوایی مشابهی ایجاد شده، به طور مثال (در گز) که در شمالی‌ترین نقطه این پهنه اقلیمی قرار گرفته است (در عرض جغرافیایی º۳۷ شمالی) با ارتفاع ۵۰۰ متر از سطح دریا، پایین‌ترین (نی‌ریز) که در جنوبی‌ترین محدوده این پهنه قرار گرفته (در عرض جغرافیایی º۲۹ شمالی) با ارتفاع ۲۱۰۰ متر از سطح دریا، مرتفع ترین نقطه این گروه را تشکیل می‌دهند.

شرایط آب و هوایی کلیه زیرگروههای اقلیمی این گروه در زمستان نسبتاً سرد و در تابستان نیمه گرم و خشک است. شرایط حرارتی هوا در فصل زمستان امکان بسیار زیادی را جهت استفاده از انرژی خورشیدی در گرمایش ساختمان بوجود می‌آورد و به همین دلیل تقریباً در کلیه زیرگروههای واقع در این پهنه اقلیمی درصد سالانه امکان بهره‌گیری از انرژی خورشیدی بالاتر از درصد نیازهای دیگر است. در این گروه بدلیل پایین بودن رطوبت نسبی هوا بخصوص در فصل گرم در کلیه زیرگروههای اقلیمی می‌توان با بهره‌گیری از عملکرد مصالح ساختمانی سنگین در بخشی از فصل گرم سال شرایط حرارتی فضاهای داخلی را کنترل نمود. اما شدت گرمای هوا در گرمترین ماههای سال درحدی است که سرمایش مکانیکی را ضروری ‌می‌سازد. نوع سیستم مکانیکی مورد نیاز بدلیل بالا بودن رطوبت هوا و بدلیل گرمای شدید و هوا کولر گازی یا سیستم تهویه مطبوع و در سایر زیر گروههای این پهنه اقلیمی کولر آبی است.در هر صورت بهره‌گیری از انرژی خورشیدی ، کاهش اتلاف حرارت ساختمان و جلوگیری از تاثیر هوای گرم خارج و تابش شدید آفتاب بر ساختمان از اهداف عمده طراحی اقلیمی در این پهنه اقلیمی است.

دو اصل کلی برای طراحی اقلیمی در مناطق گرم و خشک

۱- جلو گیری از تاثیر هوای گرم در فضاهای داخلی مجموعه

الف. طراحی مناطق نیمه محافظت شده در خارج بنا

ب. استفاده از پوشش گیاهی برای خنک کردن محوطه

ج. استفاده از گیاهان در کنار دیوارهای خارجی ساختمان

د. استفاده از بام و دیوار دو جداره جهت تهویه در داخل پوسته ساختمان

ه. استفاده از پوسته‌های دو جداره جهت جابجایی حرارت

۲- محافظت ساختمان در برابر تابش آفتاب در مواقع گرم سال

الف. طراحی محوطه

ب. ایجاد سایه برای پنجره‌های رو به آفتاب تابستان

ج. شکل و جهت دادن به بدنة ساختمان به منظور کاهش اثر آفتاب تابستان

د. کاهش انعکاس زمین و سطوح بیرون از پنجره‌های رو به آفتاب تابستان

ه. تأمین سایه برای دیوارهایی که رو به آفتاب تابستانی هستند.

ی. ایجاد سایه برای پنجره‌های رو به آفتاب تابستان

هنر معماری در کویر

در استان یزد آثار و بناهای بسیاری وجود دارد که نظر پژوهشگران به آنان معطوف می گردد. نظیر (مساجد ، مدارس ، آب انبارها ، و حسینیه ها ) ولی بناهای یخچالهای قدیمی ، غریب ترین عناصری معماری هستند که با ایجاد یخچالهای برقی تقریبا به بوته فراموشی سپرده شده اند . در وجود یخچالها که روزگاری در قلب تابستانهای داغ وسوزان ، خنکای آب گوارا را به درون خانه می کشاند ، رمز و رازی وجود دارد که حکایت از معجزه فروتنانه خشت خام و دستهای پرتوان معمار فرزانه ای می کند تا عشق خدمت به خلق را در شاهکار معماری کویر به عرصه ظهور برساند . در حال حاضر تعداد معدودی از این یخچالها باقی مانده است که در اینجا سعی شده تا به ویژگی معماری و عملکرد خاص آن در ناحیه کویری پرداخته شود .
از پیشینه تاریخی یخچالها تا دوره صفویه اطلاعاتی در دست نیست . تنها در سفرنامه دکتر جان فرایر در قرن یازدهم اشاره می کند که « در این زمان ذخیره ساختن یخ ؛رسمی متداول و دیرین سال شمرده می شود و امکان آن می رود که همراه با مغولان وارد ایران گردیده است . همچنین شاردن، دورنمایی از شهر کاشان را درسفرنامه خود به تصویر می کشد و یخچالهای این شهر را در بیرون از قلعه و برج وباروی شهر نشان داده است . و به معماری یخچالها در اصفهان اشاراتی کرده است .
استان یزد نیز با توجه به کویری بودنش از این معماری بی بهره نبوده است و هنوز درجای جای آن از جمله به شهرستان میبد و ابرکوه نیز می توان آثاراین شاهکار معماری را مشاهده کرد . ولی قبل از هر چیز شایان ذکر است که فن ساختمانی و شیوه معماری در ساختمانهای یخچالها به گونه ای است که دقت و نکته سنجی سازندگان و معماران این واحدها را به نکات عمده ومهمی چون عایق کاری بنا ، حفظ برودت مناسب جهت نگهداری یخ ، مصالح ساختمانی و چگونگی تهیه یخ پرداخته شود.
یخچالها بطور عمده از سه قسمت تشکیل شده اند ، دیوار طویل سایه انداز ، مخزن یخ و حوضچه های تولید یخ .
۱- دیوار سایه انداز بسیار طویل و بلند می باشد ارتفاع این دیوارها که گاهی تا ۱۰ متر می رسد در طول روز از تابش آفتاب بر روی آبهای منجمد شده در حوضچه ها جلوگیری می کند . گاه جهت استحکام بیشتر دیوار سایه انداز اقدام به احداث پشت بندهای بزرگ در قسمت جنوبی دیوار می کردند . دیوارهای سایه انداز در پایین دارای ضخامتی زیاد بوده و به تدریج در بخشهای فوقانی از قطر آنها کاسته میشود .
۲- حوضچه های تهیه یخ : گودال مستطیل شکل است که به موازات دیوار سایه انداز و در بخش شمالی آن حفرشده و طول آن اندکی کمتر از طول دیوار وعمق آن ۳۰ الی ۵۰ سانتیمتر و گاه بیشتر بوده است . این گودال محل تهیه نخ در شبهای سرد زمستان بود .
۳- مخزن یخ: این مخازن معمولا در پشت دیوار سایه انداز و در بخش جنوبی آن و در بعضی موارد بوسیله یک یا چند مدخل ورودی به بخش شمالی راه می یابد . انبار یخ نیز گودالهای عمیق و بزرگی هستند که در وسط مخزن یخ حفرشده اند .شکل این گودالها در یخچالهای گنبد دار بصورت دایره با شعاعی تا حدود ۴ متر و گاه بیشتر می باشد. دیوار این گودالها از سنگ یا آجر یا اندود کاهگل ساخته می شد .و پشت آن با مصالح عایقی چون خاکه زغال و یا مصالح دیگر پر می گردد .جهت دستیابی به کف این گودالها از پله های کوچکی که در دیوار آن تعبیه می شد استفاده می گردید همچنین چاهی در بیرون از یخچال حفر کرده و بوسیله مجاری باریکی که درکف گودالهای یخ تعبیه می نمودند تا آب حاصل از ذوب یخ را به این چاهها هدایت می کردند .
میبد یکی از نمونه های نادر شهرهای باستانی ایران به شمار میرود که راههای باستانی این دیار پیر را سواران مادی و پارسی ، اشکانی و ساسانی در نوردیده اند و در دوره های بعد نیز کاروانهایی که از چهار سوی ایران بیابانهای مرکزی را می بریدند و در این پایگاه امن از تشویش بیابان می آسودند یکی از این راههای باستانی شاهراه ری –کرمان می باشد که مجموعه کاروانی رباط که متشکل از کاروانسرا ،چاپارخانه ، آب انبار و یخچال می باشد.در قسمتی از راه باستانی قرار دارد . ساختمان عظیم خشت و گلی یخچال میبد روبروی کاروانسرا واقع گردیده و با ایجاد خیابان کشی از این مجموعه مجزا گردیده است . این یخچال روزگاری عطش مسافران کویر را سیراب می نموده است .
محوطه یخبند میبد حوض گلی کم عمقی به مساحت تقریبی ۸۰۰ متر مربع و به عمق تقریبی نیم متر است دیوارهای بلند سایه انداز به ضخامت ۲ متر و به بلندی ۸ متر است که به چند طاق نما و ستون تقسیم شده است طول دیوار جنوبی ۴۲ متر و دیوارهای شرقی و غربی هر یک ۲۰ متر می باشد، یک درگاه اصلی به پهنای ۲و۲۰ و بلندی ۲ متر درمیان دیوارجنوبی به مخزن و گنبد راه دارد و تقریبا تمام رفت و آمدها وانبار کردن و تخلیه یخ از این درگاه صورت می گرفته است درگاه دیگری به قرینه آن در سمت شمال گنبد تعبیه شده که نقش چندانی نداشته و غالبا آنرا می بسته اند .درگاه اصلی نیز فقط در هنگام رفت و آمد باز می کرده اند مخزن قیفی یخچال را در زمین رسی سختی کنده اند ، قطردهانه این مخزن ۱۳ متر و گودی آن ۶ متراست . ارتفاع گنبد حدود ۱۵ متر می باشد پهنای دیوار خشتی جدار گنبد از پایین به بالا به طراز ماهرانه ای کاهش می یابد به گونه ای که پهنای خشت درنوک گنبد از ۲و۴۰ متر به ۲۰ سانتیمترمی رسد .
شهرباستانی ابرکوه نیز که پیشینه آن را به کیکاووس دومین پادشاه کیانیان می رسانند ازمعماری کویری نیز بهره جسته و درجای جای این خطه هنر و معماری کویری نظاره گر هر رهگذر می باشد . یخچال بزرگ ابرکوه که به یخچال آقایی معروف است در سمت غربی جاده آسفالته دیده می شود این بنا با پلانی مدور و حجمی مخروطی شکل یادگاری از دوران قاجاریه در ورودی شهر واقع شده است. در بعضی از یخچالهای مناطق کویری مانند ابرکوه علاوه بر دیواراصلی ، دیوارهای دیگری به موازات دیواراصلی ساخته می گردید ، به همان میزان تعداد حوضچه های تولید یخ بیشتر می شد بخصوص اینکه مخزن یخ نسبت به یخچالهای مشابه از حجم و فضای بیشتری برخوردار می باشد . مصالح بکار رفته در بنا سنگ وخشت و چوب و آهک می باشد که ابتدا حدود ۵۰ سانتیمتر را با سنگ و ملات ماسه وآهک بنا کرده اند و مابقی را با خشت و گل ساخته اند در شرق بنا سه دیوار چینه ای با فاصله ای معین ایجاد شده است تنها راه ورود به به یخچال دریچه کوچکی در پایین است که پس از وارد کردن یخ به درون یخچال از همین دریچه مقداری گیاه خشکیده بنام « ییزر» و علوفه مخصوص دیگری روی یخها می ریختند و بلافاصله دریچه را مسدود می کردند تا تابستان باقی بماند این یخچال در سالهای اخیر مرمت گردیده و سطح بیرونی آن با آجر و اندود کاهگل بازسازی شده است .
بطورکلی در معماری کویر ، کمتر راه حلی است که منحصرا یه یک مساله تعلق داشته باشدمعمار یزدی همیشه بایک تیر چند نشان را می زند . این مفهوم اساس تولید ، نشانه نبوغ و استعداد سازندگان یزدی است که در دیگر عرصه های تولید نیز به ظهور می رسد .
در خاتمه می توان افزود که اصول حاکم بر طرح افکنی تمامی یخچالها یکسان است و یخ باید عایقبندی شده و خشک بماند ولی علیرغم وجود مصالح مقاوم ومتناسب ، شرایط اقلیمی ، توسعه صنعت مدرن یخ سازی از منزلت فرهنگی این بناها کاسته است و جا دارد که ضمن بازسازی یخچالها ، آنان را به کاربری شایسته تبدیل نماید تا این شاهکار معماری از یاد رفته بار دیگر در کویر بدرخشد.


برچست ها :
تعداد بازدید : 1428

تدوین ساختار پایان نامه

تعداد نظرات : 0




فصل اوّل: سیر انتخاب موضوع و تصویب آن

۱-۱-۱- تنظیم برگ انتخاب موضوع

برای اعلام آمادگی انتخاب پایان‌نامة کارشناسی انتخاب موضوع و استاد راهنما و مشاور ضروری است. این کار در یک صفحه که در چهار نسخه تنظیم می‌گردد، صورت می‌گیرد (ر.ک. به پیوست شمارة ۱).

۱-۱-۲- شرایط انتخاب موضوع:

مطالعات اولیه به محقق امکان خواهد داد تا از میان موضوع‌های جذاب و مورد علاقة خود یکی را انتخاب نماید. ضروری است موضوع انتخابی از جوانب مختلف مورد دقت قرار گیرد. بدیهی است انتخاب عنوان مناسب در این مرحله بسیار اهمیت دارد؛ زیرا عنوان موضوع انتخابی، در مفهوم بیان کننده فشرده‌ای از تمامی پایان‌نامه در یک خط است. به طور معمول کلمات بکار رفته در عبارت عنوان رساله از لحاظ محتوی با معنی است به این صورت که مفاهیم کلی در کلمات ابتدایی، بیان می‌شود و در ادامه به ترتیب جزییات را معرفی می‌گردد. به طور مثال به این موضوع توجه کنید: »مهد کودکان نونهال ۳-۱ ساله شرکت نفت ایران». در این عنوان موضوع مورد نظر طراح یک مهد کودک است که اختصاص به نونهالان دختر و پسر، در حدود سنی کاملاً مشخص ۱ تا ۳ ساله دارد که همگی فرزندان کارکنان شرکت نفت کشور ایران هستند.توصیه می‌شود، برای موضوع مشخص شده چند عنوان تعیین شود و سپس از میان آنها بهترینشان انتخاب گردد.

۱-۱-۳- تصویب موضوع رساله:

برای اعلام درخواست انتخاب پایان‌نامه به گروه لازم است مجموعة چهاربرگ، موضوع پایان‌نامه، هدف انتخاب موضوع، توجیه موضوع، معرفی مقدماتی موقعیت زمین طرح، نمودار مقدماتی عملکردها و برنامه فیزیکی و همچنین زمانبندی فرآیند تدوین را با مشورت و هدایت استاد راهنما در یک دفترچه با کمک شیوه‌های متنوع ارائه مانند متن، شکل و عکس تنظیم گردد (ر.ک به پیوست شمارة ۲ ). موضوع رساله با اخذ تاییدیه از شورای گروه معماری دانشکده مجوز لازم را برای شروع تحقیق بدست می‌آورد.

 

فصل دوّم: مطالعات و مراحل تهیة اطلاعات

مقدمه:

در این قسمت محقق تلاش می‌کند تا موضوع تحقیق خود را به نحو مطلوب معرفی نماید. بدیهی است روشهای معرفی و ارایه بسیار متنوع خواهد بود. در این کتابچه استخوانبندی کُلی ارایه شده است. در رسالة علاوه بر طرح مسایل مربوط به تخصص معماری نکات ذیل باعث غنای هرچه بیشتر مطالب ارایه شده می‌گردد.

- تاریخچه کارهای انجام شده

- ارتباط موضوع تحقیق با کارهای قبلی

- موضوعات و مفاهیم علمی مرتبط با موضوع تحقیق

- اهمیت موضوع و هدف آن

- روش‌های انجام کار

- نتایج بدست آمده و تجزیه و تحلیل آنها

در بدنه اصلی هر رساله کارشناسی معماری سه قسمت اساسی قابل تشخیص است:

- مطالعات وضع موجود

- اصول بنیادی و ایده‌های ذهنی طراح

- طراحی معماری و تهیه نقشه‌های اجرایی

۱-۲-۱- مطالعات وضع موجود

در این فصل ما به کلیه عوامل پاسخده محیط گوش فرا می‌دهیم و یک یک آنها را اهمیت می‌دهیم. پاسخهای محیط را از نظر کمی و بدون هیچ گونه دخل و تصرف و مستقل از ارزش گذاری شخصی ثبت و گزارش می‌کنیم. مطالعات وضع موجود شامل: تحلیل الگوی نمونه، مطالعات فرهنگی و اجتماعی، مطالعات اقلیمی، ضوابط اجرایی و استانداردها، مطالعات الگوهای معماری بومی و جهانی، و در نهایت شناخت زمین طرح است. اطلاعات وضع موجود محیط، مجموع دانشی را برای طراح فراهم خواهد کرد تا به استناد نتایج ماخوذ از همه آنها با اعتقاد و اعتماد به نفس اقدام به تحلیل داده‌ها و سپس طراحی معماری بنماید.

۱-۲-۲- تحلیل الگوی نمونه

برای ارایة موضوعی جدید یکی از مراحل شناخت آن، بررسی یکی از نمونه‌های ساخته شده‌ای است که تا حد ممکن به موضوع مورد نظر ما نزدیک باشد. به عبارت دیگر عواملی که در بوجود آمدن آن ساخته مؤثر بوده‌اند، از بسیاری جهات با عوامل مورد نظر ما مشترک باشند. از اینرو اقدام به شناخت و تحلیل مرحله به مرحله خواهیم کرد. به طور مثال مطالعة معماری یک بنا ما را به شناخت موارد کلی و جزیی که منجر به ساخت آن گشته رهنمون می‌سازد. بنابراین یک بنا مناسب با طرح می تواند از جنبه‌های نظری مثل مبانی فکری معمار، خواسته‌های عملکردی و زیبایی‌شناسانة استفاده کننده‌ها و نیز روحیات اجتمایی غالب تودة مردم، و همچنین جنبه‌های عملی مثل موقعیت جغرافیایی، اقلیمی، تکنولوژیکی و مسایل بی‌شمار شهری مورد بررسی قرار گیرد.

  • ارایة نقطه نظرهای معمار در درجة اوّل به صورت ماکت در مقیاس مناسب، در درجة دوّم به صورت تصویر و دیاگرام، در مرتبة بعد به صورت نوشته و در نهایت گفتار خواهد بود از اینرو توجه هنرجویان عزیز را به ارایة دانش و فن معماری تحت مراحل فوق جلب می‌نماید.

۱-۲-۳- مطالعات فرهنگی و اجتماعی

آداب و رسوم رایج در بین مردم یک منطقه در نوع زندگی آنها بسیار تأثیر‌گذار است. این آداب و رسوم از گذشته‌ای بس دور تا زمان حال در کشاکش تاریخ همراهی شده‌اند و احتمالاً در آینده نیز ادامه پیدا کنند. آنها در مجموع همه باورهایی هستند که مردم در تماس با آنها راحت و دلخوشند و علایق آنها را به اکنون و همچنین امید آنها را به آینده معنا می‌بخشد. آنها شامل مذهب، سابقة تاریخی، نوع کار و معیشت، جشن‌ها، سوگواری‌ها، ورزش، رقص‌، پوشاک، اوقات فراغت، سواد و … هستند. با توجه به مطالب فوق سوالهایی مطرح می‌شود که:

مردم چه انتظاری از محیطی که در آن زندگی می‌کنند، دارند؟

با توجه به امکانات در دسترس و دانش روز خود چگونه این محیط را سامان می‌دهند؟

و در مجموع عکس‌العمل آنها در برابر رویدادهای محیط چگونه است؟

۱-۲-۴- مطالعات اقلیمی

شرایط محیط مستقیماّ بر موجودات مؤثر است و آنها را وادار به واکنش می‌کند بنابراین شناخت عوامل اقلیمی به ما کمک می‌کند تا بتوانیم قدرت پیش بینی بیابیم و بتوانیم با اتخاذ تدابیری مناسب، بدون حذف کامل هیچکدام از آنها، هر یک را در بهترین وضعیت استفاده نماییم.

- تابش خورشید: قبلاّ می‌دانیم که تابش خورشید از جانب شرق به غرب صورت می‌گیرد. ضروری است که حرکت خورشید را در سه حالت از هنگام برخاستن تا غروب آن در دو زمان مشخص اول تیر ماه و همچنین اول دی ماه در نظر بگیریم؛ زاویة حداقل سحرگاهی (زاویة سمتی و ارتفاعی) یا زاویه‌ای که تحت آن بدنه‌های رو به شرق بناها نورانی می‌شوند. زاویة حداکثر در هنگام ظهر یعنی ساعت دوازده و همچنین زاویة حداقل در هنگام غروب که در واقع تابش مستقیم پرتو نور خورشید بر بدنه‌ها ساختمانها قطع می‌گردد. با توجه به این اطلاعات قادر خواهیم بود بر پیش آمدگی و پس رفتگی بناهای موجود بخوبی اشراف پیدا کنیم و در طراحی سایبان‌ها و تابش بندهای افقی و عمودی بناهای جدید تسلط لازم را داشته باشیم. در کتاب‌های مربوط به اقلیم و معماری حتی میزان شدت انرژی تابشی روی بدنه‌های افقی و عمودی به وسیلة نودارهایی نشان داده شده است.

- باد: وزش باد در صورتی که موافق انتظار باشد بعنوان باد مطلوب و در غیر اینصورت باد را نامطلوب به حساب می‌آوریم. بنابراین با شناخت بادهای زمستانی و تابستانی از نظر راستا و شدت وزش و نیاز آنها در ساعات مختلف شب و روز می‌توان اقدامات ضروری را برای بهینه سازی شرایط زیست به عمل آورد.

درجة حرارت: دمای هوای محیط به عواملی چند بستگی دارد. ولی در هر حال درجة هوا در سایه مورد نظر است که در نمودارهایی که به وسیلة سازمان هواشناسی منتشر می‌شود قابل استفاده است.

- رطوبت: رطوبت تا اندازة معینی بسیار مورد نیاز و مفرح است امّا در صورتی که مقدار آن از حد معین بالاتر و یا پایین‌تر بشود شرایط آسایش طاقت‌فرسا می‌شود. در ضمن میزان رطوبت با دمای هوا و جریان هوا ارتباط دارد. میزان رطوبت در ساعات مختلف شبانه روز طی نمودارهایی از طرف سازمان سازمان هواشناسی بطور منظم منتشر می‌شود.

- پوشش گیاهی: نوع گیاهان در ایجاد شرایط مناسب زندگی از نظر ایجاد تعادل درجة حرارت، تابش و رطوبت محیط بسیار مؤثر است. در اولین مراقبت در این زمینه، بهتر است حجم سبزینه از نظر سطح سبز، درخت‌های خزان دار و درختان همیشه سبز مورد توجه قرار گیرد.

۱-۲-۵- ضوابط اجرایی و استانداردها

کلیة اندازه و ابعادی که در طراحی در معنای عام و در معنای خاص می‌گنجد را شامل می‌شود. استانداردها در حقیقت اندازه‌ها وابعاد تجربه شده و پیشنهاد شده‌ای هستند که غالباً در کتاب‌های مشخص مانند ‹Time saver› قابل دستیابی است.

۱-۲-۶- مطالعات الگوهای معماری بومی و جهانی

معماری بومی نوعی از شرایط را معرفی می‌کند که سالها عمر کرده‌اند و زندگی آنها همزبان با زندگی آدمیان شکل گرفته است. از اینرو آنها را به عنوان عناصری که بسیار قابل اعتماد هستند می‌توان نخستین سرچشمه‌های عملی معماری نوبنیاد دانست. الگوها شامل بزرگترین و کوچکترین حجم‌ها در پیکره و نیز بزرگترین و کوچکترین شکل‌ها در پلان است و همچنین ارتباط فضایی، تنوع شکلی و حجمی، نوع مصالح و همجواری آنها در کنار یکدیگر، استخوانبندی بنا، شالوده سازی، رنگ، نقش‌های تزئینی، مبلمان فضاها، فن گرم کردن و سرد کردن بنا، سلسله مراتب عملکرد در بنا، خط زمین و آسمان، پیمون کردن بنا، گردش در بنا و … از جملة اینها هستند. الگوهای معماری را از هر بنایی می‌توان معتبر دانست. به عبارت دیگر غالب الگوهای معماری بومی مستقل از نوع الگوهای قابل طرح در طراحی یک بنا است.

۱-۲-۷- شناخت زمین طرح

شناخت زمین طرح ما را در بکارگیری مجموعة عوامل مؤثر در طراحی کمک خواهد کرد. آنها عبارتند از معرفی زمین طرح (که آن شامل: شیب زمین، شکل زمین، ابعاد آن، توپوگرافی، جنس خاک)، نقشه‌های شهری (شامل: موقعیت زمین طرح در شهر از دید دانه‌های مهم شهری و شبکة دسترسی)، موقعیت زمین طرح در بین پلاک‌های هم جوار، طرح‌های بالا دست مثل طرح جامع و تفصیلی (که قبلاّ در مورد زمین مورد نظر ما تصمیم گیری‌هایی کرده‌اند).

پرفیل طولی و عرضی از زمین طرح( خط آسمان، و خط شیب زمین به ما کمک می‌کند تا زمین طرح را از نما و یا برش مورد شناسایی قرار دهیم در این گونه نقشه‌ها خط آسمان یا خطی که با حرکت‌های خستگی ناپذیر تحت زاویة ۹۰ درجه به بالا و پایین، یک مسیر غالب و کلی افقی را طی می‌کند. این نوع خط را به دلیل همجوار لبة فوقانی نما با پهنة آسمان به نام خط آسمان خوانده می‌شود. حال اگر استقرار بنا را بر زمین در نظر بگیریم خطی دیگر بنام خط شیب زمین، مفهوم می‌یابد که گواهی دهندة نشیب و فراز زمین است که بعداّ به تبع آن در خود بنا تسری می‌یابد. در نقشه‌های پرفیل شهری تأسیسات زیرزمینی مانند مجراهای فاضل آب، کابل گذاری، مترو و یا گذرهای زیر زمینی قابل مطالعه است. و همچنین در این نقشه‌ها اندازه‌ها و ابعاد بناها را به تنهایی و یا در ارتباط با هم می‌توان مطالعه کرد.

رون شهری: در اولین نگاه منقدانه به نقشة جامع یک شهر متوجة نظم نسبی در چگونگی استقرار پلاک‌های مستطیل شکل بناها می‌شویم. راستای کلی این پلاک‌ها با اندکی انحراف، شمالی- جنوبی است. تعیین دقیق راستای غالب در طراحی بسیار مهم است.

۱-۲-۸- تحلیل سایت[۱]

نتایج حاصل از مطالعات فرهنگی- اجتماعی، نتایج اقلیمی، نتایج مشخصات بومی شهر و منطقه که در پایان هر اطلاع رسانی صورت می‌گیرد مجموعاً در یک نقشه و یا یک مجموعة محدود از نقشه‌ها گردآوری می‌شود. تحلیل این اطلاعات ما را بر آن خواهد داشت که اقدام به گزینش اندیشمندانه کنیم. و از بین همة اطلاعات ارایه شده، برخی از آنها و یا حتی در شرایط خاص همة آنها را انتخاب نماییم.

۱-۲-۹- کاربری‌ها و فضاهای عملکردی

۱-۲-۹-۱- نمودار حُبابی[۲]

نتاج حاصل از نقشة کلی تحلیلی از سایت که در واقع چکیده‌ای از انتخاب‌های طراح است. به صورتی تغییر شکل یافته به گونه‌ای جدید نشان داده می‌شود. نمودار حبابی نشان دهندة بخشی از فرآیند طراحی را نشان می‌دهد که از لحاظ نشان دادن روش تحقیق بسیار حایز اهمیت است. در نمودار حبابی نام فضاها، مقدار سطح اشغال و همجواری آنها را نشان داده می‌شود.

۱-۲-۹-۲- نمودارعملکردی

نتایج حاصل از نمودار حبابی در دیاگرام موسوم به دیاگرام عملکردی (همجواری) نشان داده می‌شود در حقیقت این نقشه بیان کنندة یکی از حالات ممکن از نمودار حبابی است. در این نقشه ما اطلاعات مربوط به گزینشمان را از نام فضاها، مساحت سطح اشغال و همجواری آنها را نسب به هم می‌گنجانیم. در دیاگرام عملکردی علاوه بر اینها تعداد طبقات، ورودی و خروجی و اهمیت فضاها بر خلاف نمودار حبابی، به خوبی قابل تشخیص است.

۱-۲-۹-۳- ماتریس سازگاری اجزا

در هر طرحی مجموعه‌ای از عناصر شرکت دارند که گاهی تعداد آنها بسیار زیاد می‌شود بطوریکه تحلیلشان در ارتباط با هم مشکل می‌گردد. در این حال می‌توان از روشی بنام ‹ماتریس سازگاری› استفاده کرد. در این روش عناصر شرکت کننده در طرح در دو ردیف افقی و عمودی یک جدول مربع شکل درج می‌شوند. در این جدول ردیفهای افقی و عمودی زوجهایی از عناصر را به توالی بهم مربوط می‌نمایند. در این حالت کیفیت ارتباط دو عنصر در محل تقاطع قید می‌گردد. طبق قراردادی تعیین شده، سازگاری زوج عناصر را با علامت ‹ + ›، ناسازگاری آنها را با علامت ‹ – ›، و بی‌تفاوتی دو عنصر نسبت به هم را با علامت ‹ ۰ ›، مواجهة دو عنصر هم نام را با علامت ‹ دایره› نشان می‌دهیم. در این ترکیب عناصر سازگار، ناسازگار و بی‌تفاوت نسبت به هم تعیین می‌شوند.

۱-۲-۱۰- مبانی نظری و بسط ایده‌ها

هر طرحی بر اساس مفاهیمی پایه می‌گیرد که عموماً باورهای معمار و مردم جامعه است. این باورها دارای سرچشمه‌های بسیاری هستند. این سرچشمه‌ها برگرفته از عواملی مانند تاریخ، مذهب، جغرافیای محلی، منابع طبیعی، آداب و رسوم، علاقه‌ها و …، است. این عوامل عملاً و بروشنی دستورالعمل خاصی را نشان نمی‌دهند به عبارتی الگوی مشخصی را معین نمی‌کنند بلکه مردم بنا به نیاز (نیاز به رسیدن به شرایط آسایش نسبی با محیط) یکی از چند شیوة ممکن را انتخاب می‌کنند که ممکن است در طول زمان به راحتی جای خود را به گزینة دیگر بدهد.

فصل سوّم: طراحی معماری و تهیه نقشه‌های اجرایی

۱-۳-۱- نقشه‌های طرح (شامل: پلان‌، نما‌، برش‌، پرسپکتیو و جزئیات اجرایی) و ماکت

عُصارة تمام اندیشه‌ها و کارهای انجام شده در قالب یک سری طرح‌ها و نقشه‌ها، تصاویر، نمودار‌ قابل نمایش است. مهمترین نقشه‌ها شامل پلان‌ها، برش‌ها، نماها است و در نهایت ماکت تکمیل کننده طرح نو اندیشیده است. برای تکمیل اطلاعات ارایه شده پسندیده است چند نمونه از نقشه‌های جزئیات از قسمتهای مختلف بنا، نقشة سازه‌ای شامل پی و استخوانبندی بنا، تهویة مطبوع طبیعی و مکانیکی، سیستم‌های طبیعی و مکانیکی گرما ساز و سرما ساز، مبلمان داخلی، حیاط سازی و مبلمان خارجی بنا، محرمیت‌ها و تقسیم‌بندی‌ها بنا و حیاط تا رسیدن پیاده و سواره به دسترسی عمومی شهر، فاضل‌آب و دفع آبهای نزولی و سطحی، تقسیم بندی سطوح و کفسازی، الگوهای در، پنجره و نرده‌ها، تزئینات بدنه‌ها و سقف، پلان معکوس، معرفی مصالح بکار رفته به خصوص همجواری آنها، عناصر منفرد و شاخص (از لحاظ کاربری و یا ساختمانی) تمیز دهندة بنا از بناهای دیگر تهیه شود.

۱-۳-۲- نتیجه‌گیری

در پایان نقطه نظرهایی که در ذهن طراح بوده است و توانسته آنها را به مرحلة انجام برساند و یا به دلایل گوناگون نتوانسته است عملی نماید از آنها گفتگو می‌کند و گزینه‌های اعلان نشده را معرفی می‌نماید، ضوابطی را که ضروری می‌نماید متذکر می‌شود و نیز توصیه‌هایی می‌نماید. از آرزو‌های احتمالی خود و شرایط ایده‌آل خود و ایده‌های متنوعی که در سر دارد سخن می‌گوید و از مشکلات حرف می‌زند.

محقق می توانند برای پژوهشگرانی که به قلمرو موضوعی رساله علاقه‌مندند و احتملاً بخواهند راه او را دنبال می‌کنند؛ توصیه کند که چگونه در این مسیر حرکت کنند. او با ارایه نقاط عطف فرآیند تدوین رساله و نیز نتایج بدست آمده محققین علاقمند را ترغیب به ادامة راه کند. و نیز بخواهد، امکان تحقق پذیری طرح، تازگی، سودمندی موضوع پژوهشی را به مدیران اجرایی شاغل در ادارات و سازمانهای مرتبط با موضوع پیشنهاد کند.

در مجموع نتیجه‌گیری می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

-       جمع‌بندی کلی نتایج

-       ارزیابی و یا کار انجام شده نسبت به روش یا کار سایر محققین

-       پیشنهادات

فصل چهارم: ارایة نهایی

۱-۴-۱- توصیه‌هایی برای جلسة ارایة و دفاع از پایان‌نامه

جلسة دفاع در رشتة معماری دارای خصوصیاتی است که آنرا از جلسات دفاع دیگر رشته‌های تحصیلی متمایز می‌نماید. برخورداری از مباحث نظری و عملی و نیز استناد به ماکت، نقشه و تصویرهای حاضر در جلسه از جملة این وجه تمایزها است. هیجان ناشی از حضور در مقابل جمع کثیری از دوستان، اعضای خانواده و همچنین هیئت داوران باعث می‌شود تا سخنران را در انتقال پیام خود دچار مشکل سازد. و در انجام این فرایند قضاوت هیئت ناظر را با مشکل مواجه سازد.

به طور کلی برای غلبه بر هیجانات جلسة دفاع رعایت نکات زیر بسیار مفید است.

- قبل از شروع جلسه و ایراد سخنرانی، ذهن خود را بر روی موضوع و مطالب سخنرانی متمرکز کنید.

- اعتماد به نفس داشتن در این لحظات بسیار ارزشمند و کار ساز است. از ایجاد تشویش و نگرانی با زمزمه کردن عباراتی مثل «چرا گلویم خشک شده؟»، « چرا دستهایم می لرزد؟» و یا «بدجوری خودم را به دردسر انداختم.» جداً اجتناب نمایید.

- سعی کنید هنگام سخنرانی بیشتر به حضار بنگرید و از غوطه‌ور شدن در انبوه نوشته‌های متنی پرهیز کنید.

- کوشش کنید دربارة موضوعی صحبت کنید که کاملاً آشنایی و تسلط دارید.

- واقع گرا باشید. فراموش نکنید که هر کسی ممکن است در شرایط مشابه تا حدودی دچار اضطراب گردد.

- حاضرین در جلسه به خوبی قادر به درک شرایط شما هستند. بنابراین گردش نگاه شما در میان آنها باعث نوعی حس قدرتمندی و تجدید قوا خواهد شد.

- به روال معمول و شیوة خودتان سخن بگویید و زبان و یا لهجة عاریتی استفاده نکنید.

- قبل از شروع جسلة دفاع موضوع سخنرانی خود را چند بار مرور کنید و حتی می‌توانید در حضور دوستانتان آنرا با صدای بلند بیان کنید. مطمین شوید که مجموع زمان صرف شده از ۳۰ دقیقه بیشتر نمی‌شود.

- موضوع اصلی و محوری سخنرانی را در آغاز برای شنوندگان تشریح کنید و سعی کنید مطالب خود را حول همین محور ادامه بدهید.

- در شنوندگان تصاویر ذهنی نسبت به مطالب سخنرانی ایجاد کنید. در ادامة سخنرانی هرچند به قبل برگشته و با مرور گذرا، حضار را در جریان آنچه گذشته قرار دهید.

- هرگز در حین سخنرانی پوزش نخواهید. زیرا این یکی از علایم تشویش و اضطراب است.

- سخنرانی خود را با استفاده از جملاتی بسیار سلیس، روان و واضح پیش ببرید. به شنوندگان تلقین کنید که راجع به مسایل مطرح مسلط و صاحب نظر هستید. برای کنترل هر جه بیشتر جلسه حضار را در بحث وارد کنید.

- با افزایش و کاهش به موقع تن صدا و همچنین مکث‌های حساب شده و به موقع در کلام و نیز حرکات ریتمیک و سیال دست های خود تحرک و پویایی را به جلسه تزریق کنید.

- زمان را متناسب با عناوین مهم قابل طرح تنظیم کنید و در طول جلسه دفاع با دقت زمان سپری شده را در نظر داشته باشید؛ و تناسب زمان باقیمانده را با عناوین باقی مانده کنترل کنید.

- برای حضار به خصوص هییت دوران احترام زیادی قایل شوید. مخاطب قرار دادن آنها در چارچوب ضوابط اخلاقی الزامی است. در صورتی که شما را مخاطب قرار دادند سعی کنید در وهلة اوّل بدقت مطالب آنها را یاداشت نمایید. در مورد هر سؤالی جواب مناسب، روشن و قانع کننده بدهید. و اگر باز هم جوابتان فهمیده نشد قول بدهید که در آیندة نزدیک جواب آنرا پیدا خواهید کرد. از گفتن عباراتی چون «نمی‌دانم» و مثل آن جداً خودداری نمایید.

- از مصرف داروهای محرک و یا آرام بخش جداً خودداری کنید.

۱-۴-۲- تناسب مطالب قابل طرح در جلسة دفاعیه با زمان تعیین شده

زمان تخصیصی در جلسة دفاع معمولاّ به وسیلة مدیر جلسه اعلام می‌شود. در صورتیکه بنا به هر دلیل زمان به محقق اعلام نشد؛ توصیه می‌شود زمان مناسب برای جلسة دفاع خود را ۳۰ دقیقه فرض نمائید. تقسیم بندی ذیل در تقسیم مناسب زمان دفاع به شما کمک می‌کند.

مطالعات                                                                                  ۶ دقیقه

بررسی نمونه ها                                                                       ۵ دقیقه

مطالعات نظری و ایده                                                              ۵ دقیقه

آنالیز و تحلیل داده ها                                                              ۶ دقیقه

معرفی نقشه ها و توجیه طرح معماری                                       ۸ دقیقه

جمع                                                                                      ۳۰ دقیقه

 


برچست ها :
تعداد بازدید : 63

از روانشناسی رنگ ها چه می دانید؟

تعداد نظرات : 0


از روانشناسی رنگ ها چه می دانید؟

تعریف رنگ در سال ۱۶۶۶، اسحاق نیوتن، دانشمند نامدار انگلیسی، کشف کرد که چنانچه نور خالص سفید از یک منشور عبور داده شود، به رنگ‌های قابل رؤیت تجزیه می‌شود. نیوتن همچنین کشف کرد که هر رنگ از یک طول موج منحصر به فرد تشکیل شده و قابل تجزیه به رنگ‌های دیگر نیست. آزمایش‌های بعدی نشان داد که با ترکیب نورها می‌توان رنگ‌های مختلف را ایجاد کرد. برای مثال، نور قرمز در ترکیب با نور زرد، رنگ نارنجی را به وجود می‌آورد. رنگی که بر اثر ترکیب دو رنگ دیگر به وجود آید را ترکیبی می‌گویند. بعضی از رنگ‌ها، مثل زرد و ارغوانی، در صورت ترکیب شدن، همدیگر را خنثی می‌کنند و نور سفید می‌سازند. این رنگ‌ها را نیز رنگ‌های مکمّل می‌نامند.

تاثیرات رنگ‌ها

با وجودی که اثر رنگ‌ها تا حدودی ذهنی است و در مورد اشخاص مختلف فرق می‌کند امّا برخی از تاثیرات رنگ‌ها دارای معنی یگانه‌ای در سراسر جهان هستند. رنگ‌هایی که در طیف رنگ‌ها در ناحیه قرمز قرار دارند به عنوان رنگ‌های گرم شناخته می‌شوند که این دامنه‌اش از احساسات گرم و صمیمانه تا احساس خشم و عصبانیت متغیر است. رنگ‌هایی که در ناحیه آبی طیف قرار دارند، رنگ‌های سرد نامیده می‌شوند و شامل آبی، ارغوانی و سبز هستند. این رنگ‌ها معمولاً آرامش بخشند امّا گاهی نیز ممکن است احساس غمگینی و بی‌تفاوتی را به ذهن آورند.
روان‌شناسی رنگ‌ها به عنوان روش درمان در برخی از فرهنگ‌های قدیمی، از جمله مصری‌ها و چینی‌ها، از رنگ‌ها برای درمان استفاده می‌شده است. این کار که گاهی به آن نور درمانی یا رنگ شناسی نیز گفته می‌شود هنوز هم به عنوان روش درمان جایگزین مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در این روش:

از رنگ قرمز برای تحریک بدن و ذهن و افزایش تمرکز استفاده می‌شود.
از رنگ زرد برای تحریک اعصاب استفاده می‌شود.
از رنگ نارنجی برای بالا بردن سطح انرژی استفاده می‌شود.
از رنگ آبی برای کاهش درد و تسکین بیمار استفاده می‌شود.
از رنگ نیلی برای تسکین ناراحتی‌های پوستی استفاده می‌شود. نیلی به سیستم لنفاوی بدن نیرو می‌بخشد و غدد و دستگاه ایمنی را تقویت می‌کند. خون را پاک می‌کند و اثر سم زدائی دارد.
اغلب روان‌شناسان به رنگ درمانی به دیده شک و تردید می‌نگرند و می‌گویند که درباره تاثیرات احتمالی رنگ‌ها اغراق شده و رنگ‌ها در فرهنگ‌های مختلف، معانی متفاوتی دارند. پژوهش‌ها نشان داده‌اند که در بسیاری از موارد، تاثیرات رنگ‌ها در تغییر حالت افراد، تاثیراتی زودگذر و موقتی بوده است. برای مثال، قراردادن افراد در اتاق آبی ممکن است در ابتدا احساس آرامش در آن‌ها به وجود آورد امّا این اثر پس از آن که آن‌ها آرامششان را بازیافتند، به تدریج کاهش خواهد یافت.

روان‌شناسی رنگ‌های مختلف

روان‌شناسی رنگ سیاه

 


ـ سیاه تمام نورها در طیف رنگ‌ها را جذب می‌کند.

ـ سیاه معمولاً به عنوان نماد ترس یا شیطان مورد استفاده قرار می‌گیرد امّا به عنوان نشانگر قدرت نیز شناخته می‌شود. از رنگ سیاه برای نشان دادن شخصیت‌های خطرناک مثل دراکولا و یا جادوگران استفاده می‌شود.
ـ رنگ سیاه در بسیاری از فرهنگ‌ها برای مراسم سوگواری مورد استفاده قرار می‌گیرد. این رنگ همچنین نشانگر غمگینی، جذابیت جنسی و رسمی بودن است.
ـ در مصر قدیم، رنگ سیاه نشانگر زندگی و تولّد دوباره بود.
ـ رنگ سیاه معمولاً به دلیل لاغر نشان دادن در نمایش‌های مد مورد استفاده قرار می‌گیرد.

روان‌شناسی رنگ سفید

ـ رنگ سفید، نماد معصومیت و پاکی است.
ـ رنگ سفید می‌تواند در انسان احساس فضای بیشتر به وجود آورد.
ـ رنگ سفید معمولاً نشانگر سرما، پاکیزگی و آرامش است. اتاقی که کاملاً به رنگ سفید نقاشی شده باشد ممکن است جادار و بزرگ به نظر آید امَا خالی و سرد است. بیمارستان‌ها و کادر پزشکی از رنگ سفید برای ایجاد حس پاکیزگی استفاده می‌کنند.

روان‌شناسی رنگ قرمز

ـ رنگ قرمز، رنگ گرمی است که برانگیزاننده هیجانات قوی است.
ـ رنگ قرمز، نشانگر عشق، حرارت و صمیمیت است.
ـ رنگ قرمز، به وجود آورنده احساس شور و هیجان است.
ـ رنگ قرمز، تحریک کننده احساس خشم و عصبانیت است.

روان‌شناسی رنگ آبی

ـ آبی، رنگ مورد علاقه بسیاری از مردم و محبوبترین رنگ در بین مردان است.
ـ رنگ آبی، احساس آرامش را به ذهن می‌آورد و معمولاً نشانگر صلح، امنیت و نظم است.
ـ رنگ آبی، می‌تواند احساس غم، درون‌گرایی یا گوشه‌گیری را در بعضی افراد به وجود آورد.
ـ رنگ آبی معمولاً برای دکور دفاتر مورد استفاده قرار می‌گیرد زیرا تحقیقات نشان داده است که افراد در اتاق‌های آبی کارآیی بیشتری دارند.
ـ رنگ آبی با وجودی که از محبوبترین رنگ‌هاست امّا یکی از رنگ‌هایی است که کمترین اشتها را بر می‌انگیزد. در برخی از برنامه‌های کاهش وزن توصیه می‌شود که غذای خود را در بشقاب‌های آبی بکشید. رنگ آبی به ندرت به صورت طبیعی درخوراکی‌ها وجود دارد. همچنین رنگ آبی غذا معمولاً به عنوان نشانه فاسد بودن و یا سمّی بودن آن در نظر گرفته می‌شود.
ـ رنگ آبی می‌تواند باعث کاهش ضربان قلب و حرارت بدن گردد.

روان‌شناسی رنگ سبز

 


ـ رنگ سبز، رنگ سردی است که نماد طبیعت است.

ـ رنگ سبز، نشانگر آرامش، خوشبختی، سلامتی و حسادت است.
ـ پژوهشگران دریافته‌اند که رنگ سبز می‌تواند باعث افزایش قابلیت خواندن گردد. برخی از دانش‌آموزان و دانشجویان با قراردادن یک برگه شفاف سبز رنگ بر روی صفحه کتاب، می‌توانند مطالب را با سرعت بیشتری از حدّ معمول بخوانند و درک کنند.
ـ رنگ سبز، از دیر باز نماد باروری بوده و در قرن پانزدهم برای لباس عروسی به کار می‌رفته است.
ـ از رنگ سبز در دکوراسیون به دلیل اثر آرام بخشی آن استفاده می‌شود.
ـ رنگ سبز باعث کاهش استرس می‌شود. کسانی که در فضای کاری سبز رنگ کار می‌کنند، کمتر دچار دردهای دستگاه گوارش می‌شوند.

روان‌شناسی رنگ زرد

ـ رنگ زرد، رنگی گرم وشاد است.
ـ رنگ زرد به دلیل مقدار زیاد نوری که منعکس می‌کند، بیشتر از بقیه رنگ‌ها چشم را خسته می‌کند. استفاده از رنگ زرد برای پس زمینه کاغذ یا نمایشگر کامپیوتر می‌تواند باعث چشم درد یا در حالت‌های خاص از دست دادن بینایی گردد.
ـ رنگ زرد می‌تواند احساس رنجیدگی و خشم را به وجود آورد. با وجودی که رنگ زرد به عنوان یک رنگ شاد شناخته می‌شود اما بیشتر مردم در اتاق‌های زرد رنگ، هیجانشان را از دست می‌دهند و بچه ها نیز در اتاق‌های زرد رنگ بیشتر گریه می‌کنند.
ـ رنگ زرد باعث افزایش سوخت و ساز بدن انسان می‌گردد.
ـ چون رنگ زرد، از بقیه رنگ‌ها زودتر دیده می‌شود، بیشتر از بقیه برای جلب توجه مورد استفاده قرار می‌گیرد.

روان‌شناسی رنگ ارغوانی

 


ـ رنگ ارغوانی نماد وفاداری و ثروت است.

ـ رنگ ارغوانی نشانگر عقل و معنویت است.
ـ رنگ ارغوانی خیلی کم در طبیعت وجود دارد و به همین دلیل ممکن است به عنوان نشانه مصنوعی یا غیر عادی بودن در نظر گرفته شود.

روان‌شناسی رنگ قهوه‌ای

ـ رنگ قهوه‌ای، رنگی طبیعی است که برانگیزاننده حس قدرت و اطمینان‌پذیری است.
ـ رنگ قهوه‌ای همچنین می‌تواند حس غم و انزوا را به وجود آورد.
ـ رنگ قهوه‌ای، حس گرما ، محبت، آسایش و امنیت را به ذهن می‌آورد.
ـ رنگ قهوه‌ای معمولاً بیانگر طبیعی بودن، زمینی بودن و متفاوت بودن است اما گاهی می‌تواند نشانگر پیچییدگی نیز باشد.

روان‌شناسی رنگ نارنجی

 


ـ رنگ نارنجی، ترکیب زرد و قرمز است و به عنوان یک رنگ انرژی‌زا در نظر گرفته می‌شود.

ـ رنگ نارنجی، احساس هیجان، گرما و شور و شوق را به ذهن می‌آورد.
ـ رنگ نارنجی، معمولاً برای جلب توجه مورد استفاده قرار می‌گیرد.

روان‌شناسی رنگ صورتی

 


ـ رنگ صورتی، در واقع همان رنگ قرمز کم رنگ است و معمولاً نشانگر عشق است.

ـ رنگ صورتی اثر آرام‌بخشی دارد. در ورزشگاه‌ها معمولاً رختکن تیم حریف را به رنگ صورتی نقاشی می‌کنند تا بازیکنان آن‌ها کم انرژی و منفعل شوند.
ـ با وجودی که اثر آرام بخشی رنگ صورتی مشخص شده است ولی پژوهشگران دریافته‌اند که این اثر تنها در خلال مواجهه اولیه به وجود می‌آید. مثلاً هنگامی که از این رنگ در زندان‌ها استفاده شد، زندانیان پس از عادت کردن به آن، حتی نا آرامتر از قبل شد.


برچست ها :
تعداد بازدید : 49

حکمت و فلسفه در ایران باستان

تعداد نظرات : 0


حکمت و فلسفه در ایران باستان

تا پیش از اینکه پرده‌های ضخیم گذشت زمان از روی آثار و فرهنگهای کهن جلگه بین‌النهرین و دره ‌های نیل و سند و فلات ایران برداشته شود ، اکثرا بر آن بودند که اندیشه‌های فلسفی ، از حکما و فلاسفه یونان سرچشمه گرفته است و این آنان بودند که فلسفه و حکمت را در جهان بنیان گذاشتند . ولی بدست آمدن اسناد و مدارکی کم و بیش مربوط باین رشته در کشورهای شرق باستانی معلوم داشت که این ملل هر کدام به نوبه خود متناسب با پیشرفتهایی که در راه دانش و کمال نموده بودند فلسفه خاصی هم داشته‌اند و در علوم معقول نیز کار میکرده‌اند که همان اطلاعات بر اثر آمد و رفت یونانیها به نواحی آسیای صغیر و غربی مورد استفاده آنها ویون‌هایی که در این کرانه‌ها و نواحی ، پراکنده و متوطن بوده‌اند ، گردیده و پایه و اساس فلسفه یونان را تشکیل داده است و از آن پس یونان فلسفه را به صورت یک دانش منظم تحت اصول و قواعدی در آورد .

تالس اهل میلت و فیثاغورث و دمکرتیوس با آگاهی از فلسفه و اندیشه‌های پژوهندگان شرق باستان ، مکاتیب فلسفی خود را پایه گذاردند .

((فلسفه)) واژه عربی و از فیلوزفیا یونانی ‍Philosophia گرفته شده است . ((فیلو)) یعنی ((دوستدار و طالب)) و ((زئوفی یا سوفی)) یعنی دانش و حکمت رویهم رفته ((دوستدار دانش)) و ((خواهان حکمت )) معنی میدهد . ولی معنای مجازی و اصطلاحی آن عبارت از پژوهش و بررسی در روشهاییکه بر اندیشه و کردار بشری حکمفرماست ، می‌باشد و شامل یک سلسله نظرات و قواعد فکری است که درباره حقیقت عالم وجود و چگونگی و شناخت جهان و مسائل مربوط الهیات و علم تکوین عالم و مباحث کیهانی و زمینی و انسانی و مطالب دیگری در همین زمینه‌ها بحث مینماید .

اقوام سومر و مصر و بابل و ایران و چین و هند و یهود هر کدام به نوبه خود قرنها پیش از تمدن یونان اندیشه‌های جالب و ریشه‌داری در باب الوهیت و عالم وجود و پیدایش جهان و انسان و خیر و شر مطلق و افکار دیگری از این قبیل داشته‌اند .

مثلا فلاسفه والهیون سومری در پنجهز ارسال پیش از این ، برای اثبات وجود خدایان اندیشه‌هایی مبتنی بر منطق داشته‌اند و معتقد بودند همانطور که در نظم و اداره امور آنچه که در دور و بر و دیدگاهشان قرار گرفته ، به دست بشر میباشد ، جهان هستی هم که سازمان آن بمراتب پیچیده تر و شگرفتر است . بدست موجودات نیرومندتر و برتر و شایسته تر از بشر معمولی است که در عین حال همیشگی و جاودانی هم هستند زیرا اگر جاودانی نبودند ، پس از مرگ و نیستی آنها ، جهان هستی دستخوش بی نظمی و آشفتگی و آشوب میشد و بآخر میرسید . این وجودهای نادیدنی و جاودانی برتر از انسان را دینگیر Dingir یا خدا مینامیدند .

دانش و فلسفه و هنر ایران کهن ، بمراتب برتر از مدارک اسنادی که امروز در دست است بوده ، و آنچه پویندگان و پژوهندگان این را گردآوری نموده‌اند ، تکه‌هایی از شکست و بستهاست که آشفتگیها و ناهمواریهای روزگار بدان وارد ساخته و هر تکه‌اش را به جایی پراکنده است .

این دانش و هنر گاهی در اثر گسترش دامنه شاهنشاهی ، در فرهنگها و تمدنهای دیگر اثر گذاشته و زمانی هم بواسطه برخورد با سایر ملل متمدن باستانی از تمدنهای آنها متأثر گردیده است . یونان و روم و تازی و ترک هم شیفته و فریفته و دست نشانده همین نفوذ معنوی و فرهنگی شدند ، هر چند به ظاهر روزگارانی پیروزمند گردیدند .

در دوران درخشان شاهنشاهی هخامنشی ، بهم پیوستگی فرهنگی خاور و باختر عملا تحقق پذیرفت و ایران یگانه عامل نگاهبان و گسترش دهنده و پرورانده دانشها و فرهنگهای

اقوام باستانی تابعه خود شد و از آن پس در هر دوره‌أی بر حسب موقعیت جغرافیاییش وسیله بهم پیوستگی مدنیتهای گوناگون مردمان شرق و غرب ، از دره سند تا وراء نیل و ماوراءالنهر تا دانوب ، چون مدنیتهای ریشه دار بین ‌النهرین و مصر و ایلام و فنیقی و هند و ارمنستان و خوارزم و غیره گردید . همین امر سبب شد که با اندیشه‌های رسا و فیلسوفانه در برابر مسائل عمیق و معنوی زندگی بررسی نمایند و عناصر فرهنگی مختلف را در یک فرهنگ جامع و رساتری عرضه بدارند .

همین فرهنگ و دانش در کشورهای دیگر جهان ، به ویژه همسایگان ، چه در دوران هخامنشیها و ساسانیها و چه پس از پیدایش اسلام ، در دولت بزرگ اسلامی که پس از زوال این شاهنشاهی پهناور و امپراطوری بزرگ رم شرقی ، جانشین آنها گردید ، تأثیر شگرف و ریشه‌داری نمود و از خود در تمام مظاهرش اثر گذاشت .

در قسمت فلسفه و حکمت که خود یکی از بخشهای جالب و با ارزش این فرهنگ است در ایران زمین ، خیلی پیش از آنکه یونانیان با این دانش آشنا شوند ، رایج بوده است و این موضوع در نوشته‌های افلاطون و ارسطو ضمن مقدمه‌های خود بر کتاب فلسفه منعکس است و اشاره نموده‌اند که مغان ایرانی ، قرنها پیش از ما یونانیها فلسفه را درس میداده‌اند و حتی ارسطو فلسفه را در ایران قدیمتر از مصر دانسته است . مغان ایرانی بر اسرار علم طبیعی و حکمت و ریاضی آگاه بوده‌اند . واژه ماد و ماژ و مغ و مگوش که معرب آن مجوس است به دانش ور و خارق‌العاده معنی شده و در جمع زبانهای اروپائی لفظ ماژیک که از ریشه مغی آمده بکارهای شگفت انگیز و حیرت آور معنی میشود . ماژسته Majesty عنوان برترین مقام و به معنی اعلیحضرت از همین کلمه نوشته شده نام کتاب بطلمیوس مجسطی Al majesty یعنی ((برتر از همه کتابها )) بهمین مناسبت می‌باشد .

منتهی همان طور که روایت کرده‌اند و حتی در نوشته‌های اردشیر پاپکان و تاریخ نویسان بعد از اسلام اشاره شده ، اسناد کتبی و مشهور این علم مانند سایر علوم ، در یک نوبت هنگام حمله اسکندر به ایران و در نوبت دیگر هنگام تسلط اعراب بر ایران زمین ، بدست امواج حوادث از بین رفت . پس بطور حتم نخواهد توانست از چگونگی این دانش آن طوری که بوده است و به طور تفصیل ، اطلاعاتی گرد کرد . آنچه که در سطور آتی از لحاظ خوانندگان عزیز میگذرد ، پرتوی از آنست که در نوشته‌های تاریخ نویسان گاهی منعکس گردیده و امروزه مورد استناد و مدرک قرار گرفته و امیدوار می‌باشد این نارسا و مختصر گفتار سبب شود که دانشمندان بزرگوار و استادان فن با پژوهشهای ژرفتری ، اطلاعات مبسوط‌تر و فراوانتری ، در دسترس علاقه مندان و پویندگان قرار دهند . پلوتارک مورخ یونانی در کتاب ((رجال نامدار )) چند جا راجع بعلوم مغی اشاره نموده است یکی هنگامی است که تمیستوکل سردار بزرگ و سیاستمدار معروف آتنی بدربار خشایارشا پناهنده میشود و شهریار هخامنشی از راه عنایت و لطف باو اجازه میدهد که بهمدان برود و علو مغان را که بیگانگان از آموختن آن محروم بودند ، از دانایان این فن بیاموزد .

در جای دیگر نوشته است که فرزندان اردشیر هخامنشی ، فلسفه مغی ماژیک را از دانایان علوم فرا گرفته بودند و ضمن توصیف برادر اردشیر دوم کوروش کوچک مینویسد : که وی در مکاتباتش خود ستاو میگفته است : ((دل او از دل برادرش بزرگتر و خود او در فلسفه و علم ماژیک از برادر داناتر است )) .

استاد بارتولد V. Barthold خاورشناس و دانشمند شهیر روسی در مقدمه کتاب ((جغرافیای تاریخی ایران )) اشاره‌أی باین موضوع نموده و چنین نوشته است : ((امپراطوری هخامنشی مثل دول عظیمه‌أی که بدست تمام کشورهای متمدن بنا گردیده‌اند ، درجه اهمیتش برای ملتی که موجد آن بود کمتر از اهمیتی بود که همین دولت برای معاصرین متحد آن دارا بود . توسعه دائره معلومات جغرافیائی و کلیتا افق دانش نمایندگان تمدن یونانی که هرودوت و اسلاف وی د رتألیفات خود از آن سخن میرانند ، فقط زیر سایه فتوحات ایران حاصل آمده بود . ))

امینانوس مارسیلیوس Amminanus Marcelinus از قول افلاطون نوشته : که فلسفه مجوسی در زمان باستان زرتشت تعلیم نمود ، و پس از او گشتاسب ، پورداریوش بیاموخته ، بهند رفت و بابرهمنان و فلاسفه آنجا آشنا شد و ریاضت کشید و در بازگشت از تجربه‌های خود بهموطنانش اطلاعاتی داد .

در کتاب اسطر باب اول آیه ۱۳ از مجالست و مهاورت شاه با حکمیان صحبت مینماید بر این مضمون که : ((اردشیر بحکیمانی که از زمانها مخبر بودند تکلم نمود ، زیرا عادت پادشاه با همه کسانی که بشریت و احکام بودند چنین بود . ((و نیز نوشته اند که وقتی هراکلیتیوس Heraclitos اهل افسوس Ephesus کتابی بنام درباره (کل ) Peri – Tu Pantos

انتشار داد . بقدری پیچیده و فهم آن دشوار بود ، که داریوش بزرگ او را به دربار خود خواند تا غوامض و مشکلات آن کتاب را برای او حل نماید . دانشمند نامبرده دعوت داریوش را نپذیرفت و چنین پاسخ داد : ((از تظاهرات بیزار است و چون بکم قانع میباشد و آن کم در نزدیکی او یافت میشود ، نمیتواند بایران بیاید .)) تفصیل این دو نامه را دیوژنس‌لائرتیوس Diogenes Laertios ضبط نموده است و اصولا این دانشمند بطوریکه نوشته است نسبت بهمه مردم با نظر تحقیر و اهانت مینگریسته است او به Ho scoteionos ((فیلسوف ظلمانی)) موسوم گردیده بود .

آیئن زرتشت و کتاب مقدس اوستا، بحد فراوانی دارای تعالیم عالی اخلاقی و فلسفی است . تشریح اهریمن یا روح شر و زیانهایی که او برای پیشرفتهای اخلاقی و اجتماعی بشر دارد و نمایانیدن راه پیکار با او و برطرف ساختن تیرگیها و آشوبگریهایی که در جهان بر پا ساخته ، برای طلوع و جلوه مظاهر و نور درخشان مزدایی ، شمه‌أی از آن میباشد .

در نوشته‌های اخلاقی و فلسفی اوستا از دو نیروی فعاله سپنت مینو و انگره نینو بحث شده ، که جهان معنوی و مادی نتیجه فعالیت این دو نیرو میباشد ، همان دو نیرویی که در یسنا اینطور یاد گردیده : ((من میخواهم سخن بدارم از آن دو گوهری که در آغاز زندگی وجود داشته که یکی از آنرا باید خرد مقدس و دومی را خرد خبیث گفت ، اندیشه و آموزش خرد و آرزو و گفتار و کردار در زندگی و روان ما با هم یگانه و یکسان است ))‌(یسنا ۴۵ ) .

سپنت مینو به ((عقل مقدس )) ، ((اندیشه پاک)) و ((روح خیر)) وانگره مینو به ((اندیشه بد )) و ((روح شر )) تعبیر و معنی گردیده ، و این دو نیروی فعاله در نهاد آدمی نیز که که جهان کوچکی است فعالیت خود را دارد و دائم در کشمکش است . اهریمن یا روح شر در دنیای پایین (سلفی ) بسر میبرد . جنگ و کشتار و زمستان و برف و سرما و جانوران موزی ، خرابی ، بلاها، مرگ، بی ایمانی ، شک، نادرستی، فریب و هر غریزه بد دیگری که در این جهانست او بین آدمیان پراکنده ساخته است . گفتار و کردار و پندار نیک ، وسیله تقویت و غلبه روح خیر با تمام قوا بر عوامل شر پیروز خواهد شد و جهان روشنائی پدیدار خواهد گردید . فلسفه زرتشت جهان کامل اسرار آمیز سر و کار دارند ، باید در نیل باین هدف کمک نمایند و در بکمال رسانیدن جهان کوشش کنند .

((وقتیکه بشر بکمک راستی به دروغ چیره میگردد ، وقتی که پرده از روی زشتی و جهان نادرستی که مدتی بر خداوندان دروغ و فرومایگان فرمانی داشته ، برداشته میشود آنوقت أی خدای من ، موسم بهار ستایش بتو میرسد و پیغامت اثمار شیرین و لذیذ خود را ببار خواهد آورد .))

در فلسفه زرتشت خوشبختی و بدبختی و گناهکاری و بیگناهی ، بدست خود شخص است او میتواند زندگی را به خوشی و خیر بگذراند یا به اندوه و شر ، و کردار شخص است که او را بسوی بهشت یا دوزخ راهنمائی مینماید . در یسنا آمده ((أی اهورا مزدا بواسطه اندیشه نیک و بواسطه بهترین درستی و بواسطه اعمال و گفتار نیک سرانجام بنزد تو توانم رسید .)) و ((بشود که ما از زمره کسانی باشیم که جهان را بسوی ترقی و کمال میکشاند .)) سه پایه اساسی فلسفه زرتشت ((گفتار ، کردار ، پندار نیک )) قرنها بعد در گفته‌های بودا باین طرز منعکس شد ((در اعمالت با انضبات باش یا در سخنت با انضبات باش در فکرت با انضبات باش در همه چیز با انضبات باش )) . فلسفه سانکهیه هند مانند فلسفه زرتشت به دو قوه معنوی و مادی خیر و شر ((پروشه و پرکریتی )) اشاره مینماید . اثر فلسفه و کیش زرتشت در فلسفه و آئین یهود و مسیحت نیز تا حد زیادی مشهود است که ذکر آنها در این مقاله به درازا میکشد و بمقاله دیگر موکول میگردد و همچنین از انعکاس تعلیمات عالیه و حکمت زرتشت در افکار حکمای یونان از قبیل هراکلیتوس دماکریتوس (۴۶۰ ق.م) پتیکوراس (فیثاغورث ) . افلاطون ، ارسطو و رواقیون (پیروان ذنون) ، محققین شواهدی بدست آورده‌اند ، پاره‌أی عشق افلاطون را زاده آئین مهرپرستی ایرانیان دانسته‌اند . ارسطو فلسفه و حکمت حکمای ایران را از حکمت و فلسفه مصر قدیمیتر میداند و به موجب بررسیهای عمیق دانشمندان سیر تکامل عرفان در نزد حکمای یونان در آغاز از سرچشمه حکمت زرتشت آب خورده است و نیز نوشته‌اند که فیثاغورث حکیم یونانی نزد دانشمند ایرانی مخصوصا شخصی بنام زرتشت قسمتهایی را آموخته است . رابیندرات تا گورفیلسوف فقید بزرگ معاصر درباره فلسفه زرتشت گفته است ((زرتشت بزرگترین پیغمبری است در بدو تاریخ بشر ظهور نموده و بوسیله فلسفه خود ، بشر را از بار سنگین مراسم ظاهری آزاد ساخت او مانند پاسبانی بود که منفردا بر قله کوه رفیعی منتظر طلوع خورشید ایستاده بود و هنگامی که دید اولین اشعه خورشید از افق نمودار گشته ، بوجد آمده و عالم خفته را با بانگ سرود خود از خواب غفلت بیدار ساخت .))

مولتون مینویسد : ((زرتشت از نخستین متفکرین است که آئین خود را بر پایه اخلاقی گذاشت . او در جستجوی یک آسمان نو و یک زمین نو بود که در آنجا درستکاری فرمانروا باشد .))

درکتاب سیر تمدن و تربیت در ایران باستان تألیف آقای دکتر اسدالله بیژن از قول گوتسه Gotze دانشمند آلمانی نین نقل شده که بنا به تحقیقات این دانشمند ((ایرانیها در پدید آوردن نگرش هومرال Humeral Theory شریک بوده ولی نگرش مهم دیگری که نگرش هومرال فرع آنست و ایران در پیدایش آن دخیل بوده ، همانا نگرش اساسی جهان کهین یا به اصطلاح اهل حکمت عالم اصغر است . شرح این نگرش در بندهش داده شده و بعدها مانی (۲۱۵ تا ۲۷۵ م ) نیز آنرا بموضوع دیگری بیان نموده و بر حسب این نگرش ، آدمی جهان کوچکی است ولی هستیش نمایاننده جهان مهین و یا عالم اکبر است . در دوره اسلام نیز تسلسل همین فکر در افکار حکمای ایرانی منعکس است .

بعد مؤلف کتاب سیر تمدن در حاشیه توضیح میدهد : (( در کتاب بندهش فصلی است پیرامون اینکه جسم آدمی انعکاس عالم است . در آنجا هر قسمتی از تن آدمی به قسمتی از زمین تشبیه شده :

پشت آدمی آسمان را ماند ، بافته‌ها خاک را ماند ، استخوانها بسان کوههاست ، رنگها مانند رودخانه‌هاست ، خون در تن آدمی آب دریاها را ماند، جگر بسان نبات است و در جایهای بدن که مو بطور وفور روئیده مانند جنگل است ، نخاع آدمی مانند فلز مایع در زمین است .

در میان نوشته‌های هیپوگراتس کتابی بنام ((پری‌هبدمدن)) Peri Hebdomadon میباشد و این کتاب باندازه‌أی شبیه محتویات کتاب بندهش ایرانی است که نمیتوان باور نمود ایرانیها در یک گوشه دنیا عقیده مستقلی بدنیا داده ، و یونانیها نیز همان عقیده را مستقلانه در جای دیگر پرورانیده باشند .

ناگزیر یکی از این دو ، باید از دیگری اقتباس شده باشد . از مسطورات هیچ یک از این دو کتاب مزبور قدمت آنرا نمیتوان معلوم داشت ، ولی افلاطون با نسخه یونانی آشنا بوده و بندهش نیز از نو گردآورده پس از اسلام است . با وجود این مدارک ، زبانشناسی نشان میدهد که بندهش از مطالب اوسطایی است منتها بمرور زمان تصرفاتی در آن صورت گرفته است .

دکتر الگود انگلیسی Elgood گوید : که ترجمه یک جمله بندهش که در بالا نیز آورده شده ، به یونانی چنین است ((نخاع بدن مانند فلز مایع در زمین است )) . نخاع گرم و مرطوب است . در صورت ظاهر این عبارت طابق‌النعل بالنعل جمله‌أی بیش نیست ولی لغت مرطوب ظاهرا ترجمه لغت اصلی یونانی ((هوگرون)) است که به معنی مایع میباشد . دکتر الگود استدلال میکند که لغت اوسطایی و پهلوی برای فلز را میتوان بآسانی با لغت داغ اشتباه نمود و ظاهرا چون یونانیها این فکر را از ایرانیها اقتباس نمودند منتها در فهم جمله در ضمن ترجمه یونانی برای آنها سهو روی داده ولی مستنسخین بد خواستند آنرا درست کنند به این ترتیب در ساختمان جمله اشتباهی رخ داد . دوران این فکر مانند بسی افکار دیگران در ایران پس از اسلام نیز باز مانده و از اینگونه است :

اتزعم انک جرم صغیر

و فیک انطوی العالم الاکبر

(حضرت امیر ع )

تو خود را چیز کوچک می‌نپندار

جهانی باشد انور تو پدیدار

خدای را در دو جهان است فعلی و عقلی

یکی بمایه قلیل و دگر بمایه کثیر

جهان فعلی دنیا ، جهان عقلی شاه

یکی جهان صغیر و دگر جهان کبیر

(عنصری)

پس بصورت عالم اصغر تویی

پس بمعنی عالم اکبر تویی

(مولوی)

حکما تمام موجودات و آنچه غیر حق است عالم کبیر گویند و انسان را عالم صغیر . آنچه در عالم کبیر است نمونه‌أی از آن در انسان موجود میباشد . بعضی گفته‌اند که انسان کامل خود عالم کبیر است و باقی نسبت به وی عالم صغیر ، زیرا علت غائی موجودات اوست و در حدیث قدسی ((لولاک لما خلقت الی فلاک ))خطاب به حضرت محمد ص که اگر تو نبودی آسمان و زمین را خلق نمیکردند ، اشاره بهمین مطلب است .

صاحب گلشن راز نیز فرموده :

عدم آئینه ، عالم عکس و انسان

چو چشم عکس در وی شخص پنهان

تو چشم عکس و او نور دو دیده است

بدیده دیده را دیده که دیده است

جهان انسان شد و انسان جهانی

از این پاکیزه‌تر نبود بیانی

اسرار این جهان مجهول وراز بزرگ زندگی و پرسشی که در اوسطی شده ((برای چه آفریده شده‌ایم ؟ )) ((ما را کی ساخته ؟)) ((یکجا خواهیم رفت ؟ )) و بسا و چون و چراهای دیگر پیوسته مورد پرسش و ابهام و در عین حال کنجکاوی متفکرین و حکمای باستانی بوده و نخستین بار با این سوال در همان کتاب اوسطی که در عدادنخستین اثر ادبی دنیای کهن است بر میخوریم . پس از اسلام باز حکما و فلاسفه ایران و اروپا نیز در کشف این راز ، پرسان و در تکاپو بوده‌اند . دامنه این پرسش بسیار وسیع و از هنگامی که تاریخ بیاد دارد توسط اندیشمندان و فلاسفه و پویندگان راه حق و وادی حقیقت بمیان آمده است ولی دست علم تا کنون بدامان آن نرسیده و پژوهش زیستشناسان و طبیعیدانان راز این چیستان را نگشوده است .

دریسنا : ۴۴- ۳ چنین گفته شده است :

((از تو میپرسم أی اهور مزدا براستی مرا از آن آگاه فرما ،‌کیست آن کسی که در روز نخست از آفرینش خویش پدر راستی گردید ؟

کیست آن کسی که ماه از او گهی پر است و گهی تهی ؟

أی مزدا این وبسا چیزهای دیگر را میخواهم بدانم

از تو میپرسم أی اهورا براستی مرا از آن آگاه فرما :

کیست نگهدار این زمین در پایین ، و سپهر (در بالا ) که به سوی نشیب فرود نمی‌آید ؟

کیست آن آفریننده آب و گیاه ؟ کیست که بباد و ابر تندروی آموخت ؟ کیست أی مزدا آفریننده منش پاک

از تو میپرسم أی اهورا براستی مرا از آن آگاه فرما کیست آفریننده خواب خوشی بخش ، و بیداری

کیست آفریننده بامداد نیمروز که مردم را برای بجای آوردن نماز همی خواند .

باز در یسناها ۲۹:

((بشما روان جهان داد خواهی کرد

برای چه مرا آفریدید ؟ که مرا ساخت ؟ فرا گرفت مرا خشم ، چپاول و ستیزه و پریشانی و آشفتگی و سختی ، نیست برای من نگهبانی جز از شما

پس به من بنمایانید نیکان و کوشش کنندگان را .

در بند یازدهم از اندرز خسرو کواتان قریب بهمین مضمون سوالاتی شده که پاسخ آنرا نیز داده بدین مضمون : بیامده‌ام و چرا ایدر هستم پس من باز بکجا باید شون و چه از من خواهند .

۱۲ : من این دانم که از نزد هرمزد خدای بیامده‌ام برای بستوه آوردن دروغ ایدر هستم و باز پیش هرمزد خدای بایدم شدن . از من اشوئی ((تقدیس)) و عمل دانایان و تعالیم خردمندانه و خوئی پیراسته خواهند .

حکیم عمر خیام در قرن پنجم همین پرسش را تکرار کرده :

کس می نزند دمی در این عالم راست

کاین آمدن از کجا و رفتن بکجاست؟

حافظ

عیان نشد که چرا آمدم کجا بودم ؟

دریغ و درد که غافل ز حال خویشتنم

مولوی:

روزها فکر من اینست و همه شب سخنم

که چرا غافل از احوال دل خویشتنم

از کجا آمده‌ام آمدنم بهر چه بود

به کجا میروم آخر ننمائی وطنم

مانده‌ام سخت عجب کز چه سبب ساخت مرا

یا چه بوده است مراد وی از این ساختنم

جان که از عالم علوی است یقین میدانم

رخت خود باز برآرم که همان جا فکنم

مرغ باغ ملکوتم نیم از عالم خاک

دو سه روزی قفسی ساخته‌اند از بدنم

خنک آنروز که پرواز کنم تا بر دوست

بهوای سر کویش پر و بالی بزنم

من بخود نامدم اینجا که بخود باز روم

آنکه آورد مرا ، باز برد در وطنم

نظامی گوید :

دگر ره گفت ما اینجا چرائیم

کجا خواهیم رفتن در کجائیم

جوابش داد و گفت از پرده این راز

نگردد کشف تو با پرده میساز

چو زین سرگشتگان یابی رهائی

بدانی خود که چونی وز کجائی

در این افکار و اندیشه‌ها که در اوسطی منعکس است و ذکر کردیم ، در ادوار باستانی بسایر متفکرین و فلاسفه نیز سرایت نموده است . مثلا ضمن اندیشه‌های بودا این جملات را میتوان یافت ((شما نمیتوانید بدانید که ما از کجائیم و به کجا میرویم ؟ همچنانکه نمیتوانید بدانید که زندگی از کجا سرچشمه میگیرد و بکجا میرود ؟ ما مثل اشباح تهی هستیم ((از درد متغیر خود چه لذاتی توانیم برد ؟)) در اوپانیشاردها Upanishads یکی از قسمتهای وداها درباره اسرار این جهان مجهول مطالبی بدین مضمون است :

ما از کجا پا به عرصه وجود گذاشته ایم ؟ کجا زندگی کرده‌ایم ؟ به کجا میرویم ؟ أی برهمنانی که دانای این راز هستید به ما باز گوئید به فرمان چه کسی در این جا رخت اقامت افکنده‌ایم . این اندیشه‌ها از شرق به غرب هم رفته است ((دانته)) در کتاب ((کمدی‌الهی)) و ((آبه مورو)) در کتاب ((از کجا می‌آییم )) ((هگل)) در ((مبدا انسان)) لوئی راسین در قطعه مشهور ((مذهب)) شاتوبریان در کتاب ((جلال مسیحیت)) از همین موضوع سخن رانده‌اند . پاسکال در کتاب مشهور اندیشه‌ها جلد اول گفته است ((نمیدانم چه کسی مرا بدنیا نهاده است . دنیا چیست و من که هستم ؟ همچنانکه نمیدانم از کجا آمدهام و به کجا خواهم رفت ؟ )) .

لامارتین بزرگترین نویسنده و سخنور قرن نوزدهم میلادی فرانسه در قطعه ابدیت L immortalite به همین مضمون با عبارت دلپذیری گفته است ((که هستم و از کجا آمده‌ام ؟ برای چه در این زندان تنگ مقید شده‌ام ؟ که باید باشم و به کجا باید بروم ؟))

دانش و فلسفه و حکمت در زمان شاهنشاهی ساسانی که چهار قرن ربع دوام پیدا کرد با پیشرفتهای شایان اهمیتی سیر خود را نمود . این جنبش از زمان اردشیر بنیان‌گزار آن شاهنشاهی و شاپور اول جانشین او آغاز و در دوران فرخنده خسرو انوشیروان بدرجه ترقی و تعالی رسید .

از این دو پادشاه دانشمند و دادگستر ، بیش از سایر پادشاهان این دودمان با فر و شکوه ، نسبتا مدارک و شواهدی در این باره در دست است . ابوسهل‌ابن نوبخت در کتاب ((النهظان)) متذکر گردیده است که در زمان اردشیر و شاپور مقدار زیادی از کتابهای چین و روم و هند ، بفارسی ترجمه و نقل گردیده و بعد از آنها انوشیروان همه را جمع‌آوری و بدانها عمل کرد زیرا خاطر او بدانش و دانشجویی شیفته بود .

فلوطین Plotin حکیم و فیسوف رومی مقیم مصر چون میخواست با حکمت و فلسفه ایرانیان آشنا گردد همراه گردیانوس Gordianos که با شاپور اول جنگ داشت ، بایران آمد و از محظر دانشمندان و فلاسفه ایرانی بهره‌ها بر گرفت و در بازگشت بروم رفت و آنجا ماند و تعلیم طالبان حکمت را بعهده گرفت . دانشمند فقید شادروان فرخی در کتاب سیر حکمت در اروپا مینویسد : ((اما از آنجا که میدانیم فلوطین خود برای استفاده از حکمت شرق بایران آمده و از گفته‌های دانشمندان و اشراقیون اسلامی هم بر میآید که در این کشور این دیرگاهی حکمائی بودند که در مسلک اشراق قدم می‌زده‌اند ، میتوان تصور کرد که افلاطونیان اخیر عقاید خود را از مشرق گرفته باشند .

ابوعلی مسکویه در تجارب الامم مقداری از سخنان و عبارات خسرو انوشیروان را که آن شاهنشاه ضمن کتابی در باب کار و رفتار خویش نوشته و آن کتاب در قرن چهرم هجری بعربی ترجمه شده نقل مینماید . راجع بدانش پروری انوشیروان از قول خود او چنین نقل شده ،((اقرار بشناسائی حق و دانش و پیروی کردن از آن ، یکی از بزرگترین آرایشهای شاهان است و از چیزهاییکه برای شاهان بزرگترین زیان را دارد یکی سرباز زدن از آموختن است و خود را برتر از آن شمردن که در جستجوی دانش برآیند و آنکس که علوم نیاموزد دانا نخواهد بود .))

آگاثیاس Agathias تاریخ نویس یونانی در سده ششم میلادی (متوفای ۵۸۳م ) با آنکه از مخالفین انوشیروان بوده ، نتوانسته است مراتب دانشپروری و کمال دوستی و عشق بفلسفه و حکمت این شهریار دادگستر را نادیده انگارد . وی اظهار تعجب و حیرت مینماید ککه پادشاهی با وجود گرفتاریهای امور جنگی و مملکتداری چطور از آموختن ((فلسفه )) آنی غفلت نمینموده و مینویسد که ((اورانوس )) فیلسوف و پزشک بزرگ سوریه را بدربار جلب نمود تا از وی حکمت و فلسفه بیاموزد و نوشته‌اند که او از جوانی تحصیل فلسفه را آغاز نمود و با تعلیمات ارسطو و افلاطون آشنا شد . ژوستی نیانوس امپراطور روم شرقی ( رومیه الصغری)

بیزانس ۲۵۶ تا ۵۲۷ م) وقتی که مدارس فلسفی آتنه و اسکندریه ورها (شمال جزیره ) دارالعلم معروف سنت افرم Saint Ephrem را بست ، هفت تن از دانشمندان مدرسه آتنه بدربار انوشیروان بو آوردند ، وی مقدم آنها را گرامی و مغتنم دانست و ورود آنها بحوزه شاهنشاهی ساسانی بسیار پرارزش و مهم ، و در گسترش حکمت و فلسفه که بعدها پایه حکمت و فلسفه اسلامی گردید ،مؤثر بود .

دو کانون بزرگ علمی و فلسفی در امپراطور روم موجود بود آتن محل تعلیم فلسفه و ادبیات و علوم اجتماعی و اسکندریه مرکز علوم روحانی و آئین . دانش پژوهانی که طالب یکیاز این دو رشته علوم بودند هر کدام بیکی از این مراکز رو میآوردند . مدارس دیگری نیز در قسطنطنیه ، بیروت ، رها ، نصیبین ، گندی شاپور و حران وجود داشت ، که در آنها علوم الهیات از روی فلسفه و مکاتیب یونان تدریس میشد . سایر دانشهائی که در این مرکز علمی تدریس میشد علوم تحقیقی و ریاضیات بوده است .

در اوایل قرن ششم میلادی امپراطور روم دانشمندان آتن را که پا بست بآئین و آ‎داب و مذهب یونان قدیم بودند ، تحت فشار قرار داد و آنان ناگزیر بجلای وطن و آمدن بدربار ایران شدند ، یکی از این دانشمندان مهاجر داما سکیوس Damascius در کتاب خو د Dr principus اطلاعاتیاز عقاید فلسفی مشرق زمین که هنگام اقامت خود در ایران کسب کرده بود ،نوشته است ….

انو شیروان با حکمای مهاجر مباحثات فلسفی نمود هنگام عقد قرار داد با ژوستی نیانوس مخصوصا یک ماده افزود که فلاسفه و دانشمندان نامبرده آزادی فکر و عمل داشته باشند و بتوانند به شهرهای خود بر گردنند . عشق و علاقه او بفلسفه و حکمت سبب شد که در مغرب زمین معتقد شوند که یکی از شاگردان افلاطون بر او رنگ شاهنشاهی ایران تکیه زده است ، کتابهای فلسفه ارسطو و افلاطون در زمان او بزبان پهلوی ترجمه گردید . حکمای ایران درین دوره خود مشرب فلسفه جداگانه‌أی انتخاب نمودند و دسته‌أی را تشکیل دادند که در فلسفه اسلام بنام ((خسروانی پهلو‌یین )) نامیده شد و در پاره‌أی از مباحث فلسفه آراء آنها محل شاهد قرار گرفته است. من جمله صدرالمتآلهین شیرازی و حاج ملا هادی سبزواری وجود چنین مشربی را در تآلیفات خود ذکر کرده‌اند .

((الفهلویون عندهم حقیقه ذات تشکک نعم مراتبا غنی و فقرتختلف کالنور حیثما تقوی و

ضعف . ))

یکی از هفت تن حکمای یونانی پریسکیانوسPriscianos از اهالی لیدی (پیریسین ) کتابی در جواب سوالاتی که انوشیروان از او نموده نوشته است . از سوالات خسرو انوشیروان به احاطه و ذوق او برای فهم حکمت پی برده میشود و نمودار میسازد که شهریار ساسانی تا چه حد تیزهوش و متفکر و محقق و در صدد پی بردن بموزلات بوده است .

عنوان این کتاب ((حل مشکلات فلسفه پریسین که خسرو انوشیروان طرح کرده است Perician Philosophi Solution Corum de Quidus DuBitavit Chostroes Persarum شامل پاسخهایی در مسائل مختلف علم‌النفس و وظایف‌الاعضاء و حکمت طبیعی و تاریخ طبیعی میباشد فهرست پرسشهای خسرو انوشیروان بدین قرار نقل میگردد :

۱ – ماهیت روح چیست ؟ آیا روح در تمام موجودات یکسان است ؟ آیا اختلاف ارواح است که سبب اختلاف ابدان میشود یا بالعکس اختلاف ارواح است ؟

۲ – خواب چیست ؟ آیا فراهم آورده همان روحی است که در بیداری عمل میکند یا اینکه فراهم آورده روح دیگری است ؟ آیا به اصل گرمی و سردی مزاج مناسبت دارد ؟

۳ – قوه مخیله چیست ؟ و از کجا میآید ؟ اگر یکی از مدارک روح است آیا خدایان آنرا تولید میکنند یا ارواح ضاره ؟

۴ – در تمام اقالیم سال ، تابع چهار تکامل ، بهار ، تابستان ، پائیز و زمستان است ؟

۵ – چرا طبیبانی که در نوع مرض موافقت دارند در داروی همان مرض موافقت ندارند تا حدی که همان دارویی را

که بعضی زیان‌آور میشمارند ، بعضی دیگر سودمند میدانند و از بهبودی میآید؟

۶ – چرا بهر احمر هر روز مد و شب جزر دارد ؟

۷ – چگونه میشود که اجسام ثقیل در هوا خود را نگاه میدارد ولی مکمن آتش همچنان که در آثار جوی مشهود است جز در رطوبت نیست ؟

۸ – چرا انواع مختلف حیوانات و نباتات را چون از ناحیه‌أی بناحیه دیگر برند پس از زمانی معین و بعد از چند بار که نسل پذیرد روئیده شود ، اشکالی بخود میگیرد که مختص آن ناحیه است که آنرا بدان برده‌اند و اگر خاصیت هوا و زمین است که در آنها تغییر میآورد ، چگونه است که تمام اشخاص از یک نوع که دائما در تضاد همین آثار بوده‌اند ، یک سیما و قیافه ندارند ؟

پروفسور کریستیان بارتلمه خاور شناس آلمانی ضمن ایراد یک سخنرانی جالبی در جشن تأسیس ((فرهنگستان علوم هایدلبرگ )) در تاریخ ۱۱ ماه مه سال ۱۹۲۴ چنین گفته است :

((مغرب زمین بخسرو انوشیروان دین فراوان دارد . وی دستور داد که آثار فلسفه و دانشمندان یونانی را بزبان رسمی امپراطوری ساسانی یعنی بزبان فرس میانه ترجمه کنند . این ترجمه‌ها چند قرن بعد دوباره بزبان عربی ترجمه شده و همین ترجمه‌ها بودند که اساس شکفتگی علم در اسپانیا هنگام تسلط اعراب گشته و از آنجا نیز غالبا بواسطه دانشمندان یهودی، سایر اقوام اروپائی را تحت نفوذ خود قرار دادند)) .

راجع به اهمیت علوم عقلی و فلسفه و وسعت دامنه آن در زمان ساسانیان عبدالرحمن بن خلدون در کتاب ((العلوم العقلیه و اصنافها )) شرحی دارد که ترجمه آن چنین است :

((و بدان که مابین اممی که اخبار و تواریخ احوال ایشان بما رسیده است اقوامی که از همه بیشتر بعلوم عقلیه توجه نموده‌اند همانا دو قوم بزرگ قبل از اسلام یعنی ایرانیان و یونانیان بوده‌اند، اما ایرانیان اهمیت این علوم عقلیه نزد ایشان بغایت از این بوده است و دامنه آن بغایت وسیع و بمناسبت عظمت و فخامت دولت ایشان و طول مدت سلطنت آنان ، و گویندکه این علوم یونانیان از جانب ایرانیان منتقل شده است . ))

((وقتی که اسکندر دارا را بکشت و سلطنت کیانیان را منقرض نمود و بر کتب و علوم ایرانیان که از حد حصر بیرون بود استیلا یافت و وقتی که مملکت ایران (بدست عرب) مفتوح گردید کتب بسیاری در آن سرزمین بدست ایشان افتاد سعدبن ابی وقاص (سردار لشکر عرب) بعمر بن الخطاب در خصوص آن کتب نامه نوشت و در ترجمه نمودن آن کتب برای مسلمانان رخصت طلبید عمر به او نوشت که آن کتب را در آب افکنید . اگر آنچه در آنهاست راهنمایی است خداوند ما را براهنمایی به اذان راهنمایی کرده است و اگر گمراهی است خداوند ما را از شر آن محفوظ داشته است معهذا آن کتب را در آب افکندند و علوم ایرانیان که در آن کتاب مدون بود از میان رفت و بدست ما نرسیده است .))

 


برچست ها :
تعداد بازدید : 83

مفهوم سکونت

تعداد نظرات : 0


مفهوم سکونت

سکونت را می‌توان بیانگر تعیین موقعیت و احراز هویت دانست. سکونت بیانگر برقراری پیوندی پرمعنا بین انسان و محیطی مفروض می‌باشد که این پیوند از تلاش برای هویت یافتن یعنی به مکانی احساس تعلق داشتن ناشی گردیده است بدین ترتیب، انسان زمانی برخود وقوف می‌یابد که مسکن گزیده و در نتیجه هستی خود در جهان را تثبیت کرده باشد. (نوربری، ۱۳۸۱)

از نظر هایدگرطرز و طریق بودن انسانها بر روی زمین، سکونت کردنشان است. او در مقاله «ساختن، سکونت گزیدن، اندیشیدن» با ریشه کلمه آلمانی Bauen (ساختن) دلالتهای قدیمی و پهنه مفاهیمی را از نو می‌گشاید تا غذای وجود را بیان کند و سکونت را به بودن با چیزها تعبیر می‌کند: همچنان که در وجود و زمان نیز از سکونت ذات انسان در حقیقت خود وجود بحث می‌کند. او در گفتار خود اصرار می‌ورزد که اندیشیدن و شعر لازمه سکونت است. او سکونت را اساسی‌ترین ویژگی وجود مطابق آنچه فانیان ‌اند فرض می‌کند. در پایان این مقاله چنین آمده است: «در حال حاضر همه از کمبود مسکن سخن می‌گویند؛ اما کسی به مصیبت واقعی سکونت نمی‌اندیشد. بی‌خانمانی بشر از آن است که کسی بحران واقعی مسکن را به مثابه مصیبت درک نمی‌کند.» پاسخ هایدگر در پرسش از راه حل مسئله چنین است: «فانیان سکونت را به سوی تمامیت ماهیت خود سوق می‌دهند؛، و این مشروط بدان است که بر مبنای سکونت کردن بنا کنند و برای سکونت کردن فکر کنند.» (طهوری، ۱۳۸۱).

تعریف مسکن

مسکن اسم مکان است بر وزن مَفعَل به معنای محل آرامش و سکونت که از ماده سَکَن به معنی آرامش می‌آید و در اصطلاح به مکانی می‌گویند که انسان در آن زندگی می‌کند. در لغت نامه دهخدا مسکن چنین معنی شده: جای باشش و خانه، منزل و بیت، جای سکونت و مقام، جای آرام….

در دومین اجلاس اسکان بشر در سال (۱۹۹۶) که در استانبول برگزار شد مسکن مناسب چنین تعریف شده است:

«سرپناه مناسب تنها به معنای وجود یک سقف بالای سر هر شخص نیست، سرپناه مناسب یعنی آسایش مناسب، فضای مناسب، دسترسی فیزیکی و امنیت مناسب، امنیت مالکیت، پایداری و دوام سازه‌ای. روشنایی، تهویه، سیستم گرمایی مناسب، زیرساختهای اولیه از قبیل آبرسانی مناسب، بهداشت و آموزش، دفع زباله، کیفیت مناسب زیست محیطی عوامل بهداشتی مناسب، مکان مناسب و قابل دسترس از نظر کار و تسهیلات اولیه که همه این موارد باید با توجه به استطاعت مردم تأمین شود.» (دلال پور، ۱۳۷۹)

خانه با مطرح شدن به عنوان پیکره‌ای معمارانه در محیط هویت ما را محرز کرده و امنیت را بر ما ارزانی میدارد؛ و سرانجام هنگام پای نهادن به آن به آسایش دست می‌یابیم. در خانه چیزهایی را می‌یابیم که بر آنها وقوف داشته و گرامیشان می‌داریم. ما آنها را با خود از بیرون آورده و به خاطر آنکه بخشی از جهان ما را می‌سازند در کنارشان به زندگی می‌پردازیم. هنگام تحقق بخشیدن به سکونت خصوصی، به آزمون آنچه «آرامش داخلی» خوانده شده می‌پردازیم.

برای بشلارخانه قبل از هر چیزی  فضا و مکان درونی است. درونی بودن آن در رابطه با بیرون آن، با کوچه و خیابان، رودخانه و مزرعه،‌گسترده‌های بیرونی روستاو شهر، دریا و زمین و آسمان، طبیعت و جهان و سرانجام همه هستی معنا و ارزش می‌یابد. برای او مهم‌ترین حسن خانه این است که رویا را در خود می‌پروراند.و در نهایت خانه به ما این امکان را می‌دهد که در آرامش در خیالات خود غرق شویم.

محیط مسکونی

برای تأمین رشد اجتماعی، عرصه مسکن علاوه بر خود واحد مسکونی باید محیط پیرامون آنرا نیز در بر بگیرد. وقتی مجموعه‌ای مسکونی ساخته می‌شود در واقع کانونی اجتماعی شکل میگیرد. این کانون برای حفظ ارزش‌های خود به انسجام شخصی احتیاج دارد. اگر به این امر بی‌توجهی شود ممکن است بخشی از پیکره اجتماع از آن جدا و ارتباط خود را با آن از دست بدهد. برای تأمین انسجام یک محله باید دو عامل را در نظر گرفت: ترکیب مناسب گونه‌ها و اندازه‌های مختلف مسکن و ایجاد روش مناسب برای دادن کمکهای مالی در جهت تأمین مسکن.

محیط مسکونی از لحاظ کالبدی:

مسکن حافظ کیان خانواده و روابط بین اعضای آن است (ارتباط افقی) و محیط مسکونی روابط همسایگی و ارتباط بین خانواده‌ها را در بر می‌گیرد (ارتباط عمومی) محیط مسکونی جایی است که زمینه انطباق کودک را با اجتماع پیرامون وی فراهم می‌سازد و او را برای ورود به جامعه آمده می‌کند. از این رو ماهیت و سازماندهی محیط مسکونی نباید بر خلاف فطرت انسان باشد و به علاوه این محیط باید تامین کننده نیازهای مادی، بهداشتی روانی و اجتماعی افراد باشد. محیط مسکونی باید برآورنده نیازهایی چون محافظت، داشتن ثبات و استقلال احساس پیوستگی با طبیعت، تمایل به ابراز وجود، نیاز به زیبایی و هماهنگی اشکال و رنگها، بهره‌مندی از مناظر و چشم‌اندازهای دلپذیر باشد.

بین حجم واحد مسکونی و حجم ساختمانی که آنرا در بر می‌گیرد باید ارتباطی صحیح برقرار باشد. محیطی که محصور بین ساختمانهای غول آسا و خارج از ابعاد انسانی است از نظر کارشناسان سلامت روانی مناسب نیست.

مهمترین مسئله یک محیط ایجاد زمینه مناسب برای انطباق طفل با اجتماع پیرامونش است. نیازهای کودکان در سنین مختلف تغییر می‌کند و محیط مسکونی باید بتواند به نیازهای سنین مختلف پاسخگو باشد.

نتیجه‌گیری برای محیط کالبدی:

برای ایجاد شرایط مناسب زیست، مجموعه‌های مسکونی در هیچ حالتی نباید در مناطقی ایجاد شوند که آلوده هستند، از نورکافی برخوردار نیستند. رطوبت در آنها زیاد است و یا در معرض سر و صداهای شدید قرار دارند. محیط پیرامون مسکن باید از امکانات چندی برخوردار باشد. اولین نکته وجود فضای آزادی در مجاورت مسکن است که مستقیماً از آن قابل دسترسی است.

فضاهای بازی باید در جایی باشند که بچه‌های کوچک برای دسترسی به آنها ناچار به عبور از مسیرهای گذر و وسایل نقلیه نشوند. در عین حال این فضاها نباید دور از مسیر رفت و آمد طبیعی افراد پیاده باشد.

لازم است در محلات مسکونی محلهای عبور پیاده جدا از عبور سواره باشد. پیاده‌رویی که در معرض سر و صدا و خطرهای آمد و شد سریع است. نمی تواند محل مطلوبی برای ملاقات و صحبت همسایگان باشد.

لازم است در یک مجموعه مسکونی مکانی پیش‌بینی شود که امکان گردهمایی افراد محله و برقراری روابط اجتماعی را بدهد. ساختمان ساده چند منظوره‌ای برای این امر کافی است در چنین محلی افراد می‌توانند گرد هم آیند. این محل مکانی است برای مهمانی‌های بزرگ خانوادگی فضای محدود داخل خانه امکان آنرا بوجود نمی‌آورد و بهتر است در جوار مرکز تجاری کوچک محله باشد که نیازهای روزمره ساکنین را برآورده می‌کند.

مسکن مطلوب چیست:

در دوران معاصر یکی از مسائلی که در مورد جامعه بشریت وجود دارد مسئله مسکن مطلوب است. اکنون به دلیل کمبود زمین و گرانی خانه افراد مجبور به بسنده کردن به مساحتهای کوچک برای مسکن خود هستند و طبعاً فضاهای خانه تا آنجا که ممکن است باید مورد استفاده قرار بگیرد و کارایی داشته باشد. علاوه بر کارایی داشتن و قابل استفاده بودن فضا، مسکن باید از نظر استفاده کنندگان نیز کارایی داشته باشد.

مطلوب است؛ یعنی داشتن شرایطی که منطبق با نیازهای استفاده‌کنندگان است یعنی دارا بودن شرایط موارد مورد طلب فردی که از آن پدیده استفاده می‌کند. لغت نامه دهخدا کلمه مطلوب را چنین معنی کرده است:

«درخواست شده و تجسس شده و طلب شده و خواهش شده و تقاضا شده و لازم شده و ضرور شده و احتیاج داشته شده و هر چیز آرزو شده و خوشایند و مرغوب، مقصود میل و خواهش» مطلوبیت مسکن نیز دقیقاً از همین تعریف ناشی می‌شود و مربوط به انتظاراتی است که هر فرد یا گروه استفاده کننده‌ای از خانه و کاشانه خود داشته و برای ایجاد آن به هر نحو ممکن می‌کوشد. ایجاد مطلوبیت مسکن برای افراد استفاده کننده در شرایط مختلف اجتماعی از جمله وظایفی است که به عهده برنامه‌ریزان، معماران و طراحان مسکن است و معماران موظفند که به دنبال عوامل مؤثر در مطلوبیت مسکن برای افرادی که دارای فرهنگ ملی و یا آداب و رسوم و انتظارات خاص برای خود هستند، باشند. افراد عادی بهترین مطلوبیت را برای خانه وجود روابط مطلوب و صحیح بین افراد خانواده می‌دانند یعنی روابط اجتماعی صحیح بهترین عامل مطلوبیت مسکن است.

ولی به هر حال عامل مطلوبیت فضایی نیز در مطلوبیت مسکن بی‌تأثیر نیست و این در واقع وظیفه معمار است که باید وظیفه خود را به بهترین وجه در این باره انجام دهد و در واقع دانش کافی درباره عوامل مؤثر در مطلوبیت را پیدا کند. بهتر است در اینجا به چند تعریف که صاحبنظران درباره خانه داشته‌اند توجه نماییم.

«خانه جایی که ساکنان آن احساس ناراحتی نکنند و اندرون خانه یا جایی که زن و بچه زندگی می‌کنند می‌بایست تنوع زیادی داشته باشد تا خستگی احساس نشود.»- پیرنیا -

«خانه پوششی است که در تطابق با برخی از شرایط رابطه محیطی را بین محیط خارج و پدیده‌های زیستی انسان برقرار می‌سازد. در خانه باید یک فرد یا یک خانواده زندگی کند. یعنی اینکه بخوابد، راه برد، دراز بکشد، ببیند و فکر کند.»- لوکوربوزیه –

خانه مرکز جهان است برای ساکنانش و برای محله اش شاخص ترین بنا در تحکیم مکان.-مور-

«خانه در وهله اول یک نهاد است و نه یک سازه و این نهاد برای مقاصد بسیار پیچیده‌ای به وجود آمده است از آنجا که احداث یک خانه پدیده‌ای فرهنگی است. شکل و سازمان فضایی آن به شدت تحت تأثیر فرهنگی است که بدان تعلق دارد. حتی در آن زمان نیز که خانه برای بشر اولیه به عنوان سرپناه مطرح بود مفهوم عملکردها در فایده صرف یا فایده عملکردی محض خلاصه نمی‌شد. وجه سرپناهی خانه به عنوان وظیفه ضروری و انفعالی مطرح بود و جنبه مثبت مفهوم خانه ایجاد محیطی مطلوب برای زندگی خانواده به مثابه واحد اجتماعی بود.» – راپاپورت-

«از میان فضای پیرامونی، خانه بلافصل‌ترین فضای مرتبط به آدمی است بطور روزمره بر او تأثیر می‌گذارد. اولین فضایی است که آدمی احساس تعلق فضایی را در آن تجربه می‌کند و مجموع حواس پنج‌گانه دائماً سرتاسر آن را طی می‌کند و در مدت کوتاهی بدان خو می‌گیرند. خانه مکانی است که اولین تجربه‌های بی‌واسطه با فضا، در انزوا و جمع در آن صورت می‌گیرد و خلوت با خود، با همسر و فرزندان، با دوست و دیگران همه و همه بی‌تعرض غیر در آن ممکن می‌گردد.» – محمدرضا حائری-

حالا به برخی از مفاهیمی که در این تعاریف آمده اشاره می‌کنیم.

اگر در تعریف چهارم دقیق شویم به مفاهیمی چون پدیده فرهنگی و همچنین عبارت ایجاد محیطی مطلوب برای زندگی اجتماعی و واحد اجتماعی بر می‌خوریم.

در تعریف پنجم نیز مفاهیمی چون احساس تعلق فضایی و تجربه های بی‌واسطه با فضا را مشاهده می‌کنیم هر دو تعریف به این قضیه اشاره می‌کنند که مسکن فضایی است که انسان در آن مطابق با اصول و تئوری خاص خود به عبارتی فرهنگی، فعالیتهای خاص خود را می‌گذراند و مسکن مناسب مسکنی است که به بهترین نحوی فضای مناسب با این فرهنگ را بسازد و یا به عبارتی فضای کالبدی واجد شرایط و در برگیرنده‌ای برای فرهنگ و طرز زندگی درست کند.

مسکن یا فضای زندگی از دو جهت باید کارایی داشته باشد یکی از نظر جوابگویی و ایجاد محیط راحت از جنبه شرایط فیزیکی یعنی ایجاد محیطی با درجه حرارت مطلوب، فشار مناسب، رطوبت معقول و کوران هوا و نور مناسب و نظایر آن و دیگری از نظر جوابگویی به نیازهای معنوی مردم، یعنی ایجاد فضاهای مناسب با طرز زندگی و نوع فرهنگ و آداب و رسوم اجتماعی، این دو شرایط اگر با هم به کاملترین نحوی جمع شود ایجاد مطلوبترین مسکن را خواهند نمود. و اگر هر کدام از این دو جنبه کمبودی داشته باشد مسکن به نحو خوبی پاسخگو نخواهد بود. به عنوان مثال مسکنی که از لحاظ شرایط فیزیکی با بهترین حالت طراحی و با استفاده از بهترین تکنولوژی به حالت بهینه باشد ولی فضایی مناسب با طرز زندگی افراد نداشته باشد به هیچ وجه مطلوبیت نیست و برعکس ایجاد فضایی کاملاً منطبق با شرایط فرهنگی ولی فاقد شرایط زیستی غیرقابل تحمل است.

موضوع مطلوبیت مسکن از لحاظ بیرونی و درونی نیز قابل بحث است به این صورت که از لحاظ درونی همچنان که بحث آن رفت مسکن از لحاظ بیرونی و درونی نیز قابل بحث است به این صورت که از لحاظ درونی همچنان که بحث آن رفت مسکن از لحاظ شرایط فیزیکی و فرهنگی معقول باشد. ولی این مسکن که در رابطه با محیط بیرونی خود نیز باید هماهنگی داشته باشد و بطور قطع مسکنی که از لحاظ شرایط درونی کامل است ولی از لحاظ انطباق با محیط بیرون مثلاً از نظر شرایط فرهنگی انطباق کافی نداشته باشد چندان مطلوب نخواهد بود.

در این حالت فردی که در چنین محیطی زندگی می­کند تنها در درون مسکن خود آرامش خواهد داشت و این حالت را اصلاً در مورد فضای بیرونی خانه­اش بدست نخواهد آورد. بنابراین هماهنگی محیط بیرون پیرامونی با مسکن نیز از شرایط لازم مطلوبیت مسکن است.در واقع وجود یک بافت مسکونی مطلوب، صحبت درباره مطلوبیت بافت مسکونی در مجال این بحث نیست و در این جا ما به بررسی عواملی که در مطلوبیت مسکن از لحاظ درونی مؤثر است می پردازیم.

عوامل کلی مؤثر بر مطلوبیت مسکن:

الف- از نظر فرهنگی: این مسئله همینطور که اشاره شد یکی از مهمترین مسائل در طراحی خانه­های مسکونی می­باشد. خانه­ای که در تقسیم بندی فضایی آن عامل فرهنگ و نحوه زیست مردم رعایت نشده باشد به هیچ عنوان خانه مطلوبی برای ساکنان آن نیست. و چه بسا دراینگونه موارد ساکنین خانه بعد از مدتی مطابق میل خود تغییراتی درپلان داخلی خانه انجام دهند. روی همین اصل معمار باید کاملاً روی فرهنگ و نحوه زیست و آداب و رسوم افراد شناخت پیدا کند و شناخت هر چه بیشتر آن باعث مطلوبیت خانه برای ساکنین خواهد بود. به عنوان مثال داشتن فضاهای مجزا برای جنسهای مختلف و سنین متفاوت، ایجاد عرصه­های عمومی و خصوصی در خانه از عوامل ایجاد مطلوبیت در خانه می باشد.

ب- از نظر اقلیم: هر مسکن برای زندگی نرمال باید از نظر شرایط زیستی مناسب باشد. توجه به وضع اقلیم یکی از موارد لازم در این مورد است. مطابقت با اقلیم محل و مقابله صحیح در مقابل عوامل جوی نامناسب محلی، در ایجاد شرایط مطلوب در خانه بسیار مؤثر است. ساخته شدن خانه­ها با فواصل معقول برای ایجاد کوران هوای بین ساختمانهای مسکونی یا انتخاب سطح پنجره مناسب با وضع اقلیمی،میزان روشنایی و آفتابگیری کافی برای تک تک فضاهای خانه از مثالهایی است که در این باره می­توان زد.

ج- از نظر آسایش: از عوامل بوجود آورنده آسایش می­توان به این موارد اشاره نمود:

۱- بوجود آوردن فضاهای سبز

۲- ایجاد فضاهای جداگانه و محفوظ بدون خطر برای بازی بچه­ها.

۳- دور بودن از راهها و خیابانهای پر ترافیک، فرودگاه، کارخانه و هر منبع تولید سر و صدا و بوهای ناراحت کننده.

۴- کنترل سر و صدا: طراحی ساختمان می­تواند به نحوی باشد تا عملکردهای پر سر و صدا را موجب می­شود. برآمدگی زمین، موانع پوشیده با مصالح بنایی و با دیوارهای حجیم و غیر قابل نفوذ در مقابل امواج صدا بهترین محافظ را ایجاد می­کند. طرح معماری می­تواند طوری باشد که جهت دادن به امواج صوت ورود صدا را محدود نماید. این خاصیت می­تواند با شکل دادن به دیوارها، شیبها و تقاطع ساختمان ایجاد شود.

د- از نظر امنیت: احساس امنیت یک نیاز غریزی در انسان است که در آن نیاز به کنترل محیط انسان بوجود می­آورد که یکی از اهداف طراحی را تشکیل می­دهد. کنترل محیط به دو صورت فیزیکی بصورت نرده، حصار، قفل و نور و زنگ خطر و کنترلهای انسانی بصورت نگهبانی و افراد ساکن محلی و نظایر می­باشد.

ه- از نظر زیبایی: معمار با ایجاد یک ترکیب زیبا و دلپسند و ساده با توجه به فرهنگ و سلیقه مردم نه با استفاده از سبکهای شخصی و طراحی یک محیط طبیعی و آزاد در رابطه با حفظ محیط طبیعی زمین و ایجاد فضای سبز مناسب با اقلیم محل می­تواند به مطلوبیت مسکن از نظر زیبایی بیافزاید.

و- از نظر تکنولوژی: منطبق بودن خانه مسکونی با تکنولوژی روز نیز یکی از عوامل مطلوبیت است به عنوان مثال یک آشپزخانه مجهز با وسایل تهویه خوب و وسایل برقی کارآمد و تأسیسات سرمایش و گرمایش مناسب تأثیر زیادی در مطلوبیت خانه خواهد داشت.

ز- از نقطه نظر روانی: افراد بر حسب خواسته شخصی که از طرز تفکر و آداب و رسوم زندگی نشأت می­گیرد و به انتخابهای خاص از قبیل انتخاب رنگ و طرز تزیین و انتخاب فضای زندگی می­پردازند، انتخاب فضاهای زندگی چه از نظر عملکردی و چه از نظر زیبایی همگی ریشه در فرهنگ و روان و اندیشه مردم دارد که رعایت آنها ایجاد مطلوبیت از لحاظ روانی خواهد نمود.

عوامل مؤثر در مطلوبیت فضاهای خانه:

این مطلب یکی از بحثهایی است که در مورد طراحی خانه بسیار اهمیت دارد. دقت در طراحی و چیدن فضاها و طراحی داخلی فضاهای خانه هر چقدر بیشتر باشد باعث مطلوبیت و کارایی بیشتر خانه است.

احترام به خانواده: خانواده کوچکترین واحد اجتماعی است که ارتباط هایی با اعضاء خود و با جهان خارج دارد . هر یک از این ارتباطها ، نیازمند فضایی مناسب برای فعالیت های فردی و جمعی است که در مسکن رخ می دهد . رابطه این فضاها با یکدیگر و با فضای خارج و تناسبات آنها با ویژگی ها و مختصات و اهدافی که برای خانواده مطرح است و همچنین تناسب آن با فعالیتهای مرتبط ، موضوعاتی هستند که توجه طراحان را طلب می نماید . بنابراین مسکن مناسب ، شرایط مناسب رابرای زیست ساکنین خویش به عنوان یک واحد بنیادین اجتماعی (خانواده ) فراهم می نماید . معماران باید با در نظر گرفتن خواسته­های خانواده  در فضا، محل مناسب آن را بوجود آورند. به عنوان مثال یک آشپزخانه خوب طراحی شده و مجهز با استفاده حداکثر از فضا در ایجاد رضایت ساکنین بسیار مؤثر است. همچنین طراحی مناسب سرویسها منطبق با فرهنگ و یا آداب شستشوی خانواده­های ایرانی و یا ایجاد قفسه و کمدهای مناسب در نقاط مختلف خانه بسیار اهمیت دارد. طراحی بالکن نیز باید مورد دقت قرار گیرند که در محل مناسب و با ابعاد قابل استفاده ارائه گردد.

احترام به حقوق دیگران : مرعی داشتن حقوق سایر آحاد جامعه از جمله همسایگان تأثیری بسزا در شکلگیری مسکن مطلوب و ارتباطهای مساکن مطلوب بت یکدیگر خواهد داشت . این به آن معناست که مساکن مطلوب در عین حالی که امکان ارتباط مناسب بین افراد خانواده فراهم می آورند از بروز مزاحمت های بصری ، صوتی ، روانی و امثال آن پیشگیری می کنند.

خلوت : خلوت مسکن از ویژگی هایی است که به همراه سایر موارد فوق الاشاره از ضروریات یک محیط مناسب برای زیست انسان به شمار می رود . اگر ارتباط انسان با جهان هستی را به روابط چهارگانه ارتباط با محیطهای طبیعی و مصنوع و جامعه و  خویشتن  تقسیم کنیم ، وجود خلوت در محیط زندگی ، یکی از مهمترین ویژگیهای کیفی محیط است که می تواند به ایجاد زمینه مناسب ” رابطه انسان با خویش ” بیانجامد . علاوه بر آن ، آسایش خانواده و فراهم آمدن امکان ارتباط مناسب اعضای آن با یگدیگر و حتی با سایر نزدیکان ، نیازمند خلوت مسکن است . بنابراین می توان خلوت را ویژگی خاصی از مسکن دانست که به تناسب نیاز فرد یا افراد و همچنین در رابطه با هر فعالیتی ، معنای خاص خود را خواهد داشت . برای مثال فضای خلوت مورد نیاز برای عبادت با خلوت مورد نیاز برای برپایی محافل دوستانه و خانوادگی و یا مطالعه متفاوت خواهند بود .

و ذکر این نکته ضروری است که ایجاد مسکن از لحاظ کمی برای افراد بدون خانه یک قسمت حل مسئله و رفع نیاز مسکن می­باشد ولی کیفیت مناسب موردی است که نباید نادیده گرفته شود زیرا نامطلوب بودن مسکن تأثیر مستقیمی در وضع اجتماع و مردم خواهد داشت.


برچست ها :
تعداد بازدید : 313